Her kış milyonlarca Fransız gribe yakalanmaktadır. Aşılama kampanyalarına ve tedaviye rağmen, en savunmasız kişilerde zaman zaman ölümcül olabilen komplikasyonlar gelişebilmektedir. Bu ağır formlar genellikle bakteriyel süperenfeksiyonların neden olduğu pnömoni ile bağlantılıdır. Prestijli bir dergide yayınlanan yeni bir çalışma, bağırsak mikrobiyotasının griple bağlantılı olduğunu öne sürmektedir.

Bağırsak florasında düzensizlik

Bağırsak florasının bağışıklık sisteminin düzgün işleyişinde kilit bir rol oynadığı artık kabul edilmektedir. Bu çalışmada, griple enfekte fareler bağırsak mikrobiyotalarının bileşiminde ve aktivitesinde geçici bir dengesizlik göstermiştir (disbiyoz). Buna ek olarak, kısa zincirli yağ asitlerinin (SCFA'lar) üretimi büyük ölçüde azalmıştır. SCFA'lar ve özellikle asetat, antibakteriyel aktivitelerini uyararak akciğerlerdeki bazı bağışıklık hücreleri (makrofajlar) üzerinde bağırsaklardan uzakta etki etme yeteneğine sahiptir. Kısacası, griple ilişkili bağırsak mikrobiyotasındaki bir disbiyozis asetat üretimini azaltarak akciğerlerin bakterilere karşı bağışıklık savunmasını tehlikeye attığı düşünülmektedir.

Diyetin rolü

Bu bağırsak dengesizliği doğrudan virüsün kendisinden kaynaklanmamakta, bunun yerine sık görülen bir grip belirtisi olan iştahsızlık nedeniyle gıda alımının azalmasının bir sonucu gibi görünmektedir. Bu doğrultuda, bağırsak mikrobiyotasının bütünlüğünü korumak ve bağışıklık savunmasını güçlendirmek için diyet lifi bakımından zengin gıdaların (örn. sebze, meyve ve bakliyat) tüketilmesi önerilmektedir. Benzer şekilde, grip salgınları sırasında kalori alımının azaltılması veya oruç tutulması şiddetle tavsiye edilir.

Yeni tedavi stratejileri

Bakteriyel süperenfeksiyona karşı bu duyarlılığın asetat tedavisi ile düzeltilebileceği farelerde gösterilmiştir. Bu bulgulara dayanarak, asetat veya benzer bileşiklere dayalı bir tedavi potansiyel olarak değerli bir terapötik yaklaşımdır. Ayrıca, prebiyotik ve probiyotik kullanımına dayalı terapötik stratejiler de değerlendirilmelidir.

Kaynaklar:

^{Sencio V, Barthelemy A, Tavares LP, et al. Gut Dysbiosis during Influenza Contributes to Pulmonary Pneumococcal Superinfection through Altered Short-Chain Fatty Acid Production. Cell Rep. 2020;30(9):2934–2947.e6.} 

Emzirme, Dünya Sağlık Örgütü tarafından tavsiye edilen bir uygulamadır ve prematüre bebekler için daha da önemlidir. Fransa'da yılda 50.000'den fazla doğum gerçekleştiğinden, bu vakalar nadir olmaktan çok uzaktır. İtalya'da yapılan bir araştırma, emzirmenin erken doğan bebeklerin bağırsak ve ağız mikrobiyotası üzerindeki faydalarını doğrulamaktadır. Bu faydalar kısa ya da uzun vadede sağlıklarına yansıyabilir. 

Emzirme ve faydaları 

Ekip, anne sütü, emzirme ve bebeklerin ağız ve bağırsak mikrobiyotalarının bileşimi arasındaki bağlantıya odaklandı. Bu amaçla, 16 anne-bebek çifti en az bir ay boyunca izlendi. Prematüre bebekler yaşamlarının ilk günlerinde memeden süt ememezler. Bu durum, bilim insanlarının doğrudan memeden alındığında daha farklı olan insan sütünün etkisini anlamalarını sağladı: emzirmenin sütün mikrobiyal bileşimi üzerinde bir etkisi olabileceği düşünüldü. Doğumu takip eden günlerde, alınan anne sütü daha az çeşitliliğe sahiptir ve Staphylococcus ailesinden daha fazla bakteri barındırır. Aynı gözlem donör anne sütünde de yapılmıştır. Buna karşılık, bebekler doğrudan emzirildiğinde alınan süt örneği, nedeni bilinmemekle birlikte, “iyi” bakteriler açısından çok daha zengindi. 

“Dengeli” bir mikrobiyota 

Bu bulgu, yenidoğanların mikrobiyotasının gelişimi üzerinde etkili olabilir. Yaşamlarının ilk haftasında, biberonla anne sütü verilen bebeklerin bağırsak ve ağız mikrobiyomları diğer yenidoğanlarınkinden çok farklıdır ve annelerininki gibi stafilokokların hakimiyetindedir. Direkt anne göğsünden beslendiklerinde, ağız ve bağırsak mikrobiyotaları daha yüksek oranda “iyi” bakteri içeriğine sahip olur. Bu durumda çeşitlilik, tam zamanında doğan, anneleri tarafından emzirilen ve sağlıklı olan çocuklarda gözlenene benzer. Anne sütünün gerekli olduğu düşünülse de, bu çalışma gerçek emzirmenin prematüre bebeklerin “dengeli” olarak kabul edilen mikrobiyotası için en az onun kadar önemli olduğunu göstermektedir. Bu durum, bağışıklık sisteminin ve gastrointestinal fonksiyonların düzgün gelişimini destekleyebilir... hatta bu bebekleri çeşitli çocuk hastalıklarından koruyabilir.

