Diagnoza IBS – broszura
Ilu pacjentów z zaburzeniami jelitowymi przyjmuje Pan/Pani w ciągu tygodnia? U ilu z nich rozpoznaje się zespół jelita drażliwego (IBS)? Czy wie Pan/Pani, że niektórzy pacjenci czekali ponad 4 lata na formalne rozpoznanie IBS przez lekarza?
Nawet 75% osób z zespołem jelita drażliwego (IBS) może pozostawać bez rozpoznania. Diagnostyka IBS bywa trudna, ponieważ jest to złożone zaburzenie uwarunkowane wieloma czynnikami, którego objawy mogą pokrywać się z objawami innych chorób i zaburzeń przewodu pokarmowego.
Aby pomóc w diagnostyce, prof. Jean-Marc Sabaté, prof. Jan Tack i dr Pedro Costa Moreira we współpracy z Biocodex Microbiota Institute opracowali listę kontrolną do diagnostyki IBS. Narzędzie to pomaga trafniej rozpoznawać IBS i ułatwia bardziej zrozumiałą komunikację z pacjentem, poprawiając postępowanie i opiekę. Uzyskało ono poparcie Światowej Organizacji Gastroenterologii.
Sekcja dla ogółu społeczeństwa
Znajdź tutaj swoją dedykowaną przestrzeńen_sources_title
en_sources_text_start en_sources_text_end
Sekcje
O tym artykule
Autorzy
Töltse le a broszura itt:
52% 1 na 2 osoby które cierpiały na schorzenie układu pokarmowego związane z mikrobiotą, łączy te dwie kwestie
68% Ponad 2 na 3 osoby wiedzą, że IBS może być związany z mikrobiomem
Co znajdziesz w diagnoza IBS – broszura?
Drodzy pracownicy służby zdrowia, po raz pierwszy znajdziecie wszystkie potrzebne informacje w jednym użytecznym narzędziu diagnostycznym IBS:
-
Proste ilustracje wyjaśniające chorobę, objawy i patofizjologię
-
Kryteria diagnostyczne i podtypy IBS według kryteriów rzymskich V
-
Lista kontrolna objawów alarmowych wymagających zbadania, pomagająca potwierdzić rozpoznanie
-
Lista badań niezbędnych, zalecanych w szczególnych przypadkach oraz nieprzydatnych rutynowo
-
Cztery ogólne zasady postępowania
-
Proponowana częstotliwość wizyt kontrolnych
Jak zdefiniować IBS?
Zespół jelita drażliwego jest zaburzeniem interakcji jelitowo-mózgowej (DGBI), definiowanym na podstawie objawów i przebiegającym bez uszkodzenia tkanek.
Charakteryzują go:
- Wzdęcia i/lub rozdęcie brzucha
- Nawracający (ale nie ciągły) ból lub dyskomfort w jamie brzusznej
- Zmieniony rytm wypróżnień (częstotliwość i/lub kształt stolca).
Ponadto pacjenci często doświadczają większego nasilenia lęku i/lub depresji, a występowanie IBS może być związane z zaburzeniem równowagi mikrobioty jelitowej, czyli dysbiozą.
IBS dotyczy od 4 do 10% populacji, zależnie od regionu geograficznego i zastosowanych kryteriów oceny. Na przykład w Europie Zachodniej częstość występowania jest zwykle wyższa niż w Azji.
Lista synonimicznych nazw zaburzenia:
- Zespół jelita drażliwego
- Okrężnica spastyczna
- Śluzowe zapalenie jelita grubego
- Kolopatia czynnościowa
- Nawracający ból/dyskomfort wjamie brzusznej oraz zmieniony rytm wypróżnień charakteryzują to zaburzenie interakcji jelitowo-mózgowej określane jako zespół jelita drażliwego (IBS).
