Trudności w zasypianiu, zaburzenia snu, przedwczesne budzenie się… Bezsenność to problem co drugiej osoby dorosłej w wieku powyżej 65 lat. Ma to poważne konsekwencje dla zdrowia, gdyż tej przewlekłej chorobie często towarzyszy pogorszenie funkcji poznawczych i zwiększona śmiertelność. Chociaż mechanizmy bezsenności są wciąż słabo poznane, jednym z wyjaśnień związku między bezsennością a spadkiem zdolności poznawczych może być oś mikrobiota jelitowa-mózg. Zespół naukowców zbadał powiązania między mikrobiotą jelitową a sprawnością poznawczą 72 osób cierpiących na chroniczną bezsenność (56 z nich to kobiety) o średniej wieku 73,2 lat. Analizowano dwa czynniki, które przeważnie wskazują na przyspieszony spadek funkcji poznawczych w trakcie starzenia się: jakość snu (pomiar obiektywny za pomocą aktygrafii (sidenote: Aktygrafia Metoda obiektywnego pomiaru snu oparta na urządzeniu przypominającym zegarek, noszonym na nadgarstku lub kostce, które wykrywa ruchy ciała, a więc aktywność podczas czuwania. Urządzenie mierzy czas potrzebny do zaśnięcia, długość okresów przebudzenia itp. ) przez 2 tygodnie i pomiar subiektywny za pomocą kwestionariusza oceny własnej) oraz sprawność poznawcza (zmierzono 15 zmiennych, z których 2 ostatecznie zachowano jako bardziej wyróżniające).

Jakość snu związana z dysbiozą jelitową

Analiza poprzez sekwencjonowanie genu 16S rRNA w próbkach kału pacjentów wykazała obecność 45 różnych typów. Dominowały Bacteroidetes (48%), następnie Firmicutes; dużo mniej stwierdzono Proteobacteria (6%), co oznacza spadek liczby Firmicutes i Proteobacteria na rzecz Bacteroidetes w porównaniu z pacjentami niemającymi problemów ze snem².

Co najważniejsze, u 72 osób cierpiących na bezsenność efektywność snu (tj. sen obiektywny, a nie odczuwany) i funkcje poznawcze wyjaśniały 7,5–7,9% całkowitej zmiany składu mikrobioty jelitowej (pod względem wariantów i rodzajów bakterii (sidenote: Wariant sekwencji amplikonu Termin oznaczający pojedyncze sekwencje DNA odzyskane w wyniku analizy genu markerowego (sekwencje „pasożytnicze” wywołane przez amplifikację genu i sekwencjonowanie są usuwane przez tę technikę). Metoda ta różni się zatem od częściej stosowanej metody OTU liczenia jednostek taksonomicznych (Operational Taxonomic Unit), w której bakterie są grupowane na podstawie podobieństwa w danym genie służącym jako marker taksonomiczny.   ) ). To znaczący wpływ, porównywalny z wpływem spowodowanym przez leki, parametry krwi, tranzyt jelitowy, dietę, stan zdrowia i dane antropometryczne, jak wynika z wcześniejszych badań³.

Wpływ Lachnoclostridium i Blautia?

Ponadto analiza korelacji wykazała, że wysoka obecność rodzaju Lachnoclostridium wiązała się z efektywnym snem i wyższą sprawnością poznawczą (krótszy czas reakcji). Natomiast niższa sprawność poznawcza była związana z wyższą liczebnością rodzaju Blautia.

Badanie dostarcza nowych danych dotyczących związku między bezsennością, funkcjami poznawczymi i mikrobiotą jelitową. Choć nie można z niego wywnioskować jakiejkolwiek przyczynowości, wskazuje ono na mikrobiotę jelitową jako potencjalną pomoc diagnostyczną dla osób starszych cierpiących na zaburzenia snu i pogorszenie funkcji poznawczych, a nawet jako nowy cel terapeutyczny w dziedzinie starzenia się.

