Żłobek – giełda wymiany mikrobioty
W pierwszym roku uczęszczania do żłobka ma miejsce intensywna transmisja mikrobioty między niemowlętami, co sugeruje, że interakcje społeczne we wczesnym dzieciństwie są ważnymi motorami rozwoju mikrobioty jelitowej dzieci.
Sekcja dla ogółu społeczeństwa
Znajdź tutaj swoją dedykowaną przestrzeń
O tym artykule
Mikrobiota niemowlęcia powstaje stopniowo po jego narodzinach. Matka jest najważniejszym, ale bynajmniej nie jedynym źródłem mikroorganizmów.
Aby ocenić rolę wczesnych interakcji społecznych, zwłaszcza w żłobku, badacze przeprowadzili w trzech publicznych żłobkach w Trydencie metagenomowe badanie podłużne zatytułowane „microTOUCH-baby” 1. Objęto nim 43 niemowląt, 7 ich braci i sióstr, 39 matek, 30 ojców, 5 zwierząt domowych i 10 członków personelu żłobków.
Żłobek – forum transmisji
W wieku, w którym dziecko idzie do żłobka (mediana wynosi 10 miesięcy), jego mikrobiota, znajdująca się pod silnym wpływem mikrobioty matki i ojca, jeszcze wyraźnie różni się od mikrobioty dorosłych. Wzbogaca ją obecność rodzeństwa w domu. Natomiast wpływ okresu okołoporodowego (typu porodu, podawania antybiotyków) na zróżnicowanie mikroorganizmów nie jest już w tym wieku statystycznie istotny.
Już w pierwszym miesiącu żłobka zaczyna się transmisja mikrobioty między dziećmi. Osiem szczepów rozprzestrzenia się bardzo skutecznie: początkowo wykryto je u nielicznych dzieci, a po kilku miesiącach występowały już u ponad połowy grupy.
Po trzech miesiącach w żłobku zaobserwowano podobieństwo mikrobioty jelitowej niemowląt: zmniejsza się jej zróżnicowanie między dziećmi (o 7% w pierwszym kwartale), a udział szczepów nabytych od kolegów ze żłobka (28,4%) w końcu staje się statystycznie wyższy od udziału szczepów pochodzących od rodziny (20%).
W badaniu stwierdzono ponad 565 000 przypadków wymiany szczepów w ciągu 15 miesięcy zachodzących wzdłuż złożonych ścieżek transmisji. Również zwierzęta domowe wymieniają się z niemowlętami szczepami bakterii, ale w mniejszym stopniu.
Czynniki ułatwiające nabywanie szczepów bakteryjnych
Na transmisję najsilniej wpływa, jak można było się spodziewać, terapia antybiotykowa. Obniża ona poziom przetrwania aktualnych szczepów, lecz po jej zakończeniu następuje masywny napływ nowych szczepów, wyraźniejszy u dzieci niż u dorosłych. Kontakt z otoczeniem w żłobku może się przyczynić do szybkiego odtworzenia zróżnicowania mikrobioty po terapii.
Dzieci, które mają rodzeństwo, nabywają w żłobku znacznie mniej szczepów niż jedynacy. Ich wczesne nabycie od braci lub sióstr może „wyczerpywać” możliwości przejmowania nowych szczepów.
Ponadto niektóre gatunki, takie jak typowy dla dzieci karmionych piersią Bifidobacterium longum subsp. Infantis, rozprzestrzeniają się nie tylko wśród objętych badaniem niemowląt. Inne łatwo przekazywane gatunki to bakterie rozkładające błonnik, co sugeruje, że transmisje następujące przy okazji kontaktów społecznych mogą sprzyjać zdrowemu rozwojowi mikrobioty.
Kontakty te, do których dochodzi na przykład w żłobku, wydają się więc mieć wielkie znaczenie dla tworzenia się mikrobioty, działając – zdaniem autorów – jak „centrala wzbogacania mikrobioty” położona poza kręgiem rodziny.
