Mikrobiota jamy ustnej ma udział w raku trzustki
Szeroko zakrojone badanie prospektywne potwierdza związek między bakteryjną i grzybową mikrobiotą jamy ustnej a ryzykiem wystąpienia raka trzustki. Niektóre gatunki są silnymi markerami ryzyka, które można wykorzystać do nieinwazyjnej diagnostyki.
Sekcja dla ogółu społeczeństwa
Znajdź tutaj swoją dedykowaną przestrzeń
O tym artykule
Rak trzustki jest jednym z najgroźniejszych nowotworów. Pięcioletnia przeżywalność w jego przypadku wynosi około 13%. Odkryte czynniki ryzyka – palenie tytoniu, otyłość, zapalenie trzustki i czynniki genetyczne – wyjaśniają tylko 30% przypadków.
Rak trzustki jest jednym z najgroźniejszych nowotworów. Pięcioletnia przeżywalność w jego przypadku wynosi około 13%. Odkryte czynniki ryzyka – palenie tytoniu, otyłość, zapalenie trzustki i czynniki genetyczne – wyjaśniają tylko 30% przypadków.
Obszerne badanie prospektywne wykorzystujące kohorty badania Cancer Prevention Study II przeprowadzonego przez American Cancer Society oraz badania przesiewowego PLCO (Prostate, Lung, Colorectal and Ovarian Cancer Screening Trial) wykazało, że mikrobiota jamy ustnej, zwłaszcza bakteryjna i grzybowa, gra istotną rolę w rozwoju raka trzustki.
Bakterie przyzębia – silny związek
Spośród 122 000 uczestników, od których pobrano wymazy z jamy ustnej, u 445 po prawie dziewięciu latach obserwacji wystąpił rak trzustki. Badacze połączyli ich w pary z 445 osobami zdrowymi w celu porównania mikrobioty ich jam ustnych.
Opublikowane w JAMA Oncology 1 wyniki wykazują, że trzy główne bakterie chorobotwórcze znane ze związku z chorobami przyzębia (Porphyromonas gingivalis, Eubacterium nodatum, Parvimonas micra) znacznie zwiększają ryzyko wystąpienia choroby.
Pełna analiza genomów bakteryjnych wykazała, że łącznie 21 gatunków wpływa na ryzyko wystąpienia raka trzustki. Niektóre z nich działają ochronnie, inne są zaś szkodliwe. Taksony te prawdopodobnie mają związek ze szlakami metabolicznymi, które mogą sprzyjać nowotworowym zmianom w komórkach trzustki podczas ich przemieszczania się z jamy ustnej do trzustki.
Candida a rak trzustki
Analiza grzybowej mikrobioty jamy ustnej – parametru rzadko badanego w tym kontekście – wykazała, że rodzaj Candida ma związek z podwyższonym ryzykiem raka trzustki.
Candida tropicalis i Candida spp mają związek z większym ryzykiem, natomiast C. albicans wykazuje odwrotną korelację. Wśród gatunków rodzaju Malassezia tylko M. globosa ma związek z rakiem i działa ochronnie.
Badacze informują też, że potwierdzili obecność rodzaju Candida w próbkach biologicznych pochodzących z nowotworowych tkanek trzustki pacjentów dotkniętych rakiem. Oznacza to ponowne potwierdzenie hipotezy przemieszczania się tego grzyba do guza i jego bezpośredniej roli w karcinogenezie.
Droga do wczesnej diagnostyki i lepszego poznania czynników ryzyka
Aby ocenić wpływ tych mikroorganizmów rozpatrywanych łącznie, badacze obliczyli dla każdego uczestnika badania wskaźnik Microbial Risk Score (MRS) obejmujący 27 gatunków bakterii i grzybów związanych z występowaniem raka. Okazało się, że każdy wzrost MRS o 1 odchylenie standardowe wiąże się z prawie 3,5 razy większym ryzykiem wystąpienia raka trzustki (OR (Odds Ratio) 3,44).
Według autorów wskaźnik MRS był odtwarzalny w obu kohortach, co sugeruje, że mikrobiota jamy ustnej może w przyszłości być wykorzystywana w profilaktyce pierwotnej jako biomarker do diagnozowania pacjentów wysokiego ryzyka.
Mówiąc bardziej ogólnie, dane pochodzące z tego badania są argumentem za hipotezą, zgodnie z którą zdrowie jamy ustnej i zębów jest ważnym czynnikiem profilaktyki raka trzustki. Trzeba jeszcze lepiej poznać mechanizm wspomagania procesu nowotworzenia przez społeczności grzybów i bakterii bytujących w jamie ustnej.
Warto więc kontynuować badania w tym kierunku.