- IBS jest zaburzeniem interakcji jelit z mózgiem, te dwa narządy nie rozumieją przesyłanych między sobą sygnałów i nie komunikują się ze sobą prawidłowo.
- IBS jest zaburzeniem objawowym, przebiegającym bez uszkodzenia tkanek.
- Objawy żołądkowo-jelitowe nie występują same, IBS-owi towarzyszy często wyższy poziom zaburzeń psychicznych, takich jak lęk, stres i depresja.
- Mózg odbiera sygnały z jelit, które są nadinterpretowane (odbierane jako sygnały o szkodzie).
Co wiadomo o fizjopatologii?
Chociaż dokładne mechanizmy biologiczne leżące u podłoża IBS nie są jeszcze w pełni poznane, a precyzyjna etiologia zaburzenia pozostaje niejasna, najnowsze dane wskazują na następujące mechanizmy patofizjologiczne:
- Czynniki psychologiczne, w tym stres, lęk i depresja, mogą wpływać na funkcjonowanie jelit i nasilać objawy
- Gazy/wzdęcia
- Mikrobiota: zmiany mikrobioty jelitowej mogą przyczyniać się do aktywacji układu odpornościowego, nadwrażliwości trzewnej i zaburzeń motoryki
- Nadwrażliwość jelit: zwiększona wrażliwość neuronów czuciowych jelit powoduje nadmierny ból i dyskomfort w odpowiedzi na prawidłowe bodźce
- Stan zapalny: stan zapalny o niewielkim nasileniu przyczynia się do występowania objawów
- Dieta
- Nieprawidłowa motoryka jelit
- Nieprawidłowa kontrola bólu w ośrodkowym układzie nerwowym
Jak postawić trafną diagnozę?
IBS rozpoznaje się na podstawie kryteriów rzymskich V.
- Obecność przewlekłego/nawracającego, ale nie ciągłego bólu lub dyskomfortu w jamie brzusznej przez co najmniej 3 dni w miesiącu w ciągu ostatnich trzech miesięcy, przy początku występowania kryteriów co najmniej sześć miesięcy przed rozpoznaniem.
- Związek z co najmniej dwoma z następujących kryteriów: związek z wypróżnieniem, zmiana częstotliwości stolca, zmiana formy stolca (wyglądu, konsystencji).
Uwaga: ból i dyskomfort w jamie brzusznej nie powinny być związane wyłącznie z miesiączką.
IBS dzieli się na podtypy charakteryzowane na podstawie konsystencji stolca według Bristolskiej skali uformowania stolca:
- IBS-C: przewaga zaparć, ze stolcami typu 1-2 występującymi częściej niż stolce typu 6-7.
- IBS-D: przewaga biegunki, ze stolcami typu 6-7 występującymi częściej niż stolce typu 1-2.
- IBS-M: objawy mieszane z naprzemiennym występowaniem zaparć (Bristol 1-2) i biegunki (Bristol 6-7).
- BS-U: nieokreślony rytm wypróżnień; stolce rzadko są nieprawidłowe.
- Jelito przetwarza sygnały z nadmierną wrażliwością, co wpływa na funkcjonowanie.
- Na funkcję jelit wpływa układ nerwowy.
- Jelito wysyła sygnały w taki sposób, że są one nadinterpretowane przez mózg.
- Mózg odbiera lub przetwarza sygnały w sposób zbyt czuły.
- Mózg błędnie interpretuje prawidłowe sygnały z organizmu jako objawy choroby.
- IBS może być związany z niezbilansowaną mikroflorą jelitową.
Wszystko, co musisz wiedzieć o osi mikrobiota-jelita-mózg
Jakie są objawy alarmowe wymagające dalszej diagnostyki ?