Polecane przez naszą społeczność

Schizofrenia, choroba psychiczna należąca do kategorii zaburzeń psychotycznych, jest często (i niesłusznie) sprowadzana do agresywnego zachowania pacjentów.  Jak wytłumaczyć tę skłonność do agresji? Pewien chiński zespół proponuje wyjaśnienie włączające mikrobiotę jelitową¹.

Od stanu zapalnego do dysbiozy

Punktem wyjścia ich hipotezy jest to, że w organizmach chorych na schizofrenię pacjentów ze skłonnością do agresji licznie występują molekuły prozapalne. Zdaniem autorów ten uogólniony stan zapalny ma wpływ na ich mikrobiotę jelitową (chociaż ten związek przyczynowo-skutkowy trzeba jeszcze potwierdzić). Twierdzą oni, że mikrobiota jelitowa chorego na schizofrenię pacjenta ze skłonnością do agresji nie ma nic wspólnego z mikrobiotą chorych na schizofrenię nie przejawiających takich zachowań: jest mniej zróżnicowana, zdominowana przez niektóre gatunki i pozbawiona innych. Bakterie jelitowe uczestniczą w wytwarzaniu niektórych cząsteczek, zwłaszcza krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (sidenote: Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe są źródłem energii (paliwa) dla komórek organizmu, współdziałają z układem odpornościowym i biorą udział w komunikacji między jelitami a mózgiem. Silva YP, Bernardi A, Frozza RL. The Role of Short-Chain Fatty Acids From Gut Microbiota in Gut-Brain Communication. Front Endocrinol (Lausanne). 2020;11:25. ) (SCFA) i neuroprzekaźników (sidenote: Neuroprzekaźniki Specyficzne cząsteczki, które umożliwiają komunikację pomiędzy neuronami (komórkami nerwowymi w mózgu), ale także wymianę informacji z bakteriami tworzącymi mikrobiotę. Produkowane są zarówno przez komórki organizmu, jak i przez bakterie mikrobioty.   Baj A, Moro E, Bistoletti M, Orlandi V, Crema F, Giaroni C. Glutamatergic Signaling Along The Microbiota-Gut-Brain Axis. Int J Mol Sci. 2019;20(6):1482. ) . U chorych na schizofrenię ze skłonnością do agresji występuje spadek poziomu 6 SCFA i 6 neuroprzekaźników.

Od dysbiozy do utleniania i agresywności?

Zgodnie z wysuniętą przez badaczy teorią, bezpośrednią konsekwencją tej nierównowagi (czyli dysbiozy) jest mniejsza szczelność jelit. W normalnej sytuacji złożona ze ściśle „sklejonych” ze sobą komórek ściana jelit pełni funkcję bariery między zawartością przewodu pokarmowego a układem krążenia... Gdy dochodzi do zaburzenia równowagi mikrobioty jelitowej (co ma miejsce u chorych na schizofrenię ze skłonnością do agresji), bariera jelitowa staje się przepuszczalna i porowata, co umożliwia bakteriom jelitowym przenikanie do układu krążenia. Badacze przypuszczają, że ten mechanizm uruchamia specyficzną reakcję zwaną stresem oksydacyjnym, czyli wytwarzanie nadmiernej ilości cząsteczek szkodliwych dla organizmu (czy też molekuł prooksydacyjnych zwanych wolnymi rodnikami), znanych z uszkadzania komórek. Wykazali oni, że zmierzony u pacjentów stres oksydacyjny (sidenote: Stres oksydacyjny Stres oksydacyjny to sytuacja, w której komórka przestaje sobie radzić z obecnością nadmiernej liczby toksycznych cząsteczek (wolnych rodników). Mogą one uszkadzać komórki i DNA. Pizzino G, Irrera N, Cucinotta M, et al. Oxidative Stress: Harms and Benefits for Human Health. Oxid Med Cell Longev. 2017;2017:8416763.  ) ma związek z nasileniem agresji. Kółko się zamyka: nadmierny stan zapalny prowadzi za pośrednictwem mikrobioty jelitowej do hiperoksydacji i – ostatecznie – do agresji.

