Strefa
profesjonalistów
DOSTĘP OGÓLNY

Czynnościowe zaburzenia jelit u osób dorosłych

Biegunka czynnościowa

Biegunka czynnościowa, którą charakteryzują bardzo częste wypróżnienia, często nie ma jednoznacznej przyczyny. Dysbioza może być związana z pojawieniem się objawów podmiotowych.  

Biegunkę czynnościową definiuje się jako częste albo połączone z parciem wydalanie stolców o konsystencji płynnej albo półpłynnej, przebiegające w sposób ciągły albo powtarzający się, bez rozpoznanej przyczyny. Występującą w izolacji biegunkę czynnościową należy odróżnić od zespołu jelita drażliwego (ZJD). Objawy podmiotowe mogą być podobne w obu przypadkach, natomiast ból brzucha występuje głównie w ZJD1,2. We francuskim badaniu kohortowym stwierdzono, że w populacji ogólnej od 1,1% do 1,5% uczestników cierpiała na przewlekłą biegunkę, natomiast u od 4,6% do 5,6% występował zespół jelita drażliwego.3

Wiedza na temat stawiania rozpoznania

Badanie diagnostyczne najbardziej przydatne do pomiaru czasu pokarmu z ust do odbytu opiera się na wykorzystaniu koszenili i pozwala potwierdzić zbyt krótki czas przejścia. Mogą za tym stać przyczyny hormonalne (najczęściej nadczynność tarczycy), neuropatyczne (cukrzyca)4 albo nawet problemy z wchłanianiem określonych węglowodanów, natomiast często nie wykrywa się żadnej przyczyny.5 Niektóre objawy przedmiotowe wskazują na rolę, jaką w powstawaniu objawów podmiotowych odgrywają dysbioza lub metabolizm bakteryjny.

Niezrównoważona mikrobiota

Między pacjentami i uczestnikami z grupy kontrolnej obserwowano istotne różnice pod względem flory jelitowej: znaczne obniżenie liczebności niektórych grup bakterii (Eubacterium rectale, Bacteroides, Faecalibacterium prausnitzii), zwiększone stężenie bakterii zwiększających wydzielanie śluzu, które są związane z nagromadzeniem śluzu w kale, jak również zwiększenie stężenia bakterii występujących okazyjnie.6

Probiotyki i ewentualne leki

Leczenie z wykorzystaniem Saccharomyces boulardii pozwalało skorygować zaburzenia mikrobioty, prowadząc do częściowej (40%) albo całkowitej (30%) normalizacji biegunki.6 Istnieje szereg leków, które mają spowalniać pasaż jelitowy.Konieczna jest kontrola diety i wyeliminowanie produktów, które skracają czas pasażu, takich jak alkohol7. Ograniczenie spożycia węglowodanów, które nie są prawidłowo wchłaniane w jelitach, takich jak fruktoza i sorbitol, może poprawić stan zdrowia pacjenta8, natomiast nie potwierdzono formalnie skuteczności żadnej konkretnej diety. 

 

Źródła :
1.    Thompson WG et al. Functional Bowel disorders and functional abdominal pain. In The Functional Gastrointestinal Disorders, Drossman DA ed, Degnon Ass., McLean VA, 2000, pp. 351-432.
2.    Tack J et al. Functional diarrhea. Gastroenterol Clin North Am. 2012 Sep;41(3):629-37. doi: 10.1016/j.gtc.2012.06.007. Epub 2012 Jun 28.
3.    D. Le Pluart et al. Functional gastrointestinal disorders in 35 447 adults and their association with body mass index. AP&T 2015 sep ; Vol. 41 (8) : 758–767 http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/apt.13143/full
4.    Azpiroz F et al. Diabetic neuropathy in the gut: pathogenesis and diagnosis. Diabetologia. 2016 Mar;59(3):404-8 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26643877
5.    Diarrhée chronique par accéléraion du transit. SNFGE document publié en 1999 http://www.snfge.org/content/diarrhee-chronique-par-acceleration-du-transit#qa206
6.     Swidsinski A et al. Biostructure of fecal microbiota in healthy subjects and patients with chronic idiopathic diarrhea. Gastroen terology 2008 ; 135 : 568-79. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18570896
7.    Bouchoucha M et al.. Recovery from disturbed colonic transit time after alcohol withdrawal. Dis Colon Rectum 1991 ; 34 : 111-4 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/1993406
8.    Skoog SM, Bharucha AE. Dietary fructose and gastrointestinal symptoms : a review. Am J Gastroenterol 2004 ; 99 : 2046-50. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15447771

 

Zespół jelita drażliwego

Zespół jelita drażliwego (ZJD) charakteryzuje się bolesnymi zaburzeniami pasażu jelitowego. Pomimo jego łagodnego charakteru, nie wolno go ignorować. 