Lista kontrolna cech wymagających dodatkowych badań lub skierowania do specjalisty
- Wywiad rodzinny (nieswoista choroba zapalna jelit, celiakia lub rak jelita grubego)
- Utrata masy ciała
- Gorączka
- Nowe objawy (trwające krócej niż 6 miesięcy)
- Objawy nocne
- Objawy pozajelitowe (zapalenie stawów, wysypka, zapalenie oka)
- Niedawne stosowanie antybiotyków
- Nieprawidłowości w badaniu fizykalnym
- Niedokrwistość lub utrata krwi
- Podwyższone stężenie markerów stanu zapalnego
- Nietrzymanie stolca
- Guz w jamie brzusznej
Jakie badania są potrzebne?
Nie należy nadmiernie rozszerzać diagnostyki!
Zalecane badania rutynowe:
- Morfologia krwi
- Białko C-reaktywne (CRP) (w celu wykluczenia nieswoistej choroby zapalnej jelit lub innego stanu zapalnego)
- Ocena wzorca wypróżnień: częstotliwość i konsystencja stolca (skala Bristol)
Do rozważenia w szczególnych przypadkach:
- Kalprotektyna w kale, jeśli jednym z objawów jest biegunka i badanie jest refundowane w danym kraju.
- Badania serologiczne w kierunku celiakii, jeśli choroba ta często występuje w danym kraju.
- Badania czynności tarczycy wyłącznie w przypadku znacznej zmiany rytmu wypróżnień z towarzyszącymi innymi objawami klinicznymi, dla uzyskania pewności diagnostycznej.
- Kolonoskopia wyłącznie w wybranych przypadkach, zależnie od podtypu zaburzeń wypróżnień (biegunka), wyniku oznaczenia kalprotektyny, progu wieku dla badań przesiewowych w kierunku raka jelita grubego (zwykle > 50 lat) oraz wywiadu osobistego i/lub rodzinnego.
- Badanie per rectum zalecane u każdej osoby z krwią w stolcu; u mężczyzn i kobiet powyżej 40. roku życia z objawami ze strony dolnego odcinka przewodu pokarmowego.
Badania nieprzydatne rutynowo
- Badania gospodarki żelazowej
- Albumina
- Badania parazytologiczne (w kierunku pasożytów w przypadku podróży zagranicznych, badanie mikroskopowe i posiew kału z antybiogramem, toksyna C. difficile)
- Badania przesiewowe w kierunku raka jelita grubego poza zaleceniami krajowymi
- TK / USG / MRI
- Ocena ginekologiczna
Jakie są wytyczne dotyczące postępowania?
Leczenie objawów IBS opiera się na wielokierunkowym podejściu obejmującym:
- Zdrową dietę z ograniczeniem spożycia potencjalnych czynników pokarmowych wyzwalających objawy, takich jak FODMAP, laktoza, gluten itp.
- Spożywanie prebiotyków, probiotyków i/lub błonnika
- Regularną aktywność fizyczną
- Regularny rytm snu
Interwencje psychoterapeutyczne, takie jak terapia poznawczo-behawioralna (CBT), hipnoza, terapia psychodynamiczna, relaksacja itp., zapewniające długoterminowe wsparcie psychologiczne, mogą pomagać w zmniejszeniu objawów poprzez oddziaływanie na interakcję jelit z mózgiem.
Leki ukierunkowane na czynność jelit, ból lub wzdęcia mogą pomagać w łagodzeniu objawów: leki przeciwskurczowe, przeciwbiegunkowe, przeczyszczające itp.
- Społeczności mikroorganizmów które żyją w określonym środowisku organizmu, nazywane są mikrobiotą.
- Brak równowagi mikrobioty jelitowej, dysbioza, to zmiana w składzie i funkcjach drobnoustrojów żyjących w jelitach.
- Żywność, bakterie lub substancje występujące w jelitach mogą czasami powodować nieprawidłowe działanie jelit i wywoływać objawy.
- IBS to przewlekłe zaburzenie, w którym objawy można kontrolować poprzez zmiany w stylu życia, terapię dietetyczną i terapie psychologiczne.