Diabetes mellitus (yan not:Diabetes mellitus (sidenote: Diabetes mellitus Chronic disease that occurs either when the pancreas does not produce enough insulin or when the body cannot effectively use the insulin it produces. Over time, diabetes can damage blood vessels in the heart, eyes, kidneys and nerves. ) Pankreas yeterli insülin üretmediğinde ya da vücut ürettiği insülini etkili bir şekilde kullanamadığında ortaya çıkan kronik hastalık. Diyabet zamanla kalp, göz, böbrek ve sinirlerdeki kan damarlarına zarar verebilir) tamamen şekerle ve daha spesifik olarak kan şekeri seviyeleriyle (gl (sidenote: Glycemia Blood sugar level. ) isemi (yan not: GlisemiKan şekeri seviyesi.)) ilgilidir. Amaç, öğünleri takiben kan şekerinin zirve yapmasını (yani hiperglisemi) önlemektir. Sağlıklı bireylerde insülin (yan not:Pankreas tarafından üretilen ve kan şekeri seviyesini yaklaşık 1 g/L'ye düşürmekle görevli insülin hormonu.) kan şekeri seviyesini 1 g/L civarında düzenler. Diyabet hastalarında, pankreas yeterli insülin üretmediği için (tip I diabetes mellitus) ya da vücut insülinin komutlarına direndiği için (tip II diabetes mellitus) vücut bu konuda başarısız olur. Bağırsak mikrobiyotası, tip II diyabette gözlenen insülin direncinde rol oynuyor gibi görünmektedir, ancak ilgili mekanizmalar belirsizliğini korumaktadır. Daha doğrusu “belirsiz” kalmıştır, çünkü prestijli Nature dergisinde yayınlanan bir çalışma konuya biraz ışık tutmaktadır

Mikro-şekerler insülin direncini artırır 

Araştırmacılar, dışkımız belirli moleküller açısından ne kadar zenginse, insüline karşı direncimizin de o kadar fazla olduğu sonucuna vardılar. İnsüline dirençli gönüllülerin dışkıları çok daha fazla karbonhidrat (yan not: Karbonhidratlar Genellikle tatlı bir tada sahip olan ve glikoz, fruktoz, galaktoz, maltoz, laktoz ve sukroz içeren şekerleri (yani basit karbonhidratlar) içeren bir makro besin ailesi; ve nişastalar (yani karmaşık karbonhidratlar)), özellikle de bakteriler tarafından üretilen küçük şekerler (yan not: Şekerler Fruktoz, galaktoz, mannoz ve ksiloz) içeriyordu. Bu mikro şekerler zararsız olmaktan çok uzaktır. Yağ birikimini teşvik eder, bağışıklık sistemimizi iltihaplanmaya neden olacak kadar uyarır (kuşkusuz hafif, ancak uzun süreli ve zararlı) ve nihayetinde insülin direncine yol açar. 

İlgili bakteriler 

İki tür bakteri söz konusu gibi görünmektedir: 

• Bu küçük şekerlerin daha yüksek üretimi ve insülin direnci ile ilişkili olan Lachnospiraceae ailesinin bakterileri; ve 

• Bacteroidales (Bacteroides, Alistipes, ve Flavonifractor), bu şekerlerin seviyelerini ve insülin direncini azaltır. 

“Dost” Bacteroidales'in doğrudan etkisi, mikro şekerleri yuttukları test tüplerinde bile ölçülmüştür. En oburları mı? Alistipes indistinctus bakteri türü en geniş çeşitlilikteki mikro şekerleri tüketmektedir. Obez farelerde de işe yarıyor; bir miktar  A. indistinctus farelerin dışkılarındaki mikro şeker miktarını azaltıyor, kan şekeri seviyelerini düşürüyor ve fareleri insüline karşı daha duyarlı hale getiriyor.  

Gaita örneklerinin analizinin, Alzheimer hastalığının erken dö-nemindeki kişileri tespit etmek ve onları uygun tedavilere daha hızlı yönlendirmek için tasarlanan testlere yakında eklenebileceğini düşünüyor musunuz?

Bu makaleyi okuduktan sonra mantık-sal olarak akla gelen ilk soru, mikrobiyota analizinin erken evre veya preklinik AD'li bireyleri belirlemek için önerilip önerile-meyeceğidir. Bir nörologun bakış açısına göre  yanıt  oldukça  olumsuzdur.  Bunun nedeni, hem semptomatik AD hem de preklinik AD için mevcut verilerin, bu vakaları rutin dışkı analizi kullanan bir kontrol popülasyonundan ayırt edebilecek belirli bir “standart” mikrobiyotayı tanımlayamamış olmasıdır. Dahası, artık preklinik aşamada bile güvenilir olan ve klinik bağlamda kolayca kullanılabilen AD belirteçleri vardır. Tüm merkezlerde bulunmayan PET görüntülemeyi ve invazif sayılabilecek lomber ponksiyonu gerektiren beyin omurilik sıvısı analizini bir kenara bırakırsak, semptomatik AD vakalarında olduğu kadar preklinik aşamada da plazmada, yani basit bir kan örneğinde   nörodejeneratif   süreçte  rol oynayan belirli proteinlerin ekspres-yonunda ve/veya fosforilasyonunda meydana gelen değişiklikleri tespit etmek artık mümkün [3].

Bağırsak mikrobiyotasının insan sağlığında oynadığı kilit rolü pekiştirmek amacıyla bağırsak mikrobiyotası ve beyin arasındaki ilişkiyi açıklamak için bu yayını hastalarınızla paylaşmayı düşünür müsünüz?