ZJD dotyka około 10% populacji ogólnej. Towarzyszy mu połączenie przewlekłych bólów brzucha, wzdęć, zaburzeń wydalania oraz biegunki albo zaparcia, występujące co najmniej przez jeden dzień w tygodniu w okresie ostatnich trzech miesięcy.1 Wciąż nie poznano całej patofizjologii tego zaburzenia, natomiast opiera się ona na zaburzeniu komunikacji między ośrodkowym układem nerwowym i jelitowym układem nerwowym, co określa się mianem osi jelita-mózg.2 Powoduje to zaburzenia motoryki jelit i sprzyja pojawieniu się nadwrażliwości trzewnej. 

Zmieniona mikrobiota

Zyskują na znaczeniu argumenty przemawiające za bezpośrednim powiązaniem tych zaburzeń z zaburzeniami jakościowymi, ilościowymi albo czynnościowymi w obrębie mikrobioty. ZJD pojawia się po tym, jak ostre zakażenie zaburza mikrobiotę.3Choroby przebiegające z większym i szybszym wytwarzaniem wodoru lub metanu po normalnym posiłku wskazują na występowanie zróżnicowanej czynnościowo flory jelitowej. W porównaniu ze zdrowymi uczestnikami zaobserwowano mniej zróżnicowaną mikrobiotę, z nadmiarem niektórych bakterii Clostridia oraz Firmicutes (Veillonella) i obniżeniem liczby bifidobacteria czy też zahamowaniem namnażania się bakterii w proksymalnym odcinku jelita cienkiego.4 Dysbioza sprzyja zmianom w obrębie bariery jelitowej oraz rozwijaniu się łagodnego stanu zapalnego. Prowadzi do to nadwrażliwości trzewnej.

Wytyczanie celów terapeutycznych

Cele opierają się w znacznym stopniu na leczeniu objawowym: leki rozkurczowe zwalczające wzdęcia, leki przeczyszczające przeciwko zaparciom i leki przeciwbiegunkowe zwalczające biegunkę. W przypadku niepowodzenia takiego leczenia wskazane może być stosowanie leków przeciwdepresyjnych, zwłaszcza w przypadku bólu.

Probiotyki oraz zdrowa dieta

Niektóre probiotyki mogą nieść ze sobą korzyści.1,5,6 Ich skuteczność zależy od tego, jaki szczep zostanie podany, jego dawki oraz postaci i nie można przenosić jej analogicznie na inne okoliczności.1 Wykazano, że Bifidobacterium infantis jest skuteczny u pacjentów z ZJD.5,6 Szczep ten oddziałuje na mikrobiotę układu pokarmowego, ma działanie przeciwzapalne i obniża nadwrażliwość trzewną. (7,8,9). Korzystna może być również aktywność fizyczna, jak również dieta o niskiej zawartości FODMAP. Zaleca się zazwyczaj standardowe zdrowie odżywianie.

Vignette

Źródła :
1.    Jean-Marc Sabaté JM, Pauline Jouët. Prise en charge du Syndrome de l’Intestin Irritable (SII), septembre 2016. Société Nationale Française de Gastro-Entérologie. (http://www.snfge.org/sites/default/files/recommandations/2016_sii.pdf)
2.    Camilleri M. Peripheral mechanisms in irritable bowel syndrome. N Engl J Med 2012 ; 367 : 1626-35.
 http://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMra1207068
3.    Spiller R, Garsed K. Postinfectious irritable bowel syndrome. Gastroenterology 2009 ; 136 : 1979-88 http://www.gastrojournal.org/article/S0016-5085(09)00361-8/abstract
4.    Parkes GC  et al. Distinct microbial populations exist in the mucosa associated microbiota of subgroups of irritable bowel syndrome. Neurogastroenterol Motil 2012 ; 24 : 31-39. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22070725
5.    Quigley EM. et al. World Gastroenterology Organisation Global Guidelines Irritable Bowel Syndrome: A Global Perspective Update September 2015. J Clin Gastroenterol. 2016;50:704-13.
6.    Brenner DM, Chey WD. Bifidobacterium infantis 35624: a novel probiotic for the treatment of irritable bowel syndrome. Rev Gastroenterol Disord 2009 ; 9 : 7-15.

Wzdęcia czynnościowe

Wzdęcia czynnościowe mogą występować samodzielnie. Nadmierne wytwarzanie gazów może się wiązać ze zmianami w obrębie mikrobioty jelitowej.