Wyjść z błędnego koła

Badanie wskazuje również między wierszami możliwe rozwiązanie: czy probiotyki, umożliwiające równoważenie mikrobioty jelitowej schizofreników, albo leki przeciwzapalne, blokujące ten szkodliwy mechanizm, nie byłyby w stanie zmniejszyć agresji pacjentów cierpiących na schizofrenię? Mikrobiota jelitowa – obiecujący trop dla badaczy...

Twoja diagnoza IBS broszura

Infografika, którą możesz podzielić się z pacjentami

Akredytowane szkolenie IIS

Najnowsze wiadomości na temat IBS

Patients stories

Zapalenie cewki moczowej to zapalenie cewki moczowej (sidenote: Cewka moczowa Kanał, który odprowadza mocz z pęcherza na zewnątrz ciała człowieka. ) , ujścia pęcherza. U mężczyzn objawia się pieczeniem przy oddawaniu moczu, swędzeniem i nieprawidłowym wypływem moczu. Może być spowodowana przez infekcję przenoszoną drogą płciową (STI): przez bakterie, głównie gonokoki Neisseria gonorrhoeae, ale także Chlamydia trachomatis lub Mycoplasma genitalium, rzadziej przez wirusy, takie jak opryszczka. Jednak aż połowę wszystkich niegonokokowych zapaleń cewki moczowej uważa się za „idiopatyczne” – innymi słowy ich pochodzenie nie jest znane. Albo zapalenie cewki moczowej nie jest zakaźne, co nadal jest rzadkością, albo nie można określić zarazka, który je wywołał. W razie wątpliwości lekarz zwykle przepisuje antybiotyk. Jednak to nieukierunkowane podejście może prowadzić do niewłaściwego lub przesadnego leczenia, co z kolei może prowadzić do zmian w mikrobiocie.

Mikrobiota cewki moczowej mężczyzn z idiopatycznym zapaleniem cewki moczowej pod mikroskopem

Co więcej, ostatnie badania sugerują, że czynniki zakaźne odpowiedzialne za niegonokokowe zapalenie cewki moczowej nie są takie same u mężczyzn utrzymujących stosunki seksualne z kobietami (MSK) i mężczyznami (MSM). Australijscy badacze zamierzali zatem ustalić, jakie bakterie, oprócz tych już znanych, mogą się przyczynić do zakażenia u mężczyzn, uwzględniając praktyki seksualne. W tym celu przeanalizowali mikrobiotę moczu i cewki moczowej stu mężczyzn (MSK i MSM) z objawami idiopatycznego zapalenia cewki moczowej i porównali ją z mikrobiotą stu mężczyzn bez zapalenia cewki moczowej występujących jako „grupa kontrolna”.

Pytania o (bakteryjną) płeć i orientację seksualną

Badacze wykazali, że bakterie Haemophilus influenzae, które w naturalny sposób kolonizują mikrobiotę nosogardzieli (tj. nosa i gardła), występowały liczniej w mikrobiocie cewki moczowej u mężczyzn MSM cierpiących na idiopatyczne zapalenie cewki moczowej. Zdaniem badaczy seks oralny bez prezerwatywy może być sposobem zakażenia. U mężczyzn MSK stwierdzono zwiększoną ilość bakterii z rodzaju Corynebacterium, co zaskoczyło naukowców: w męskiej mikrobiocie narządów płciowych uważa się ją za normalną. Autorzy sugerują, że niektóre z jego gatunków mogą się stać patogenne, jeśli się rozmnożą. Inne rodzaje bakterii, takie jak Ureaplasma, Escherichia, niektóre paciorkowce i gronkowce, były również liczniej obecne w mikrobiocie moczu i cewki moczowej osób chorych. Według badaczy mogą one również sprzyjać zapaleniu cewki moczowej.