Daha olumlu bir notla bitirmek gerekir-se, bu makalenin, preklinik AD'de mikro-biyotanın bileşimindeki bir değişikliği ilk kez göstererek, mikrobiyotanın AD'nin gelişiminde ve dahası erken bir aşamada rol oynayabileceğine dair yeni kanıtlar sağladığına şüphe yoktur. Bu bağlamda, mikrobiyotanın sağlıktaki önemli rolünü vurgulamak için bu raporun özeti ve basitleştirilmiş bir versiyonu halka veya bazı hastalara önerilebilir. Bununla birlik-te, bu sonuçların gelecekte başka ekipler tarafından bağımsız olarak teyit edilmesi gerekecektir.

Tekrarlayan düşük: vajinal mikrobiyota transplantasyonu (VMT) üzerine bir vaka çalışması)

^{Wrønding T, Vomstein K, Bosma EF et al. Antibiotic-free vaginal microbiota transplant with donor engraftment, dysbiosis resolution and live birth after recurrent pregnancy loss: a proof of concept case study. EClinicalMedicine 2023; 61.}

Olgu belirgin bir bilimsel ilgiye sahiptir. Geç gebelik kayıpları ve ciddi vajinal disbiyoz öyküsü olan bir kadına vajinal mikrobiyota nakli (VMT) yapılır. Beş ay sonra, sağlıklı bir vajinal flora ile hamile kalıyor ve ardından tam süreli bir bebek doğuruyor. Bununla birlikte, çalışmanın sınırlamaları not edilmelidir: antifosfoli-pid antikor sendromu (APLS, düşüklerle ilişkili bir trombofili) teşhisi konan tek bir hastayı içermektedir. Ayrıca, son hami-leliği sırasında bu APLS için alınan te-davi sonuçları kısmen veya tamamen etkileyebilir. Nakilden önce, 30 yaşında-ki bir çocuk annesi kadın, bazıları geç olmak üzere bir dizi gebelik kaybı yaşa-mıştır (2019'da 27. gebelik haftası ve 2020'de 17. ve 23. haftalar). Önceki do-kuz yıl boyunca, tedaviye rağmen hami-lelik denemeleri sırasında kötüleşen ka-şıntı ve vajinal akıntıdan şikayet etmişti. Temmuz 2021'de, vajinal mikrobiyotası Gardnerella spp'nin %91,3 baskınlığı ile çok güçlü bir disbiyoz gösterdi. Gönüllü kullanım protokolüne göre, Eylül 2021' de, adet döngüsünün 10. gününde, anti-biyotik ön tedavisi olmaksızın sağlıklı bir donörden VMT yapıldı. Ağızdan veya vajinal yoldan uygulanan antibiyotikler (metronidazol veya klindamisin) tedavi-den bir ay sonra vajinal dysbiosis için %80-90 oranında iyileşme sağlayabilir-ken, nüks oranı bir yıl sonra direnç riskior yle birlikte %60'a kadar çıkabilmektedir. VMT, disbiyozu ve semptomlarını hızla düzeltti ve birkaç ay boyunca donörünkine benzer Lactobacillus suşları baskın hale geldi. Şubat 2022'de hasta doğal yollarla hamile kalmıştır. Bu hamilelik sırasında APLS için tedavi almıştır. Vajinal mikrobiyotasının düzenli olarak izlenmesi, altıncı gebelik haftasında Gardnerella spp. suşunun (%41,8) geri döndüğünü ortaya koymuştur. Başlangıçta iki hafta sonrası için ikinci bir VMT planlanmıştı, ancak söz konusu günde L. crispatus bir kez daha hastanın mikrobiyotasına hakim hale gelmişti. Gebeliğin sonunda, planlı sezaryen ile tamamen sağlıklı bir erkek bebek dünyaya gelmiştir

Daha ileri klinik çalışmalarla doğrulanması gerekse de, bu sonuçlar VMT'nin, in vitro fertilizasyon sonrası komplikasyon riski taşıyanlar da dahil olmak üzere, şiddetli vajinal disbiyozu olan hastalar için bir tedavi olarak kullanılabileceğini düşündürmektedir. Yazarlar için bu vaka çalışması bir konsept kanıtı olmakla birlikte, vajinal mikrobiyotanın modülasyonuna dayalı tedaviler için de umut vaat etmektedir.

Pre-diyabeti iyileştirmek için mikrobiyom temelli kişiselleştirilmiş diyet

^{Ben-Yacov O, Godneva A, Rein M, et al. Gut microbiome modulates the effects of a personalised postprandial-targeting (PPT) diet on cardiometabolic markers: a diet intervention in pre-diabetes Gut 2023;72:1486-1496.}

