Czy spożywanie bakterii z rodzaju Bifidobacterium we wczesnym okresie życia zmniejsza ryzyko wystąpienia alergii?
Niektóre występujące w jelitach niemowląt bakterie z rodzaju Bifidobacterium, których rozwojowi sprzyja zwłaszcza karmienie piersią, mogą trwale chronić je przed alergiami poprzez ograniczenie produkcji związanych z nimi przeciwciał.
Dostęp do pracowników służby zdrowia
Znajdź tutaj swoją dedykowaną przestrzeń
O tym artykule
Choroby alergiczne (wyprysk, astma, alergie pokarmowe) często pojawiają się bardzo wcześnie w życiu i ich liczba gwałtownie rośnie. Rodzi to zatem kluczowe pytanie: jakie mechanizmy wyjaśniają powstawanie tych obszarów sprzyjających alergiom? I jak im przeciwdziałać?
16% Nadwrażliwość na alergeny pokarmowe dotyka nawet 16% niemowląt w krajach o zarówno niskim, jak i wysokim dochodzie. ¹
Kwestia bakterii z rodzaju Bifidobacterium
W badaniu 1 opublikowanym na początku 2026 roku w czasopiśmie Nature Microbiology stwierdzono, że część tego procesu zachodzi już bardzo wcześnie, w jelitach niemowlęcia, za pośrednictwem osiedlających się tam bakterii. W szczególności niektóre bakterie z rodzaju Bifidobacterium posiadają specyficzny gen (aldh), który umożliwia im przekształcanie aromatycznych aminokwasów zawartych w mleku matki w odpowiadające im mleczany aromatyczne.
To właśnie te mleczany mają korzystny wpływ na rozwijający się układ odpornościowy dziecka. W szczególności jeden z nich, 4-OH-PLA: wydaje się, że ten mleczan aromatyczny zmniejsza produkcję przeciwciał zwanych IgE (immunoglobulinami E), które odgrywają rolę w rozwoju alergii. Wiąże się to również z rzadszym występowaniem atopowego zapalenia skóry u dzieci w wieku dwóch lat.
x14 Poród drogami natury (przez pochwę) wiąże się z 14-krotnie większym prawdopodobieństwem kolonizacji przez szczepy pochodzące od matki w porównaniu z porodem przez cesarskie cięcie. ¹
Bardzo krótki czas
Procesy te są równie wczesne, co ulotne: ochronne działanie bakterii Bifidobacterium aldh+ z mikrobioty jelitowej trwa tylko przez bardzo ograniczony czas, do 5.–6. miesiąca życia dziecka. To właśnie w tym okresie, który zazwyczaj pokrywa się z okresem karmienia piersią, bifidobakterie są najliczniejsze w układzie pokarmowym dziecka, a produkcja 4-OH-PLA osiąga najwyższy poziom. Zmiana diety (wprowadzenie pokarmów stałych) całkowicie to zmienia.
W rozwoju układu odpornościowego niemowlęcia istnieje zatem tak zwane „okno krytyczne”, w którym mikrobiota jelitowa bogata w bifidobakterie aldh+ może trwale wpływać na ryzyko wystąpienia alergii u dziecka i przyszłego dorosłego.
Zaburzenie równowagi mikrobioty w 1. roku życia zapowiada alergię w wieku 5 lat
Co sprzyja temu mechanizmowi ochronnemu
Zgodnie z wynikami badania wydaje się, że kilka czynników występujących we wczesnym okresie życia wiąże się z lepszym osiedlaniem się tych pożytecznych bakterii, a tym samym z wyższym poziomem 4-OH-PLA:
- poród drogami natury, który pozwala dziecku przejąć część mikrobioty matki, w tym bifidobakterie;
- obecność starszego rodzeństwa, które również stanowi źródło radosnej (i korzystnej!) wymiany bakterii;
- a przede wszystkim wyłączne karmienie piersią przez pierwsze dwa miesiące, które sprzyja uruchomieniu tych naturalnych mechanizmów ochronnych przed alergiami.
Dane te pokazują, jak duże znaczenie mogą mieć pierwsze miesiące życia dla rozwoju mikrobioty i odporności, co stanowi podstawę pierwszych 1000 dni życia.
1. Myers PN, Dehli RK, Mie A et al. Early-life colonization by aromatic-lactate-producing bifidobacteria lowers the risk of allergic sensitization. Nat Microbiol. 2026 Feb;11(2):429-441.