Ku bardziej ukierunkowanemu leczeniu męskiego zapalenia cewki moczowej

TOdkrycie tych nowych bakterii napawa nadzieją pacjentów. Dzięki tym nowym bakteriom naukowcy mogą teraz określić możliwe przyczyny niegonokokowego zakaźnego zapalenia cewki moczowej na podstawie orientacji seksualnej pacjentów. Jeśli te wyniki się potwierdzą, lekarze będą mogli zaproponować swoim pacjentom bardziej ukierunkowane leczenie. Mały krok dla nauki, duży krok dla infekcji przenoszonych drogą płciową (STI)?

W przypadku zachorowania na COVID-19 ciężarna kobieta jest narażona na zwiększone ryzyko rozwoju ciężkiej postaci infekcji i powikłań ciążowych, takich jak stan przedrzucawkowy czy przedwczesny poród. Znamy rolę zrównoważonej mikrobioty pochwy w optymalnym rozwoju ciąży. A jeśli szkodliwe skutki COVID-19 u kobiet w ciąży były spowodowane przez mikrobiotę pochwy?
By sprawdzić tę hipotezę, badacze przeprowadzili prospektywne badanie kliniczno-kontrolne obejmujące 28 niezakażonych kobiet w ciąży i 19 ciężarnych kobiet chorych na COVID-19 (13 łagodnych lub bezobjawowych przypadków i 6 od umiarkowanych do ciężkich, z których 2 wymagały podania antybiotyków i leków przeciwwirusowych).

Większa różnorodność i mniejsza ilość bakterii Lactobacillus u ciężarnych chorych na COVID-19

Mikrobiota pochwy została pobrana poprzez wymaz podczas aktywnej fazy choroby oraz w ciągu miesiąca od wyzdrowienia i oceniona za pomocą sekwencjonowania genu 16S rRNA. Grupa chora na COVID-19 wykazywała znacznie większą różnorodność niż grupa kontrolna. Ponadto Bacteroidetes miały przewagę nad Firmicutes, a na poziomie rodzaju bakterii Lactobacillus sp. były istotnie mniej liczne niż w grupie kontrolnej. Wcześniejsze badania wykazały, że istnieje zwiększone ryzyko poronienia lub przedwczesnego porodu u kobiet w ciąży z mikrobiotą pochwy z mniejszą ilością Lactobacillus. Potwierdzają to obecne dane, gdyż w grupie z COVID-19 3 kobiety urodziły przedwcześnie (w porównaniu do 0 kobiet w grupie kontrolnej). 

Nasilenie objawów COVID-19 w powiązaniu z dysbiozą pochwy?

Pomimo niewielkiej próby badacze znaleźli inne różnice w składzie mikrobioty pochwy w grupie chorych na COVID-19. W szczególności kobiety z umiarkowanym lub ciężkim przebiegiem COVID-19 miały istotnie wyższy poziom Ureaplasma spp.: 2,05% w porównaniu do 0,1% w przypadku postaci od bezobjawowych do łagodnych. Rodzaj Ureaplasma ma udział w różnych infekcjach narządów rodnych (stan zapalny jajowodów, zapalenie cewki moczowej i zapalenie szyjki macicy), a jego nadreprezentacja w ciężkim przebiegu COVID-19 wskazuje także na dysbiozę pochwy związaną zarówno z zakażeniem SARS-CoV-2, jak i ryzykiem powikłań ciąży, tym bardziej, że spośród 3 porodów przedwczesnych w tym badaniu 2 wystąpiły w podgrupie przebiegu od umiarkowanego do ciężkiego COVID-19 (n = 6). 

Nie ma wątpliwości, że dieta jest najskuteczniejszym sposobem wpływania na skład mikrobioty jelitowej. Badania często ograniczają się jednak do jednego składnika odżywczego (wpływ konkretnego białka, błonnika itp.) bez oceny wpływu całego produktu spożywczego. Tymczasem wszystkie składniki odżywcze w produkcie oddziałują na siebie, mają efekt antagonistyczny i synergiczny, zatem w prawdziwym życiu ogólny wpływ żywności rzadko jest sumą poszczególnych efektów każdego ze składników. Migdały, jak wszystkie nasiona, są bogate w tłuszcze, a więc i w kalorie (pozyskuje się z nich olej!), ale także w błonnik, który pozytywnie wpływa na tranzyt jelitowy, w polifenole o właściwościach przeciwstarzeniowych itd.