Weizmann Enstitüsü'ndeki araştırmacı-lar, bağırsak mikrobiyomuna (GM) dayalı kişiselleştirilmiş diyet yaklaşımlarının ge-liştirilmesinde öncü olmuştur. Bu makale-de Ben-Yacov ve arkadaşları, kişiselleşti-rilmiş yemek sonrası hedeflemenin (PPT) Akdeniz diyetine (MED) kıyasla kardiyo-metabolik risk faktörleri üzerindeki etkilerini incelemiştir. Genel olarak, diyetin kardiyo-metabolik sağlığı etkilediği bilinmektedir, ancak GM'nin bu etkileri modüle edip et-mediği  uzunlamasına  ortamlarda nadiren incelenmiştir. Bu 6 aylık çalışmada, 225 pre-diyabetik yetişkin rastgele PPT ve MED kollarına atanmıştır. PPT bir algo-ritmaya,  MED  ise  diyetisyen kararına dayanmaktaydı. Genel olarak, diyet kar-bonhidratı postprandiyal glukoz yanıtın-da önemli bir bileşen olduğundan, PPT müdahalesinde düşük karbonhidrat ve yüksek yağ modeli vardı. MED ile karşı-laştırıldığında, PPT müdahalesi GM çe-şitliliğini ve zenginliğini daha fazla artır-mıştır. PPT kolunda, bitter çikolata ve kaju fıstığı gibi kateşin açısından zengin bazı gıdaların tüketimi artmıştır. Bu du-rum ayrıca. flavonoid kateşin metaboliz-masına katıldığı bildirilen Flavonifractor plautii'nin zenginleşmesiyle de ilişkilen-dirilmiştir. İstatistiksel bir modele göre, belirli GM türlerindeki değişiklikler diyetin klinik sonuçlar üzerindeki etkilerine kıs-men aracılık etmiştir. Örneğin, UBA11471 sp000434215 (Bacteroida-les takımından) türündeki değişim, 'Tıbbi Yağ ve Katı Yağ' tüketimindeki değişimin HbA1c sonucu üzerindeki etkisine kısmenaracı olmuştur. HbA1c, diyabeti değer-lendirmek için kullanılan bir glikolize he-moglobindir. Üç bakteri türünün (Bacteroidales Lachnospiraceae ve Oscillos-pirales takımlarından) PPT'nin HbA1c, HDL-kolesterol ve trigliseritlerin klinik so-nuçları üzerindeki etkisine aracılık ettiği bulunmuştur. Sonuç olarak, bu çalışma GM'nin diyet değişikliklerinin kardiyome-tabolik sonuçlar üzerindeki etkilerini de-ğiştirmedeki rolünü desteklemekte ve pre-diyabette komorbiditeleri azaltmak için hassas beslenme kavramını destek-lemektedir.

İnflamatuar bağırsak hastalığında fekal metabolom 

^{Vich Vila A, Hu S, Andreu-Sánchez S, et al. Faecal metabolome and its determinants in inflammatory bowel disease. Gut 2023; 72: 1472-85.}

Ulseratif kolit (ÜK) ve Crohn hastalığı (CD), inflamatuvar bağırsak hastalığının (İBH) alt tipleridir. Çeşitli mikrobiyal me-tabolitlerin, İBH'de önemli oyuncular olan enflamatuar reaksiyonları etkilediği bilin-mektedir. Bununla birlikte, İBH hastala-rında hedeflenmemiş fekal metabolomic çalışmalar azdır. Bu çalışmada, fekal metabolitlerin  İBH  için biyobelirteç olma potansiyeli değerlendirilmiştir. Çalışma 255 sağlıklı kontrol ve 424 İBH hastasın-dan oluşmaktadır. Hedeflenmemiş meta-bolomik analizlere, her iki kohortta bağır-sak mikrobiyota kompozisyonu, ekzom sekanslama ve genomik dizi veri analiz-leri eşlik etmiştir. İBH gruplarının metabo-lomları, vitaminlerin ve yağ asidiyle ilişkili moleküllerin tükenmesiyle karakterize e-dilmiştir. Buna ek olarak, İBH hastaların-da bağırsak bakterileri proteinleri fermen-te  ettiğinde  ortaya çıkan  fenolik bileşik p-kresol sülfat seviyeleri daha yüksekti. ÜK hastalarında dışkıda anti-enflama-tuar kısa zincirli yağ asitleri en düşük seviyelerdeydi. 
Potansiyel biyobelirteçleri belirlemek a-macıyla, hastalık fenotiplerini tahmin et-mek için bir makine öğrenimi yaklaşımı kullanılmıştır. Sfingolipid ve L-urobilin o-ranı İBH ve İBH olmayan örnekler ara-sında ayrım yapmıştır. İBH hastalarında patobiontların artışı, sfingolipid, etanolamin ve primer safra asitlerinin artan seviyeleri ile birlikte görülmüştür.

CD hastalarında, ileoçekal valfin rezeksiyo-nu, kolik asit gibi 212 metabolitin seviyelerin-deki değişikliklerle ilişkilendirilmiştir. Ayrıca, rezeksiyon Faecalibacterium prausnitzii'nin sayısında azalma ile ilişkilendirilmiş ve bu da anti-enflamatuar metabolitlerin seviyelerini olumsuz etkilemiştir. Bir mediasyon analizi, yaşam tarzı, klinik faktörler ve fekal meta-bolitler arasında gözlemlenen ilişkilerin ba-ğırsak mikrobiyotasındaki değişikliklerden kaynaklandığını   göstermiştir.  Bu   çalışma,  
Ulseratif kolit (ÜK) ve Crohn hastalığı (CD), inflamatuvar bağırsak hastalığının (İBH) alt tipleridir. Çeşitli mikrobiyal me-tabolitlerin, İBH'de önemli oyuncular olan enflamatuar reaksiyonları etkilediği bilin-mektedir. Bununla birlikte, İBH hastala-rında hedeflenmemiş fekal metabolomic çalışmalar azdır. Bu çalışmada, fekal metabolitlerin  İBH  için biyobelirteç olma dışkı metabolitlerinin İBH için biyobelirteç. Ol-ma potansiyelini ve yaşam tarzı, genetik ve hastalığın etkisine rağmen, bağırsak mikrop-larının dışkı metabolitlerinin seviyelerinin güç-lü belirleyicileri olduğunu göstermektedir.
 