Wzdęcia to jeden z najczęściej występujących czynnościowych objawów podmiotowych ze strony układu pokarmowego, które często są powodem konsultacji z lekarzem. W 1998 roku badanie SOFRES, w którym udział wzięło 4817 dorosłych, wykazało, że 47% uczestników skarżyło się na wzdęcia1, a 59% uczestników zgłaszało, że regularnie mają problemy z oddawaniem gazów (wiatrami). Wzdęcie stanowi poczucie rozdęcia ścian jamy brzusznej, czasami związane z pojawieniem się otyłości brzusznej u osób z nadwagą, natomiast częściej przebiega z uczuciem dyskomfortu w obrębie brzucha powiązanym z regularnym oddawaniem gazów.2

Wiele przyczyn

Za wzdęcia może odpowiadać szereg przyczyn: niedrożność mechaniczna jelit, na przykład na skutek nowotworu albo zrostów brzusznych, zaburzenia wchłaniania jelitowego (zwłaszcza celiakia), dieta bogata w rośliny strączkowe (biała fasola, groch, soczewica itp.), siedzący tryb życia itp. Wzdęciom czasami towarzyszą bóle brzucha, co sprawia, że jest to jeden z objawów podmiotowych zespołu jelita drażliwego (ZJD), a ich leczenie stanowi element leczenia ZJD.

Bakterie w jelicie cienkim

Choć najczęściej dotyka ono okrężnicy, wzdęcia mogą wynikać z namnażania się bakterii jelitowych w jelicie cienkim4 albo z dysbiozy, która sprzyja wytwarzaniu gazów.5 Za wytwarzanie metanu odpowiada działanie metanogennych bakterii Archaea (Methanobrevibacter smithii) albo innych bakterii, takich jak Blautia hydrogenotrophica.6

Kilka podejść do leczenia

Oprócz wykluczenia potencjalnych pokarmów metanogennych (rośliny strączkowe, karczochy, czerwone mięso itp.) z diety pacjenta, podawanie węgla aktywowanego może zwiększyć wchłanianie gazów w jelicie cienkim. Równowagę mikrobioty może również przywrócić codzienne przyjmowanie prebiotyków albo probiotyków7 w celu przeciwdziałania powstawaniu gazów. Ostatecznie również regularne ćwiczenia fizyczne (na przykład 30 minut spaceru codziennie) może również ukierunkować wytwarzanie gazu i wyeliminować je bardziej progresywnie.

 

Źródła :
1. Frexinos J et al.1. Etude descriptive des symptômes fonctionnels digestifs dans la population générale française. Gastroenterol Clin Biol 1998; 22 : 785-91.
2. Association Française de FMC en hépato gastroentérologie, ballonnement abdominal quoi de neuf, http://www.fmcgastro.org/postu-main/archives/postu-2007-lyon/ballonnement-abdominal-quoi-de-neuf/
3. SFNGE, sfnge.org, les troubles fonctionnels intestinaux, http://www.snfge.org/content/les-troubles-fonctionnels-intestinaux
4. Ford AC, Spiegel BM, Talley NJ, et al. Small intestinal bacterial overgrowth in irritable bowel syndrome. Clin Gastroenterol Hepatol 2009 ; 7 : 1279-86
5. Ph Ducrotté. Tirés à part : Philippe Ducrotté, ADEN EA 3234
6. Bernalier A, Rochet V, Leclerc M, Dore J, Pochart P. Diversity of H2/CO2-utilizing acetogenic bacteria from feces of nonmethane-producing humans. Curr Microbiol 1996 ; 33 : 94-9
7. Bergonzelli GE, Blum S, Brüssow H, Corthésy-Theulaz I. Probiotics as a treatment strategy for gastrointestinal diseases? Digestion 2005; 72: 57-68.

Zaparcia czynnościowe

Zaparcia czynnościowe, bardzo powszechne zaburzenie układu pokarmowego, szczególnie wśród osób starszych, ma charakter wieloczynnikowy. 

Zaparcia czynnościowe stanowią często występujący objaw podmiotowy, który może występować samodzielnie albo w ramach czynnościowego zaburzenia układu pokarmowego (FZUP). Dotyczy to od 5% do 20% populacji ogólnej.1,2 Czasami może mieć bardzo ciężki przebieg i wpływać na jakość życia tych pacjentów.3,4

Wiele czynników

Do zaparć czynnościowych może prowadzić wiele czynników: brak aktywności fizycznej, niewystarczające nawodnienie, niewłaściwa dieta, zaawansowany wiek itp. Zakres metanogenezy (wytwarzania gazów) w jelitach wydaje się być powiązany z wolnym pasażem i, co za tym idzie, zaparciami czynnościowymi.