By ocenić wpływ migdałów na mikrobiotę jelitową, amerykańscy producenci migdałów sfinansowali badanie, które pod względem jakości jest świętym Graalem badań dot. odżywiania: randomizowane (sidenote: Badanie randomizowane Badanie, w którym testowane produkty są przydzielane uczestnikom losowo (ang. random). ) badanie kontrolowane (sidenote: Badanie kontrolowane Badanie, w którym część uczestników otrzymuje placebo lub znany produkt, co umożliwia porównanie. ) . 87 młodych ochotników niezbyt lubiących warzywa i owoce losowo podzielono na 3 porównywalne grupy. Mieli oni spożywać codziennie przez 4 tygodnie zamiast zwykłych przekąsek dwie wskazane: albo 2 garście całych migdałów, albo ich odpowiednik w postaci zmielonych migdałów lub 2 muffiny zawierające taką samą ilość kalorii (grupa kontrolna).

Rozczarowujące wyniki, ograniczone korzyści zdrowotne

Delikatnie mówiąc, odnotowane wyniki nie były współmierne do inwestycji. Autorzy mieli nadzieję zaobserwować wpływ migdałów na zwiększenie ilości bifidobakterii (sidenote: Bifidobakterie Bakterie w kształcie pałeczki i litery Y. Większość gatunków jest pożyteczna dla człowieka. Znajdują się w ludzkich jelitach, a także w niektórych jogurtach.  Bakterie te:
- chronią barierę jelitową, 
- uczestniczą w rozwoju układu odpornościowego i pomagają w walce ze stanami zapalnymi, 
- wspomagają trawienie i łagodzą objawy zaburzeń żołądkowo-jelitowych. Sung V, D'Amico F, Cabana MD, et al. Lactobacillus reuteri to Treat Infant Colic: A Meta-analysis. Pediatrics. 2018 Jan;141(1):e20171811.  O'Callaghan A, van Sinderen D. Bifidobacteria and Their Role as Members of the Human Gut Microbiota. Front Microbiol. 2016 Jun 15;7:925. Ruiz L, Delgado S, Ruas-Madiedo P, et al. Bifidobacteria and Their Molecular Communication with the Immune System. Front Microbiol. 2017 Dec 4;8:2345. ) jelitowych. Było jednak odwrotnie… Stawiali oni na przyspieszony tranzyt jelitowy dzięki błonnikowi zawartemu w migdałach, jednak te nasiona roślin oleistych nie wywołały żadnych zmian. Badanie zakwestionowało nawet zasadę wcześniej przyjętą przez dietetyków, a mianowicie pogląd, że w przeciwieństwie do drobno zmielonych migdałów całe migdały nadal zachowują krople tłuszczu w swojej strukturze nawet po przeżuciu. Wyniki pokazują, że mielenie migdałów na potrzeby handlu nie powoduje prawie żadnych różnic w dostępności tłuszczów. Innymi słowy, organizm może wchłonąć tłuszcz i kalorie z całych migdałów prawie tak samo jak z migdałów mielonych!

Wyjątek: krótkołańcuchowy kwas tłuszczowy

Jedyną zaobserwowaną korzyścią było to, że spożywanie migdałów (całych i mielonych) prowadziło do znacznego zwiększenia produkcji przez bakterie jelitowe korzystnego dla naszego zdrowia krótkołańcuchowego kwasu tłuszczowego (sidenote: Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe są źródłem energii (paliwa) dla komórek organizmu, współdziałają z układem odpornościowym i biorą udział w komunikacji między jelitami a mózgiem. Silva YP, Bernardi A, Frozza RL. The Role of Short-Chain Fatty Acids From Gut Microbiota in Gut-Brain Communication. Front Endocrinol (Lausanne). 2020;11:25. ) – maślanu.