Mikrobiyota tarafından modüle edilen bir kontrol noktası, bağışık-lık sistemini baskılayan bağırsak T hücrelerini kansere yönlendiriyor

^{Fidelle M, Rauber C, Alves Costa Silva C, Tian AL, et al. A microbiota-modulated checkpoint directs immunosuppressive intestinal T cells into cancers. Science 2023; 380: eabo2296.}

Kanserlerin bir tedavi olarak immün kontrol noktası inhibitörlerine (ICI'ler) direnci, bağırsak mikrobiyotasını etkile-yebilecek antibiyotik (ABX) tedavisinden kaynaklanabilir. Ancak, bu ilişki kapsamlı bir şekilde incelenmemiştir. Bu nedenle, Fidelle ve çalışma arkadaşları bir kemir-gen modeli ve insan hastalar kullanarak bilgi eksikliklerini gidermiştir.
Literatüre dayanarak, bağırsak bakteri-leri mezenterik lenf düğümlerinde hazır-lanan veya yüksek endotelyal venüllerde (HEV'ler) eksprese olan karşı reseptörü mukozal adresin hücre yapışma molekü-lü-1 (MAdCAM-1) ile etkileşime giren α4β7  integrini  eksprese  eden bağırsak mucosal lamina propriyasına homing olan lenfositlerin farklılaşmasını indükle-yebilir. Bu durum, Treg17 hücrelerinin ba-ğırsak tümörlerine göçünü önemli ölçüde engelleyerek ICI'lerin antikanser etkile-rini daha da tehlikeye atabilir. Th17, in-terlökin 17 (IL-17) üretimleriyle tanımla-nan pro-enflamatuar T yardımcı hücrele-rinin bir alt kümesidir. Bu hücreler T dü-zenleyici hücreler ve Th17'lerin Treg fark-lılaşmasını engellemesine neden olan sinyallerle ilişkilidir. 
Kemirgenlerde ABX tedavisi MAdCAM-1 ekspresyonunu azaltmıştır. Bu durum Enterocloster cinsi tarafından bağırsak-ta yeniden kolonizasyon ile açıklanabi-lir. Ayrıca, Enterocloster 'ın oral yoldan verilmesi MAdCAM-1 ekspresyonunu a-şağı regüle etmek için yeterliydi. Fekal mikrobiyal transplantasyon veya IL-17A blokajı ile ileal HEV üzerinde MAdCAM-1 ekspresyonunun restorasyonu ABX'in inhibitör etkilerini tersine çevirmiştir. MAdCAM-1'in karaciğerdeki ektopik ifa-desi enterotropik α4β7+Treg17 hücre-lerinin lokal olarak korunmasına neden olmuştur. Bu destek, tümörlerdeki biri-kimlerini daha da azaltmış ve farelerde immünoterapinin etkinliğini artırmıştır.

Akciğer, böbrek ve mesane kanseri hastalarının kohortlarında, düşük serum MAdCAM-1 seviyeleri olumsuz bir prognostik etkiye sahiptir. Sonuç olarak, MAdCAM-1- α4β7 ekseni kanser immünosürveyansında tercihen dikkate alınmalıdır.

Fonksiyonel gastro-intestinal hastalıklar ve mikrobiyota

Bağırsak mikrobiyotası ile hareketlilik, viseral duyarlılık, GI salgı fonksiyonu, geçirgenlik ve bağışıklık sistemi arasında çift yönlü bir ilişkisi vardır. Probiyotikler fonksiyonel bozuklukların yönetiminde umut vaat etmektedir. İnfantil kolik için ESPGHAN, özellikle anne sütüyle bes-lenen bebeklerde bazı Lactobacillus ve Bifidobacterium suşlarını önermektedir. Sağlık uzmanları, fonksiyonel karın ağrısı için veya IBS'de semptomları azaltmak için farklı Lactobacillus suşları önerebilir [1].

Yeni doğan için mikro-biyotanın modülasyonu 

Doğum şekli, emzirme [2], çevre ve antibiyotik kullanılmaması gibi faktörler yenidoğan kolonizasyonunu olumlu yönde etkileyerek   sağlıklı,   bir   bağırsak ortamı metabolik dengesini, homeostazı ve immün toleransı teşvik eder. Tersine, erken doğum, sezaryen, anne sütüyle beslenmeme, YYBÜ'ye kabul ve antibi-yotik kullanımı disbiyoza yol açarak bağı-şıklıkla ilişkili hastalıklara katkıda buluna-bilir. Disbiyozun modülasyonuna ve ön-lenmesine yönelik stratejiler dengeli bir diyet ve probiyotik, prebiyotik, sinbiyotik ve postbiyotik kullanımını içerir

Anne sütü mikrobiotası

Anne sütü probiyotikleri, prebiyotikleri, sinbiyotikleri ve postbiyotikleri kapsar ve çocuklarda mikrobiyota dengesine katkı-da bulunur. Anne cildi ve bebeğin ağız boşluğu, anne sütü mikrobiyotasını etki-leyen başlıca etkenlerdir. İnsan sütü mik-robiyotasını modüle eden faktörler ara-sında gebelik yaşı, bebeğin cinsiyeti, doğum şekli, laktasyon evresi, beslenme şekli, coğrafi konum, sosyal ağ yoğun-luğu, annenin sağlık durumu ve annenin beslenme şekli yer almaktadır [3].

