Strefa
profesjonalistów
DOSTĘP OGÓLNY

Choroby wątroby

NSZW

W świetle ścisłego związku między wątrobą i przewodem pokarmowym mikrobiota jelitowa może wywierać wpływ na pojawienie się chorób wątroby, w tym niealkoholowego stłuszczeniowego zapalenia wątroby (NSZW).

NSZW charakteryzuje się nieprawidłowymi parametrami czynnościowymi wątroby (zwiększona aktywność transaminaz we krwi albo stężenia γGT) oraz zaburzeniami histologicznymi w tkance wątroby, takimi jak stłuszczenie, zwyrodnienie balonowe hepatocytów (zwiększenie rozmiarów i przezroczystości hepatocytów) oraz zapalenie płatu. Choć element ten nie jest widoczny w obrazie histologicznym NSZW, zwłóknienie (nagromadzenie macierzy zewnątrzkomórkowej w miąższu wątroby) uważane jest za niekorzystny czynnik rokowniczy choroby.1

Cicha choroba

Częstość występowania NSZW różni się znacznie w zależności od pochodzenia etnicznego, ale występuje w każdym kraju.2 Najczęściej przebiega bezobjawowo, a rozpoznanie można potwierdzić tylko na drodze inwazyjnej biopsji wątroby. 

Związek z dysbiozą

Wątroba, do której krew doprowadza żyła wrotna, jest wystawiona na działanie substancji odżywczych, toksyn i mikroorganizmów z przewodu pokarmowego, w tym określonych prozapalnych bakterii Gram-ujemnych.3 Co ważne, wyniki badań wykazały zwiększoną przepuszczalność jelit u pacjentów z NSZW4, co zwiększa stopień narażenia wątroby na patogenne i prozapalne elementy występujące w przewodzie pokarmowym. Występuje u nich również dysbioza z obecnością większej liczby Firmicutes i mniejszej liczby Bacteroidetes5, co wydaje się dowodzić związku między dysbiozą i NSZW.

Obserwacje te zdają się sugerować, że NSZW można leczyć przywracając równowagę mikrobioty: wykazano również, że połączenie prebiotyków i probiotyków (synbiotyki) poprawia kryteria histologiczne w przypadku NSZW skuteczniej niż zmiany stylu życia.6 Pomysł, który należy z pewnością zrealizować!

 

Źródła :
1.    World Gastroenterology Organisation Global Guidelines - Stéatose hépatique non alcoolique et stéato-hépatite non alcoolique http://www.worldgastroenterology.org/UserFiles/file/guidelines/nafld-nash-french-2012.pdf
2.    Marchesini G. et al. J Clin Endocrinol Metab. 2008 ; 93 (11 Suppl 1) : S74-80 https://academic.oup.com/jcem/article-lookup/doi/10.1210/jc.2008-1399
3.    Bieghs V et al. Innate immune signaling and gut-liver interactions in non-alcoholic fatty liver disease. Hepatobiology Surg Nutr 2014 ; 3 : 377-85. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4273113/
4.    Miele et al. Increased intetinal permeability and tight junction alterations in nonalcoholic fatty liver disease. Hepatology 2009 ; 49 : 1877-87. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19291785
5.    Ley et al. Obesity alters gut microbioal ecology. PNAS 2005 ; 102 : 11070-5. 
6.    Buffet C. Bull. Acad. Natle Méd., 2014, 198, no 9, 1641-1652, séance du 9 décembre 2014 http://www.academie-medecine.fr/wp-content/uploads/2016/06/1641-à-1652.pdf

 

Marskość wątroby

Marskość wątroby jest chorobą przewlekłą, którą można diagnozować jedynie metodami inwazyjnymi. Jej leczenie może obejmować analizę mikrobioty jelitowej.