Święty Graal badań, który ponownie proponują kalifornijscy plantatorzy migdałów: randomizowane badanie kontrolowane (RCT). Cel: ocena wpływu migdałów i ich przetwarzania (migdały mielone lub nie) na bifidobakterie jelitowe, a przy okazji na ogólny skład mikrobioty jelitowej i czas tranzytu. W tym celu 87 zdrowych dorosłych lubiących przekąski (chipsy, czekoladę itp.) i nieprzepadających za błonnikiem (owoce, warzywa itp.) wzięło udział w trójramiennym badaniu: przez 4 tygodnie zastąpili swoje dwie zwykłe przekąski całymi migdałami (2 × 23 g/dzień), mielonymi migdałami (2+23 g/dzień) lub 2 izokalorycznymi muffinami (grupa kontrolna).

Migdały: koniec żywieniowego mitu?

Co z tego wynikło? Wbrew głównej hipotezie bifidobakterie nie były liczniejsze w stolcach grup otrzymujących całe migdały (8,7%) lub mielone migdały (7,8%) w porównaniu z grupą kontrolną (13,0%). Niewielka różnica nie wytrzymuje jednak korekty testowej. Migdały nie mają też wpływu na mikrobiotę jelitową, czas tranzytu jelitowego (który zdaniem badaczy powinien być krótszy), konsystencję stolca czy objawy jelitowe. Zmielone migdały miały drobniejsze cząstki niż migdały po przeżuciu, jednak wpływ mielenia na uwalnianie tłuszczów, a tym samym ich dostępność dla organizmu, był mniejszy, niż oczekiwano – do tego stopnia, że badacze stwierdzili, iż mielenie migdałów na potrzeby handlu nie powoduje klinicznie istotnych różnic w zakresie bioprzystępności składników odżywczych.

Jedyną zaobserwowaną istotną różnicą było to, że spożycie migdałów (całych i mielonych) prowadziło do zwiększenia produkcji maślanu przez bakterie jelitowe (24,1 μmol/g w porównaniu do 18,2 μmol/g w grupie kontrolnej), krótkołańcuchowego kwasu tłuszczowego o potwierdzonych korzyściach zdrowotnych, co zdaniem autorów sugerowało zmianę funkcji mikrobioty jelitowej.

Brak efektu prebiotycznego 

Może być to rozczarowujące dla amerykańskich producentów, ale według omawianego badania spożycie migdałów nie ma prebiotycznego wpływu na bifidobakterie kałowe, ani też nie powoduje istotnych zmian w mikrobiocie lub tranzycie. Czy duża przewaga kobiet (86,2%) oraz młody wiek (27,5 ± 6,2 lat) ochotników mogły spowodować stronniczość wyników? Być może. Oczekuje się, że dalsze badania dotyczące bardziej jednolitej populacji potwierdzą te wyniki. 

Szczepienia to oczywiście jeden z największych sukcesów w zakresie zdrowia publicznego, bowiem ratują miliony istnień ludzkich na całym świecie, zwłaszcza małych dzieci (0-5 lat), które są bardziej narażone na choroby zakaźne. Ich skuteczność jednak różni się w zależności od populacji, przy wyższym wskaźniku odporności ochronnej w krajach europejskich w porównaniu z krajami o niskim i średnim poziomie dochodów. Rozwój mikrobioty jelitowej na początku życia jest ściśle powiązany z dojrzewaniem układu odpornościowego, jednakże mikrobiota dzieci z krajów o niskim i średnim poziomie dochodów znacznie różni się od mikrobioty dzieci europejskich. Dlatego też naukowcy w ramach przeglądu podsumowali elementy, które wskazują na rolę mikrobioty jelitowej w zróżnicowaniu reakcji na szczepionki.