Niejasna patofizjologia

Patofizjologia zaparć czynnościowych jest wieloczynnikowa. Coraz więcej badań podkreśla rolę zaburzeń w obrębie mikrobioty jelitowej u pacjentów z zaparciami: niski odsetek niektórych prawidłowych bakterii (Lactobacillus, Bifidobacterium oraz Bacteroides) i wyższy udział niektórych bakterii patogennych (Pseudomonas aeruginosa, Campylobacter jejuni). Taka dysbioza może zmieniać motorykę jelit za pośrednictwem trzech mechanizmów: uwalniania endotoksyn bakteryjnych albo cząsteczek w ramach procesu fermentacji; uwalnianie czynników neuroendokrynnych oraz modyfikacja odpowiedzi immunologicznej jelit.6

Wielokierunkowe podejście terapeutyczne

Oprócz zaleceń dotyczących stylu życia i diety (odpowiednia ilość ćwiczeń fizycznych, dieta bogata w błonnik itp.) czasami konieczne jest przepisywanie środków przeczyszczających, przy czym należy unikać tych, które mogą dalej podrażniać błonę śluzową jelit.7 Inna opracowywana obecnie metoda leczenia dotyczy probiotyków, zwłaszcza Lactobacillus i Bifidobacterium. Wyniki badań wykazały potencjalnie korzystny wpływ na pasaż jelitowy oraz częstość wypróżnień.2,6 Oceniano również wykorzystanie synbiotyków, stwierdzając złagodzenie objawów podmiotowych u pacjentów przyjmujących probiotyki i prebiotyki, gdzie konieczne było mniejsze korzystanie z leków przeczyszczających.8Wyniki te wymagają jednakże szerszego potwierdzenia. 

 

Źródła :
1. Suares, NC, and Ford, AC (2011). Prevalence of, and risk factors for, chronic idiopathic constipation in the community: systematic review and meta-analysis. Am J Gastroenterol. 106, 1582-1591.
2. Choi C and Chang S. Alteration of Gut Microbiota and Efficacy of Probiotics in Functional Constipation. J Neurogastroenterol Motil 2015 ;21 : 4-7.
3. Belsey J et al. Systematic review: impact of constipation on quality of life in adults and children. Aliment Pharmacol Ther 2010;31:938-949 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20180788
4. Lacy et al. Bowel disorders,Gastroenterology 2016;150:1393–1407 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27144627
5.  Attaluri A, Jackson M, Valestin J, Rao SS. Methanogenic flora is associated with altered transit but not stool characteristics in constipation without IBS. Am J Gastroenterol 2010 ; 105 : 1407-11 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19953090
6. Zhao Y, Yu YB. Intestinal microbiota and chronic constipation. Springerplus. 2016;5:1130.
7. Prise en charge de la constipation, Société Nationale Française de Gastroentérologie (SNFGE) 2007 http://www.snfge.org/download/file/fid/383
8. Cudmore S, Doolan A, Lacey S, Shanahan F. A randomised, double-blind, placebo-controlled clinical study: the effects of a synbiotic, Lepicol, in adults with chronic, functional constipation. Int J Food Sci Nutr. 2016 Oct 24:1-12. [Epub ahead of print]

Choroby

  • Biegunka poantybiotykowa

    Antybiotyki, zakłócając mikrobiotę jelitową, mogą powodować mniej lub bardziej dotkliwą biegunkę.
    Voir
  • Zaburzenia czynnościowe jelit u dzieci

    Wzdęcia, bóle brzucha, kolka niemowlęca. Dzieci mogą również odczuwać zaburzenia równowagi mikrobioty jelitowej.
    Voir
  • Przewlekłe nieswoiste zapalenia jelit

    Przewlekłe nieswoiste zapalenia jelit (NZJ), takie jak choroba Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita g...
    Voir
  • Biegunka podróżnych

    Profilaktyczne leczenie biegunki podróżnych: wpływ wzmocnienia mikroflory jelitowej? Niektóre badania to sugerują.
    Voir
  • Nowotwory układu pokarmowego

    Nowotwory układu pokarmowego mają wiele możliwych przyczyn. Choć oczywisty jest wpływ czynników genetycznych albo środow...
    Voir
  • Celiakia

    Celiakia jest chorobą z wieloma niewiadomymi. Dowody sugerujące, że pacjenci z celiaklią, u których wy...

    Voir
  • Biegunka zakaźna

    W przypadku biegunki zakaźnej dochodzi do znacznego zaburzenia równowagi jelitowej. Badanie ekosystemu mikroorganizmów w...
    Voir
  • Zespół krótkiego jelita

    Zespół krótkiego jelita (ZKJ) to zespół zaburzeń wchłaniania jelitowego po resekcji. Pozostały odcinek okrężnicy oraz...

    Voir
Newsletter

Wpisz swój adres e-mail, żeby zapisać się do Newslettera

BMI overview

Biocodex Microbiota Institute : międzynarodowy lider w dziedzinie mikrobioty

Voir

Wybierz język w którym mamy Ci dostarczać Newsletter