Üst solunum yolları enfeksiyonu (ÜSYE) ve mikrobiyota

ÜSYE'ler dünya çapında gelişigüzel antibiyotik  reçetelenmesine  yol  açmak-tadır ve DSÖ antibiyotik direncine bağlı ölümlerin 2050 yılına kadar 10 milyona ulaşabileceğini tahmin etmektedir. Siste-matik bir inceleme, probiyotik kullanıl-dığında ÜSYE sayısında genel olarak %35 azalma, semptomların şiddetinde 2 günlük ve antibiyotik kullanımında %45 azalma olduğunu göstermiştir. Bazı pro-biyotik suşlar viral ÜSYE insidansını, enfeksiyonların şiddetini ve antibiyotik kullanımını azaltmada umut verici görünmektedir [4].

Sunumların büyük çoğunluğunda mikrobiyotanın bileşimi ve işlevleri ile çeşitli hastalıkların tedavisinde terapötik bir hedef olarak gastrointestinal mikrobiyota hakkında bilgi verildi.

Özel bir sempozyum (“Fungi in your gut: friends or foes”) mikrobiyomun bileşenle-rinden biri olan mikobiyom, mikobiyom oluşumu, mikobiyom kompozisyonunu etkileyen çevresel faktörler, mikobiyo-mun bakterilerle etkileşimi (Selena Porcati, İtalya); IBD patogenezindeki rolü (Dragos Ciocan, Fransa) ve karsinogenezdeki potansiyel rolü (Alexander Link, Almanya) konularına ayrılmıştır.

IBS/IBD’de mikrobiyom 

İrritabl bağırsak sendromu (İBS) ve irritabl bağırsak hastalığının (İBH) patogenezinde mikrobiyomun rolüne ilişkin bilgiler artmaya ve gelişmeye devam etmektedir (“Disease primer: The role of gut microenvironment in IBD and IBS” sempozyumu). Harry Sokol (Fransa) ve Rinse K. Weersma (Hollanda), mikrobiyota bileşimindeki değişikliklerin IBD için bir biyobelirteç olarak kabul edilebileceğini ve probiyotikler, postbiyotikler, bakteriyofajlar ve fekal transplantasyon yoluyla terapötik müdahale ile tedavi edilebileceğini bildirmiştir. IBS hastalarında gastrointestinal sistemin mikrobiyal bileşimindeki değişikliklere gelince, hastalığın tüm patojenik mekanizmalarına (bağırsak duvarının iltihabı, bozulmuş hareketlilik, aşırı duyarlılık) yadsınamaz bir etkisi vardır, bu nedenle emilemeyen antibiyotiklerin ve probiyotiklerin reçete edilmesi IBS tedavisinin önemli bir parçası olarak kabul edilebilir (Magnus Simren (İsveç) ve Premysl Bercik (Kanada).

Sağlıklı mikrobiyota nedir?

Ayrıca, henüz kesin cevapları olmayan bazı sorular da gündeme geldi. Örneğin, “sağlıklı mikrobiyota” teriminin gerçekte ne anlama geldiği konusunda hala bilgimiz yok. Daha uygun terimin, mikrobiyotanın esas olarak Bacteroides türü ile temsil edildiği. Firmicutes türünün düşük olduğu ve mikrobiyal çeşitliliğin zayıf olduğu bağır-saktaki enflamatuar değişiklikleri ve artmış geçişi ifade eden “sağlıksız mikro-biyota” (B2 enterotipi olarak adlandırılan durum) olduğu varsayılmaktadır. Mikrobi-yota bileşimini B2 enterotipinden uzak-laştırmayı hedeflemek yeni bir tedavi stratejisi olarak düşünülebilir (Jeroen Raes, Belçika)..

Buna ek olarak, bağırsak mikrobiyota bileşiminin hem insan sağlığının korun-masındaki hem de bazı kronik bulaşıcı olmayan hastalıkların patogenezinin des-teklenmesindeki tartışılmaz önemi need-niyle, günümüzde klinisyenler, genellikle nedensiz bir şekilde, mikrobiyal bileşim testlerini tanısal, prognostik veya tera-pötik bir araç olarak kullanmayı istemek-tedir. Giderek sayıları artan ticari kuruluş-lar, ne açık kullanım talimatları olan ne de sonuçların güvenilir bir şekilde yorum-lanabildiğini mikrobiyota tanı testleri sun-maktadır. Teşhis testlerini, tedavi yakla-şımlarını ve mikrobiyom alanındaki bilgi-nin ilerlemesini kolaylaştırmak amacıyla 50'den fazla uluslararası uzmanı bir araya getiren bir Uluslararası Konsensüs geliştirme çalışması başlatılmıştır (Gianluca Janiro, İtalya).

Doğrudan patojenik bir faktör ve terapötik müdahale için bir hedef olarak mikrobiyo-mun bu tartışmasına ek olarak, mikrobi-yom bağırsak disbiyozu ile ilişkili hasta-lıkların patogenezi ve tedavisinin diğer yönleri de sunuldu. Bunlar arasında IBD ve onkolojik hastalıklar da yer almaktadır.

20 yılı aşkın bir süredir, Crohn hastalığı hastalarında antisakkaromyces antikor-ları ve saspaz bağlanma alanı içeren pro-tein 9 (CARD9) ve dektin-1'in genetik po-limorfizmi gibi İBH hastalarında bağırsak iltihabında mantarın rolüne dair dolaylı serolojik ve genetik kanıtlara sahibiz. Bu polimorfizmler, proinflamatuar sitokinleri aktive etmek için kalıp tanıma reseptörle-rinden gelen sinyallere aracılık etmekte-dir. Son on yılda yapılan birçok çalışma, İBH hastalarının bağırsaklarında mantar türlerinin sayısının sağlıklı insanlara kı-yasla azaldığını kanıtlamıştır. Mikobiyota bileşimindeki değişiklikler mukozanın ha-sar onarımının zayıf olması ile ilişkilidir (hayvan modelinde). Probiyotik olarak verilen Sacharomyces boulardii, bağırsak iltihabını azaltabilir (hayvan modelinde). Ancak IBD'yi tedavi etmek için mantar topluluğu modifikasyonunun kullanımı daha fazla araştırmaya ihtiyaç duymak-tadır (Dragos Ciocan).