Właściwości immunomodulujące

Dowiadujemy się z niego, że obecność niektórych taksonów jest skorelowana z szybkością reakcji na szczepienia: to pozytywna korelacja w przypadku Actinobacteria, ale negatywna w przypadku Enterobacteriaceae. Tak wynika z badania szczepionek przeciwko gruźlicy, tężcowi, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B i polio u niemowląt z Bangladeszu. Poza tymi obserwacjami działania mające na celu modyfikację mikrobioty (prebiotyki, probiotyki, antybiotyki) również przemawiają za rolą mikrobioty w reakcji na szczepionkę. Podczas systematycznego przeglądu z 2018 r. podsumowano wyniki 26 badań dotyczących stosowania probiotyków u ludzi w celu poprawy skuteczności różnych szczepionek. W połowie przypadków potwierdzono pozytywny efekt. Równolegle badania, podczas których sprawdzano działanie antybiotyków, wykazały brak efektu lub ograniczenie reakcji immunologicznej, co przypisano zaburzeniom mikrobioty.

Szczególnie zaangażowane są dwa rodzaje bakterii 

Wydaje się, że dwa rodzaje bakterii są szczególnie zdolne do modulowania reakcji na szczepienie: Bifidobacterium i Bacteroides, czyli rodzaje niezbędne do rozwoju zdrowej mikrobioty u małych dzieci, na co jednak w tym okresie życia mogą mieć wpływ istotne zakłócenia (cesarskie cięcie itp.). Wpływ mikrobioty na reakcję na szczepionki byłby zatem zależny od pewnych metabolitów i/lub składników komórkowych, takich jak krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, egzopolisacharydy lub pęcherzyki pozakomórkowe.

W kierunku nowej generacji strategii szczepienia

Mimo że interesujące szczepy i produkty zasługują na lepsze opisanie, to perspektywy kliniczne, które otwiera złożony związek między mikrobiotą a skutecznością szczepionek, są szerokie. W centrum uwagi: nowe terapie stymulacji za pomocą szczepień, potencjalnie bez dodatków (często podejrzewanych o działania niepożądane), które mogą poprawić ochronę dzieci z krajów o niskim i średnim poziomie dochodów.

Teoretycznie rzecz ujmując, zasada szczepienia jest (prawie) prosta: wyćwiczenie układu odpornościowego (złożonego z armii przeciwciał) tak, aby szybko reagował w przypadku ataku czynnika chorobotwórczego (agresora). (sidenote: W tym celu do organizmu wstrzykuje się nieszkodliwą część wroga, aby mógł rozwinąć określone mechanizmy obronne. W przypadku późniejszego narażenia na prawdziwy patogen system obronny jest gotowy do neutralizacji agresora.  https://www.who.int/fr/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/covid-19-vaccines/how-do-vaccines-work ) Tyle tylko, że w praktyce nie działa to u wszystkich – chociaż co roku szczepienie przyczynia się do uratowania milionów istnień ludzkich, zwłaszcza małych dzieci, które są bardziej podatne na choroby zakaźne, okazuje się ono skuteczniejsze w przypadku dzieci z krajów europejskich w porównaniu do krajów o niskim lub średnim poziomie dochodów. Pomimo szczepienia u wielu z tych z dzieci nie zostanie wytworzona odporność ochronna (sidenote: Prawie 100% fińskich dzieci wytwarza odporność ochronną w reakcji na szczepienie przeciw rotawirusom, jednak dotyczy to tylko 58% dzieci w Nikaragui i 46% w Bangladeszu. Tak samo wskaźniki ochrony w reakcji na szczepionkę przeciwgruźliczą BCG wahają się od 0 do 51% w Afryce i od 88 do 100% u dzieci europejskich. ) . Innymi słowy ich armia przeciwciał (układ odpornościowy (sidenote: Odporność wrodzona i nabyta Rganizm ludzki jest wyposażony w dwa mechanizmy obronne – odporność wrodzoną oraz odporność nabytą. Odporność wrodzona to pierwsza linia obrony skierowana przeciwko czynnikom zakaźnym, działająca na zasadzie natychmiastowej reakcji. Odporność nabyta pojawia się nieco później, za to zapewniana przez nią ochrona ma charakter trwały Janeway CA Jr, Travers P, Walport M, et al. Immunobiology: The Immune System in Health and Disease. 5th edition. New York: Garland Science; 2001. Principles of innate and adaptive immunity. ) ) nie zareaguje. Ze względu na brak wyszkolenia w zakresie rozpoznawania i eliminowania wroga armia raczej nie zdoła się obronić w obliczu prawdziwej walki… Ale jak wytłumaczyć taką „niesprawiedliwość immunologiczną”?