- Będziemy się spotykać co 6-8 tygodni w celu sprawdzenia skuteczności leczenia/strategii.
Jak często prowadzona jest dalsza obserwacja?
Ponowna ocena leczenia po 6-8 tygodniach.
Stworzone przez
![]()
Prof. Jean-Marc Sabaté
Prof. Jean-Marc Sabaté pracuje jako konsultant na Wydziale Gastroenterologii Szpitala Uniwersyteckiego Avicenne w Bobigny we Francji i jest profesorem gastroenterologii na Uniwersytecie Paryskim. Od 2002 r. prowadzi badania z zakresu zespołu jelita drażliwego (IBS) w ramach INSERM U-987 „Fizjopatologia i kliniczna farmakologia bólu” (szpital Ambroise Paré, Francja). Jest współzałożycielem i przewodniczącym rady naukowej stowarzyszenia APSSII (francuskie stowarzyszenie pacjentów cierpiących na zespół jelita drażliwego).
![]()
Prof. Jan Tack
Prof. Jan Tack jest obecnie kierownikiem kliniki na Wydziale Gastroenterologii, profesorem chorób wewnętrznych i przewodniczącym Katedry Medycyny Klinicznej i Doświadczalnej na Uniwersytecie w Leuven w Belgii. Prof. Jan Tack jest również głównym badaczem w Centrum Badań Translacyjnych Zaburzeń Żołądkowo-Jelitowych (TARGID) na Uniwersytecie w Leuven. Obecnie jest jednym z czołowych klinicznych i podstawowych badaczy w dziedzinie motoryki przewodu pokarmowego.Jest prezesem Rzymskiej Fundacji ds. Funkcjonalnych Zaburzeń Żołądkowo-Jelitowych.
![]()
Dr. Pedro Costa Moreira
Dr Pedro Costa Moreira pracuje jako gastroenterolog w Centro Hospitalar do Tâmega e Sousa – Penafiel, Porto, Portugalia.Szczególnym przedmiotem jego zainteresowania są choroby dróg żółciowo-trzustkowych oraz zaawansowana endoskopia (USG endoskopowe, endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna / ERCP). Jednocześnie jest koordynator i konsultant naukowy w szkoleniach na platformie MGFamiliar.net.. Rozpoczął szkolenie medyczne w Centro Hospitalar de São João, Porto, Portugalia.
Zatwierdzony przez
![]()
Światowa Organizacja Gastroenterologii (WGO)
Światowa Organizacja Gastroenterologii (WGO) jest federacją 119 Towarzystw Członkowskich i czterech Regionalnych Stowarzyszeń Gastroenterologicznych reprezentujących ponad 60 000 indywidualnych członków na całym świecie. WGO skupia się na poprawie standardów szkolenia, edukacji i praktyki w zakresie Gastroenterologii, Hepatologii i innych pokrewnych dyscyplin na całym świecie. https://www.worldgastroenterology.org/
Zdobądź oficjalne drukowane narzędzie!
Poproś lokalnego przedstawiciela o broszurę dotyczącą zestawu wentylatorów dotyczącą narzędzia diagnostycznego IBS.
Wiedzieć więcej
Wszystko, co musisz wiedzieć o zespole jelita drażliwego (IBS)
Polecane przez naszą społeczność
![]()
"Jako gastroenterolog nigdy nie miałem trudności ze zdiagnozowaniem IBS, który jest zdecydowanie najczęstszym zaburzeniem jelitowym w każdym wieku.
Ale każde narzędzie, które może pomóc lekarzom (zwłaszcza lekarzom rodzinnym) w postawieniu prawidłowej diagnozy, jest oczywiście bardzo mile widziane." - Mario Guslandi (Z Biocodex Microbiota Institute na LinkedIn)"Doskonale, dzięki!" - Carlos Mora (Z Biocodex Microbiota Institute na LinkedIn)