Son yıllarda, özofagus, mide, pankreas, kolorektal kanser, hepatoselüler karsinom ve gastrointestinal olmayan kanser - melanom, meme kanseri gibi insan kanserlerinin gelişiminde bağırsak mantarlarının ve bunların reseptörlerinin (örneğin, C-tipi lektin reseptörleri) potansiyel rolüne artan bir ilgi vardır. Bazı çalışmalar, fungal patojenlerin inflamatuar yanıtları indükleyerek tümör oluşumuna katkıda bulunabileceğini göstermektedir.

Bu konu hakkında halihazırda ne biliyoruz?

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozuklu-ğu (DEHB) ve otizm spektrum bozukluğu (OSB) nörogelişimsel bozukluklardır. DEHB ve OSB olan bu çocuklarda sıklık-la karın ağrısı ve kabızlık gibi gastrointes-tinal bozukluklar görülür. Bu bozuklukla-rın ortaya çıkmasında genetik anormallik-lerin yanı sıra çevresel risk faktörleri ve özellikle de beslenme rol oynamaktadır. Bu nedenle, ilaç tedavilerine paralel ola-rak, bağırsak-beyin ekseninin düzenlen-mesinde esas olan bağırsak mikrobiyo-munun kompozisyonuna bağlı olarak di-yet yönetimi önerilmektedir. Dahası, OSB'li  mikrobiyotasındaki   bir  değişimi açıklayabilecek nitelikte seçici beslenen kişiler olduğunu biliyoruz. Disbiyozise ek olarak, hem DEHB hem de OSB'de dü-şük dereceli sistemik inflamasyona ek olarak bağırsak geçirgenliğinde bir artış tanımlanmıştır. Bu çalışmanın amacı, sağlıklı kardeşler ve akraba olmayan kontrollerle karşılaştı-rıldığında DEHB, OSB ve hem DEHB hem de OSB olan gruplarda bağırsak mikrobiyotasındaki değişiklikleri analiz etmektir. İkincil hedefler ise bağırsak geçirgenliğini ve bağışıklık sistemini değerlendirmektir.

Bu çalışmadan elde edilen temel bilgiler nelerdir?

32 DEHB, 12 OSB, 11 DEHB/ASD, 14, 5, 4 kardeş ve 17 akraba olmayan kontrol olmak üzere 5-17 yaş arası top-lam 95 çocuk. Gastrointestinal bozukluk-lar kabızlık şeklindeydi: DEHB %15,6 (kardeşler %7,1), OSB %8,3 (kardeşler %0), DEHB/ASD %18,2 (kardeşler %0), kontroller %5,9; karın ağrısı: DEHB %3,1 (kardeşler %0), OSB %16,7 (kardeşler %0), DEHB/ASD %18,2 (kardeşler %0), kontroller %0; ve daha az sıklıkla gastro-özofageal reflü. Atipik diyetin en yaygın olarak OSB'li çocuklar arasında (%50) görüldüğü, esasen gıda alımında çeşitlilik olmadığı tespit edilmiştir. Bağırsak mikrobiyotasının analizi DEHB, OSB, DEHB/ASD ve akraba olan ya da olmayan kontroller arasında alfa çeşitli-liğinde herhangi bir farklılık bulamamıştır; aksine, OSB'li kardeşlerde alfa çeşitliliği önemli ölçüde düşüktür (şekil 1). Bağır-sak mikrobiyota bileşimi, beta çeşitliliği-nin gösterdiği gibi DEHB ve OSB arasın-da çok benzerdi, ancak bu, akraba olma-yan kontrollere kıyasla DEHB ve OSB a-rasında önemli ölçüde farklılık vardı (şekil 2). Bağırsak mikrobiyota bileşimi-nin analizi, bazı DEHB, OSB veya DEHB /ASD'li çocukların Bacteroidetes filumun-da nispeten daha düşük bir miktar ve Ac-tinetobacteria'da daha fazla miktarda ol-duğunu göstermiştir. Tüm gruplarda Bac-teroides, Faecalibacterium, Blautia ve Bifidobacterium cinsleri baskındır; bazı çocuklar yüksek düzeyde Prevotella sergi-lemiştir.  Bakteri  cinslerinin  bolluğundaki farklılıklar DEHB, OSB ve kontroller arasın-da bulunmuştur (şekil 3). ancak DEHB ve OSB arasında bulunmamıştır.

Fekal kalprotektin veya lipopolisakkarit bağlayıcı protein (LBP) seviyeleri açısın-dan ne çeşitli gruplar arasında ne de ak-raba olan veya olmayan kontroller ara-sında bir fark gözlenmemiştir. Bununla birlikte, fekal kalprotektin ve LBP ile bakteriyel alfa ve beta çeşitlilikleri arasın-da herhangi bir korelasyon bulunma-mıştır. Çeşitli sitokinlerin ve kemokinlerin ölçümü çeşitli gruplar arasında anlamlı farklılıklar göstermemiştir; ancak, birkaç DEHB ve OSB bireyinde akraba olmayan kontrollere kıyasla daha yüksek IL1-RA seviyeleri ve beş DEHB çocuğu ile bir OSB çocuğunda akraba olmayan control-lere kıyasla daha yüksek IFN-g konsant-rasyonları görülmüştür. Son olarak, LBP ile IL-8 (p=0,023), IL-12 (p=0,018), IL-13 (p=0,035) ve PlGF (p=0,045) arasında zayıf pozitif korelasyonlar bulunmuştur; bu da bağırsak bariyer fonksiyonunun bozulmasının immün düzensizliğe yol açabileceğini düşündürmektedir.