Mikrobiota jelitowa, sprzymierzeniec reakcji immunologicznej

W reakcji mógłby uczestniczyć batalion sił specjalnych, sprzymierzeniec armii immunologicznej: mikrobiota jelitowa. W rzeczywistości nie tylko rozwój i funkcjonowanie mikrobioty jelitowej i układu odpornościowego są ze sobą ściśle powiązane, ale także mikrobiota jelitowa dzieci europejskich bardzo różni się od mikrobioty dzieci z krajów o niskim lub średnim poziomie dochodów. Zdaniem naukowców różnice w składzie mikrobioty mogą zatem wyjaśniać zróżnicowanie reakcji na szczepienia. W takiej sytuacji badania powinny mieć na celu modyfikację mikrobioty jelitowej w celu poprawy reakcji immunologicznej. W przypadku połowy badań na ludziach podawanie probiotyków (żywych bakterii, które wpływają wzmacniająco na mikrobiotę) zwiększa odsetek pacjentów, u których wytwarza się odporność ochronna. Wydaje się, że dwaj strażnicy mikrobioty jelitowej, czyli gatunki bakterii Bifidobacterium (sidenote: Bifidobakterie Bakterie w kształcie pałeczki i litery Y. Większość gatunków jest pożyteczna dla człowieka. Znajdują się w ludzkich jelitach, a także w niektórych jogurtach.  Bakterie te:
- chronią barierę jelitową, 
- uczestniczą w rozwoju układu odpornościowego i pomagają w walce ze stanami zapalnymi, 
- wspomagają trawienie i łagodzą objawy zaburzeń żołądkowo-jelitowych. Sung V, D'Amico F, Cabana MD, et al. Lactobacillus reuteri to Treat Infant Colic: A Meta-analysis. Pediatrics. 2018 Jan;141(1):e20171811.  O'Callaghan A, van Sinderen D. Bifidobacteria and Their Role as Members of the Human Gut Microbiota. Front Microbiol. 2016 Jun 15;7:925. Ruiz L, Delgado S, Ruas-Madiedo P, et al. Bifidobacteria and Their Molecular Communication with the Immune System. Front Microbiol. 2017 Dec 4;8:2345. ) i Bacteroides, mają szczególne zdolności stymulowania oddziałów armii immunologicznej.

Poprawa reakcji na szczepienia

Chociaż wymagane są dalsze badania, naukowcy już rozważają przyjęcie nowych strategii szczepień, które obejmowałyby modulację składu mikrobioty w celu stymulowania reakcji na szczepionki. To nowe podejście miałoby zwiększyć poziom skutecznych szczepień w krajach o niskim i średnim poziomie dochodów. Umożliwiłoby również rezygnację z niektórych dodatków, mających na celu wzmocnienia reakcji immunologicznej, które ze względu na podejrzewane działania niepożądane budzą wśród ludzi nieufność wobec szczepień.

Biocodex Microbiota Institute podaje Ci wszystkie informacje potrzebne, aby Twoja mikrobiota przetrwała święta w dobrym zdrowiu. Życzymy wesołych świąt i szczęśliwej mikrobioty!

Postanowienia dobre dla Twojej mikrobioty jelitowej

Nie musisz czuć winy – święta są dobre dla mikrobioty jelitowej!