Marskość wątroby ma niejasną patogenezę, którą charakteryzuje szkodliwe włóknienie niszczące zdrowe struktury wątroby, co prowadzi do wyizolowania nieprawidłowo zbudowanych skupisk hepatocytów.1 Proces ten prowadzi do upośledzenia czynności wątroby. Co roku we Francji rozpoznaje się około 700 000 przypadków marskości wątroby, z czego 30% w zaawansowanym stadium, co powoduje od 10 000 do 15 000 zgonów.2 Jej częstość występowania jest mniej więcej taka sama w krajach rozwiniętych i wyższa w Afryce oraz w Azji, gdzie wirusowe zapalenie wątroby typu B i C mają charakter endemiczny.3

Przyczyny i rozpoznanie 

Choć alkoholizm jest najczęstszą przyczyną marskości wątroby, może ona również wynikać z zakażenia wirusem zapalenia wątroby B albo C (HBV/HBC), zespołu metabolicznego, hemochromatozy albo autoimmunologicznej choroby wątroby (zwłaszcza pierwotnej marskości wątroby).1

Rozpoznanie marskości wątroby opiera się na wynikach biopsji wątroby przeprowadzanej w celu oceny jej stadium.

Rozpoznana dysbioza

W oparciu o sprawozdanie z 2011 roku4 marskość wątroby była związana z dysbiozą jelitową z mniejszą liczbą Bacteroidetes i większą liczbą Proteobacteria oraz Fusobacteria we florze jelitowej. W badaniu tym stwierdzono również występowanie u pacjentów z alkoholową marskością wątroby większej liczby Prevotellaceae w porównaniu z tymi, u których marskość wątroby wynikała z zakażenia HBC. Stosunek występowania marskości wątroby połączonej z dysbiozą (CDR)5 wynoszący 2 dla osób dorosłych gwałtownie spada u pacjentów z marskością wątroby, osiągając 0,9 w przypadku wyrównanej marskości oraz 0,3 w przypadku pacjentów z epizodem infekcji. CDR może stanowić podstawę do określenia rokowań. 

Metagenomika umożliwia postawienie rozpoznania?

W ostatnim czasie badanie metagenomiczne obejmujące analizę wszystkich genów przenoszonych przez bakterie jelitowe wykazało dysbiozę związaną z marskością wątroby: oprócz konkretnych genów związanych z natężeniem choroby badacze stwierdzili, że mniejsza liczba genów bakteryjnych wskazuje na występowanie marskości wątroby.6 Czy wdrożenie tej techniki analitycznej mogłoby stanowić mniej inwazyjną metodę diagnostyki choroby?

 

Źródła :
1. HAS. Synthèses des recommandations professionnelles. Critères diagnostiques et bilan initial de la cirrhose non compliquée. 2006. http://www.has-sante.fr/portail/upload/docs/application/pdf/fs_cirrhose_web.pdf 
2 . http://www.inserm.fr/index.php/thematiques/physiopathologie-metabolisme-nutrition/dossiers-d-information/cirrhose
3 - Liver cirrhosis. Schuppan D. et al. Liver cirrhosis. Lancet 2008 8;371(9615):838-51 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2271178/
4. Chen et al. Charakterisation of fecal microbial communities in patients with livers cirrhosis. Hepatology 2011 ; 54 : 562-72. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21574172
5. Bajaj JS et al. Altered profile of human gut microbiome is associated with cirrhosis and its complications. J Hepatol 2014 ; 60 : 940-7. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24374295 
6. Qin et al. Alterations of the human gut microbiome in liver cirrhosis. Nature 2014 ; 513 : 59-64. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25079328

 

Rak wątrobowokomórkowy

W prawie 90% przypadków rak wątrobowokomórkowy rozwija się w wątrobach dotkniętych marskością. Wydaje się, że mikrobiota jelitowa odgrywa ważną rolę w takim przebiegu choroby. 

Według Światowej Organizacji Zdrowia (World Health Organization, WHO) nowotwory wątroby odpowiadały za śmierć 745 000 ludzi w 2012 roku.1 Ten rodzaj nowotworu rozwija się w wątrobach dotkniętych marskością, często na skutek przewlekłego alkoholizmu albo po przewlekłym zakażeniu wirusowym zapaleniem wątroby. Jednak nie u wszystkich pacjentów z marskością wątroby rozwija się rak wątrobowokomórkowy. Jakie warunki sprzyjają pojawieniu się tego nowotworu?

