Kubeczek menstruacyjny: uspokajające wyniki badań dotyczących infekcji

Kubeczek menstruacyjny to przyrząd do stosowania dopochwowego, dostępny w różnych rozmiarach, zależnie od modelu. W przeciwieństwie do wkładki wewnątrzmacicznej nie umieszcza się go w macicy, lecz w pochwie, gdzie gromadzi się krew menstruacyjna. Nadaje się do wielokrotnego użycia i stanowi alternatywę dla tradycyjnych środków ochrony menstruacyjnej, takich jak tampony i podpaski, a także nowszych rozwiązań, takich jak majtki menstruacyjne. Mimo coraz powszechniejszego stosowania tego przyrządu jego wpływ na mikrobiotę pochwy, ryzyko infekcji i zdrowie reprodukcyjne wciąż jest jednak słabo zbadany.
Dlatego przydatny jest systematyczny przegląd z metaanalizą¹, w którym oceniano związek między stosowaniem kubeczka menstruacyjnego jako środka ochrony podczas miesiączki a występowaniem infekcji układu rozrodczego, infekcji przenoszonych drogą płciową oraz zmianami w mikrobiocie pochwy.

Ryzyko infekcji nie rośnie 

Łącznie przeanalizowano 11 badań, w tym 8 opublikowanych po 2019 r., z udziałem 10 268 nastolatek i kobiet z Afryki (Kenii i Tanzanii), Ameryki (Brazylii i USA) oraz Europy (Francji, Belgii i Danii). Jest jednak jedno zastrzeżenie: tylko trzy badania uznano za charakteryzujące się dobrą jakością metodologiczną, co ogranicza zarówno zakres przeglądu, jak i wiarygodność jego wyników. Wnioski są jednak ogólnie uspokajające, a nawet zachęcające do stosowania kubeczków menstruacyjnych – u użytkowniczek nie stwierdzono zwiększonego ryzyka ocenianych infekcji. 
Tendencja jest raczej odwrotna: w badaniach obserwacyjnych i randomizowanych przeprowadzonych na trzech kontynentach u użytkowniczek kubeczków stwierdzono około 20% mniej przypadków bakteryjnego zapalenia pochwy. 
Wydaje się też, że stosowanie kubeczka menstruacyjnego wiąże się z o 26% mniejszą częstością występowania infekcji przenoszonych drogą płciową w porównaniu ze stosowaniem innych produktów ochrony menstruacyjnej. Wniosek ten wynika z dwóch kontrolowanych badań randomizowanych przeprowadzonych wśród młodych Kenijek. Jedno z badań wskazuje również na tendencję do zmniejszenia ryzyka zakażenia HSV-2 (wirusem opryszczki typu 2), choć wynik ten nie osiągnął istotności statystycznej.

Korzystny wpływ na mikrobiotę pochwy?

Jeżeli chodzi o mikrobiotę pochwy, u użytkowniczek kubeczków menstruacyjnych częściej występował typ CST-I, zdominowany przez Lactobacillus crispatus. Zależność tę obserwowano w trzech krajach europejskich oraz w Kenii. Efekt ten można częściowo wyjaśnić sposobem działania kubeczka: krew menstruacyjna gromadzi się w jego wnętrzu, dzięki czemu mikrobiota pochwy może być mniej narażona na kontakt z krwią bogatą w żelazo, która może sprzyjać rozwojowi bakterii takich jak Gardnerella vaginalis i L. iners. Kubeczek menstruacyjny może więc sprzyjać utrzymaniu mikrobioty pochwy zdominowanej przez L. crispatus – bakterię kojarzoną z lepszą ochroną przed dysbiozą pochwy i niektórymi infekcjami przenoszonymi drogą płciową. W dwóch badaniach, w których oceniano występowanie zespołu wstrząsu toksycznego, nie odnotowano żadnego przypadku wśród uczestniczek.
Według autorów kubeczek menstruacyjny jest niedrogim, łatwym do wdrożenia i przyjaznym dla środowiska rozwiązaniem, które może przyczyniać się do ograniczenia obciążenia możliwymi do uniknięcia chorobami ginekologicznymi, a jednocześnie poprawiać higienę menstruacyjną i intymną.