Pratikteki etkileri ne olacaktır?

Bu çalışma, ilgili kontrol grubuyla ilgili olarak, az sayıda birey üzerinde gerçekleştirilmiştir. Bağırsak mikrobiyo-tasının yanı sıra bağırsak geçirgenliği, DEHB ve OSB'li çocuk ve ergenlerin tedavisi için uygun hedefler olabilir.

Bu konu hakkında şimdiye kadar ne biliyoruz?

Crohn hastalığı (CD), bağırsağın tekrarlayan kronik enflamasyonu ile karakterize enflamatuar bir bağırsak hasta-lığıdır (IBD). ÇH'nin nedeni bilinmemek-tedir, ancak mevcut hipotez mikrobiyal veya çevresel faktörlerin genetik olarak yat-kın bireylerde bağırsak iltihabını tetik-leyerek iltihaplanmaya ve kronik lezyonlara yol açtığı yönündedir. ÇH'li hastalarla yapılan vaka-kontrol çalışmaları, bağırsak mikrobiyom bileşimindeki değişiklikleri listelemiştir [1]. Ancak bu çalışmalar, değişen bağırsak mikrobiyom bileşiminin Crohn hastalığının başlangıcıyla mı ilişkili olduğunu yoksa inflamasyonun veya bir ilaç tedavisinin sonucu mu olduğunu ayırt edememektedir. Bu soruları yanıtlamak için, Crohn hastalığı olan bireylerin sağlıklı birinci derece akrabalarında prospektif bir kohort çalışması olan Kanada projesi GEM (Genetic Environmental Microbial), Crohn hastalığının gelişimi ile ilişkili parametreleri belirlemek için tasarlanmıştır. Yazarlar, parametreler arasında, CD'nin başlangı-cından önceki bağırsak mikrobiyom profilini ve bu bileşimin CD geliştirme riskini ne ölçüde öngördüğünü inceledi. Yazarlar, Crohn hastalığı olan bireylerin sağlıklı birinci derece akrabalarından oluşan geniş bir kohortta (N = 3.483) bağırsak mikrobiyo-munun bileşiminin analizine, CD geliştirme riski ile ilişkili bir mikrobiyal imza tanım-lamak amacıyla bir makine öğrenimi yönte-mi uyguladı.

Bu çalışmadan elde edilen temel bulgular nelerdir?

Yazarlar, GEM kohortundan elde edilen verilere dayanarak, gelecekte KD geliştirecek bireyleri sınıflandırmak için kullanılan bir mikrobiyom risk skoru (MRS) geliştirerek doğrulamışlardır. MRS'ye en fazla katkıda bulunan taksonlar, MRS ile pozitif korelasyon gösteren Ruminoccus torques ve Blautia 'nın artan miktarı iken (bu taksonların zararlı bir etkisi olduğunu düşündürmektedir), Roseburia cinsinin fazlalığı MRS ile negatif korelasyon göstermiştir (bu cinsin koruyucu bir etkisi olduğunu düşündürmektedir). Son olarak yazarlar, Faecalibacterium cinsinin miktarındaki artışın MRS'deki artışla ters orantılı olduğunu gözlemlemişlerdir. Bu çalışma, Faecalibacterium miktarındaki azalmanın, hastalığın başlangıcından yıllar önce gözlenebilen, CD'nin preklinik bir belirtisi olabileceğini gösteren ilk çalışmadır ve bu antiflamatuar bakterideki azalma   ile  nedensel  bir   ilişki  olduğunu düşündürmektedir [2]. Anlamlı bir şekilde ÇH'nin başlangıcından önce mikrobiyom-daki değişiklikler bağırsak iltihabının var-lığından bağımsız olarak gözlenmiştir (fe-kal kalprotektin seviyeleri ile gösterilmiş-tir) Yazarlar ayrıca kohortun bir alt gru-bundan alınan dışkı örneklerinin metabo-lomik analizini de gerçekleştirmişlerdir. Sitozin ve türevi olan sitidin, MRS ile en güçlü negatif korelasyonu göstermiştir. Ayrıca, MRS'nin pre-KH imzası, gentisat ve nikotinat gibi anti-enflamatuar veya antioksidan aktiviteye sahip metabolitlerde azalma ile ilişkilendirilmiştir. Bu koruyucu metabolitler aynı zamanda Faecalibacterium ve Lachnospira bolluğu ile pozitif korelasyon göstermiştir ki bu da bu metabolitlerin çokluğu ile mikrobiyal kompozisyon arasında potansiyel bir biyolojik etkileşim olduğunu göstermektedir

Pratikteki etkileri ne olacaktır?

Bu çalışma, Crohn hastalığına yaka-lanma riski taşıyan sağlıklı bireylerin mik-robiyomunun analiz edilmesinin, yüksek risk   altındaki kişileri belirleyebileceğini ve böylece bu kişilerin yakından izlen-mesine ve mikrobiyal dengesizliği değiş-tirmek ve dolayısıyla hastalığa yakalan-ma riskini azaltmak için tasarlanmış mü-dahalelerin başlatılmasına olanak sağla-yabileceğini öne sürmektedir.