Przewlekłe zapalenie albo pogorszenie stanu bariery jelitowej

Mikrobiota jelitowa wydaje się odgrywać pewną rolę w rozwoju raka wątrobowokomórkowego. Konkretny rodzaj dysbiozy wywołanej przez alkohol wydaje się prowadzić do tego przewlekłego stanu zapalnego. Wchłonięty alkohol jest metabolizowany przez bakterie jelitowe do postaci aldehydu octowego, który zmienia barierę jelitową. Zwiększenie przepuszczalności jelit sprzyja przechodzeniu cząsteczek prozapalnych oraz toksyn bakteryjnych do wątroby przez krążenie wrotne. Te ostatnie są odpowiedzialne za rozwinięcie się zapalenia wątroby.3

Sposób na zapobieganie nowotworom wątroby

Badanie składu mikrobioty układu pokarmowego może stanowić narzędzie diagnostyczne umożliwiające identyfikację osób narażonych na nowotwory wątroby. Leczenie profilaktyczne będzie mogło zostać zaoferowane w celu monitorowania mikrobioty układu pokarmowego poprzez obniżenie liczby szkodliwych bakterii zaangażowanych w powstawanie uszkodzeń wątroby i zwiększenie liczby bakterii o działaniu ochronnym (dieta, probiotyki i inne).

 

Sources :
1 – OMS février 2015 http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs297/fr/
2 - Sherman M. Epidemiology of hepatocellular carcinoma. Oncology 2010; 78:7-10.  https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20616577
3 - Dapito DH et al. Promotion of hepatocellular carcinoma by the intestinal microbiota and TLR4. Cancer cell 2012; 21 : 504-16. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22516259
4 -  Gratz S et al. Lactobacillus rhamnosus strain GG modulates intestinal absorption, fecal excretion, and toxicity of aflatoxin B(1) in rats. Appl Environ Microbiol 2006 ; 72 : 7398-400. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1636196/

 

Choroba wątroby wywołana nadużywaniem alkoholu

Nierówne ryzyko wystąpienia choroby wątroby wywoływanej nadużywaniem alkoholu wskazuje na istnienie czynników wpływających równolegle na rozwój tej choroby. Ostatnie badania wskazują na rolę mikrobioty w rozwoju choroby.

Spożycie alkoholu odpowiada za 3,8% zgonów na całym świecie oraz 4,6% utraty lat życia ze względu na przedwczesny zgon.1 Nie ma bezpośredniej możliwości prowadzenia obliczeń epidemiologicznych dotyczących choroby wątroby wywoływanej nadużywaniem alkoholu. Możemy wyrobić sobie pogląd na chorobę poprzez badanie odsetka zgonów z powodu marskości wątroby, mając jednak na uwadze to, że trudno jest rozróżnić marskość wątroby wynikającą z nadużywania alkoholu i innych czynników.

Choroby towarzyszące i patologie

Chorobę wątroby wywoływaną nadużywaniem alkoholu rozpoznaje się w przypadku zaobserwowania nadmiernego spożycia alkoholu (ponad 30 g/dobę)1 wraz z klinicznymi i biologicznymi objawami przedmiotowymi wskazującymi na stłuszczeniowe zapalenie wątroby, alkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby, postępujące zwłóknienie, marskość wątroby albo nawet wczesne objawy przedmiotowe raka wątrobowokomórkowego.

Rola mikrobioty

Wpływ mikrobioty na chorobę wątroby wywoływanej nadużywaniem alkoholu jest znany od 1995 roku: zaobserwowano, że zmiany w obrębie mikrobioty wywoływane przez antybiotyki chronią szczury przed uszkodzeniem wątroby wywoływanym alkoholem.3 Z jednej strony mikrobiota przetwarza alkohol do postaci aldehydu octowego, który zmienia barierę jelitową4  i zwiększa przepuszczalność ściany jelita; z drugiej strony zwiększenie stężenia polisacharydów prowadzi do zapalenia wątroby.

