ZESPÓŁ JELITA DRAŻLIWEGO: ZWIĄZEK POMIĘDZY MÓZGIEM, MIKROBIOTĄ A JELITAMI

Vignette

Naukowcy po raz pierwszy wykazali związek pomiędzy składem flory jelitowej a zmianami w określonych obszarach mózgu u osób cierpiących na zespół jelita drażliwego (ZJD).

Wyniki wielu badań wskazywały, że w ZJD pewną rolę odgrywa oś jelitowo-mózgowa. Zaburzenie to wydaje się być powiązane z dysbiozą mikrobioty jelitowej, nieprawidłowościami strukturalnymi w mózgu oraz wpływem zaburzeń psychicznych na skład flory jelitowej. Zespół z Kalifornii zgłębiał wszystkie te aspekty jednocześnie z udziałem pacjentów z ZJD.

W badaniu wzięło udział 29 pacjentów z ZJD oraz 23 zdrowych uczestników w grupie kontrolnej (ZK). Autorzy przeprowadzili analizę składu mikrobioty jelitowej pacjentów, ocenili ich stan psychiczny za pomocą kwestionariuszy (w szczególności pod kątem występowania traumatycznych zdarzeń w dzieciństwie) oraz zbadali określone obszary w mózgu metodą neuroobrazowania.

Wyróżniono dwie podgrupy pacjentów z ZJD: pierwsza grupa posiadała mikrobiotę charakterystyczną dla ZJD (podgrupa ZJD1), a druga grupa posiadała taką samą mikrobiotę, jak zdrowi uczestnicy (podgrupa ZJD podobna do ZK). Pierwszą grupę cechował podwyższony stosunek bakterii typu Firmicutes do bakterii typu Bacteroides, większa różnorodność mikroorganizmów i zwiększona liczebność określonych klas, w szczególności BacilliClostridia, oraz bakterii z rodzaju Holdemania, w porównaniu do grupy ZJD podobnej do ZK. Te dwa rodzaje mikrobioty nie były związane z rodzajem objawów (zaparciowe, biegunkowe albo mieszane), lękiem ani stresem. Jednak uczestnicy z grupy ZJD1 uzyskali wyższe wyniki w zakresie traumatycznych zdarzeń z dzieciństwa w porównaniu z innymi. Ponadto naukowcy odnotowali korelacje pomiędzy zwiększoną objętością określonych sensorycznych i motorycznych obszarów mózgu (wzgórza, jąder podstawnych i zakrętu przedśrodkowego) oraz nadmierną liczebnością bakterii z klasy Clostridia lub niedoborem bakterii Bacteroidia zaobserwowanymi w grupie ZJD1. Wreszcie kształt części tylnej wyspy mózgu, odpowiedzialnej za emocje, był skorelowany w grupie ZJD1 z podwyższoną ekspresją 20 genów bakterii, w tym dwóch zaangażowanych w metabolizm neuroprzekaźników i dwóch dodatkowych zaangażowanych w metabolizm krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych.

Zdaniem autorów jest to pierwsze badanie, w ramach którego wykazano związek pomiędzy składem mikrobioty jelitowej a zmianami w pewnych obszarach mózgu u pacjentów z objawami ZJD.

Źródło: 
Labus JS et al. Differences in gut microbial composition correlate with regional brain volumes in irritable bowel syndrome. Microbiome. 2017 May 1; 5(1):49.