Alkohol i dysbioza: związek

Przewlekłe spożycie etanolu powoduje dysbiozę u gryzoni, połączoną z obniżeniem liczby bakterii z rodzaju Lactobacillus, Pediococcus, Leuconostoc, oraz Lactococcus,6 oraz zwiększeniem liczby bakterii z rodzaju Proteobacteriaoraz and Actinobacteria.7 Obserwacje poczynione u ludzi wykazały zmianę w zakresie mikrobioty u pacjentów z alkoholizmem, stanowiącą obniżenie liczby bakterii Bacteroidetes oraz zwiększenie liczby bakterii Enterobacteriaceae oraz Proteobacteria.

Oprócz roli, jaką odgrywa ona w zakresie uszkodzeń wątroby, mikrobiota wydaje się również wywierać wpływ na objawy psychologiczne i psychiatryczne związane z chorobą wątroby wywoływaną nadużywaniem alkoholu.9 Nie należy lekceważyć jej roli w leczeniu pacjentów.

 

Sources :
1.    Directives de pratique clinique de l’EASL: Prise en charge de la maladie alcoolique du foie - Association européenne pour l’étude du foie (EASL) - Journal of Hepatology 2012 vol. 57 | 399–420 
2.    Rehm J et al. Global burden of disease and injury and economic cost attributable to alcohol use and alcohol-use disorders. Lancet 2009;373:2223–2233. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19560604
3.    Adachi Y et al. Antibiotics prevents liver injury in rats following long-term exposure to ethanol. Gastroenterlogy 1995 ; 108 : 218-24. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/7806045 
4.    Ferrier L. et al. Impairement of the intestinal barrier by ethanol involves enteric microflora and mast cell activation in rodents. Am J Pathol 2006 ; 168 : 1148-54. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16565490
5.    Mencin et al. Toll-like receptors as targets in chronic liver disease. Hepatology 2009 ; 50 : 638-44. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3721430/ 
6.    Yan et al. Enteric dysbiosis associated with a mouse model of alcoholic liver disease. Hepatology 2011 ; 53 : 96-105. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21254165 
7.    Bull-Otterson L. et al. Metagenomic analyses of alcohol induced pathogenic alterations in the intestinal microbiome ad the effet of Lactobacillus rhamnosus GG treatment. PloS One 2013 ; 8 : e53028. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23326376 
8.    Mutlu et al. Colonic microbiome is altered in alcoholism. Am J Physiol Gastrointest Liver Physiol 2012 ; 302 : G966-978. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22241860 
9.    Leclercq S et al. Intestinal permeability, gut-microbial dysbiosis and behavioral merkers of alcohol-dependence severity. PNAS 2014; 111 : E4485-93. http://www.pnas.org/content/111/42/E4485.full 

Choroby

  • Niedożywienie dzieci

    Niedożywienie dzieci nie wynika wyłącznie z niedoboru ani nadmiaru pokarmu dostarczanego wraz z dietą. Może...

    Voir
  • Odżywianie dojelitowe

    Odżywianie dojelitowe jest związane z dysbiozą mikrobioty, często powodującą biegunkę. Probiotyki okazały się skuteczne ...
    Voir
  • Dyslipidemia

    Dyslipidemia jest częstym zaburzeniem, które znacznie zwiększa ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych. Leczenie ...
    Voir
  • Cukrzyca

    Cukrzyca typu 2 jest nieustannie rosnącym zagrożeniem, a środki higieny i zróżnicowane diety nie są wystarczające, żeby ...
    Voir
  • Zespół metaboliczny

    Występowanie sercowo-naczyniowych i metabolicznych czynników ryzyka, takich jak podwyższona glikemia i cholesterol, nadc...
    Voir
Newsletter

Wpisz swój adres e-mail, żeby zapisać się do Newslettera

BMI overview

Biocodex Microbiota Institute : międzynarodowy lider w dziedzinie mikrobioty

Voir

Wybierz język w którym mamy Ci dostarczać Newsletter