Stawy sztywnieją, a następnie zniekształcają się – artroza zatruwa życie ponad 3% światowej populacji. A zwłaszcza seniorów. 10% mężczyzn i 18% kobiet w wieku powyżej 60 lat pada ofiarą tej bolesnej, odbierającej sprawność choroby stawów. Ma ona wiele przyczyn – czynniki genetyczne, płeć, wiek, otyłość, siedzący tryb życia... i, być może, mikrobiotę jelit. Bakterie żyjące w naszych wnętrznościach mają związek z wieloma chorobami zapalnymi. Niewykluczone, że grają rolę również w stanie zapalnym towarzyszącym artrozie.

Przy artrozie mikrobiota jelit robi się skromniejsza

Aby dowiedzieć się więcej o związku mikrobioty jelit z artrozą u starszych kobiet badacze porównali skład flory bakteryjnej stolca 57 dotkniętych artrozą kobiet w wieku średnio 65 lat i 57 kobiet zdrowych kobiet w tym samym wieku (grupa kontrolna). U pacjentek mikrobiota jelit okazała się ogólnie uboższa i mniej zróżnicowana. Niektórych pożytecznych bakterii – takich jak regulująca układ odpornościowy Bifidobacterium longum albo przeciwzapalna Faecalibacterium prausnitzii, znane z korzystnego działania na organizm człowieka – jest mniej. Więcej jest natomiast niektórych bakterii chorobotwórczych, takich jak Clostridium ramosum. Wydaje się, że w przypadku artrozy zaburzone są również niektóre funkcje mikrobioty jelit, co pozwala przypuszczać, że zdolność do czerpania korzyści z pożywienia jest upośledzona.

Mikrobiota jelit pomaga w diagnozie, a nawet terapii

Mikrobiota jelit pacjentek chorych na artrozę różni się od mikrobioty jelit osób z grupy kontrolnej, co sugeruje, że mikrobiota jelitowa może być czynnikiem ryzyka choroby, zespół podjął próbę stworzenia narzędzia do przewidywania choroby w oparciu o obecność w stolcu dziewięciu bakterii. Model predykcyjny okazał się wiarygodny w przypadku badanych starszych kobiet, ale nie został sprawdzony w innych grupach pacjentek. Obecność tych bakterii może zatem pomóc w diagnozie. Mikroorganizmy te mogą również prowadzić do opracowania nowych terapii na bazie prebiotyków lub probiotyków, aby walczyć z artrozą. Zawsze z myślą o niesieniu ulgi w bólu i poprawie jakości życia pacjentek.

Polecane przez naszą społeczność

Z powodu nadmiernego obciążenia stawów osoby z nadwagą są bardziej narażone na artrozę. Jak jednak zidentyfikować osoby najbardziej zagrożone? Być może dzięki ich mikrobiocie jelitowej związanej z wieloma chorobami zapalnymi, między innymi z artrozą.

Mniejsza różnorodność w jelitach pacjentów z nadwagą zagrożonych artrozą

W Chinach na populacji z nadwagą (25<BMI¹<30) przeprowadzono badanie prospektywne, w ramach którego 182 próbki stolca pobrane od 86 pacjentów dotkniętych nadwagą i artrozą (25 mężczyzn i 61 kobiet w wieku od 50 do 72 lat) i 96 osób z nadwagą bez artrozy (40 mężczyzn i 56 kobiet w wieku od 50 do 76 lat) zostały zsekwencjonowane (RNA rybosomalne 165) w celu scharakteryzowania składu ich mikrobioty. Wyniki? Zróżnicowanie i bogactwo mikrobioty jelitowej tych pacjentów z nadwagą były mniejsze w przypadku artrozy, co – zdaniem autorów – może dowodzić dysbiozy związanej z chorobą. W przypadku artrozy liczebność dziewięciu typów była znacznie zmieniona (podwyższona lub obniżona, zależnie od typu). Dotyczy to między innymi typów Firmicutes i Bacteroidetes, których stosunek używany jako wskaźnik dysbiozy jest znacznie wyższy u pacjentów dotkniętych artrozą. Ponadto pacjenci z nadwagą cierpiący na tę choroba różnili się od nie dotkniętych nią liczebnością 87 rodzajów bakterii. Wszystkie one pozwoliły badaczom przetestować interesujące ich biomarkery choroby.

Przewidywanie zagrożenia artrozą za pomocą 7 biomarkerów

Na podstawie wcześniejszych wyników badacze zidentyfikowali siedem pochodzących z mikrobioty jelit biomarkerów, które mogą umożliwić opracowanie nieinwazyjnego narzędzia do wczesnej oceny zagrożenia osób z nadwagą artrozą: trzy rodzaje bakterii nadmiernie liczne u pacjentów chorych na artrozę (Gemmiger, Klebsiella i Akkermansia) i cztery zbyt mało liczne u tych samych pacjentów (Bacteroides, Prevotella, Alistipes i Parabacteroides). Łącznie biomarkery te pozwalają precyzyjnie przewidzieć zagrożenie artrozą (powierzchnia pod krzywą wynosi 83,36%). Wśród nich decydującą rolę gra rodzaj Bacteroides. Autorzy uważają go nawet za możliwy cel leczenia artrozy.

Strona domowa

Nasze Publikacje

• Aktualności
• Newsletter
• Foldery tematyczne

O Instytucie

• Partnerstwa
• Pokój prasowy

Kongresy

• Kalendarz
• Przegląd kongresu

Infografiki

• Infografiki
• Diagnoza IBS – broszura

Gastroenterologia

Ginekologia

Pediatria

Dermatologia

Na świecie ponad 30 milionów dzieci w wieku poniżej 5 lat boryka się z umiarkowanym niedożywieniem o ostrym przebiegu (sidenote: Miedożywieniem o ostrym przebiegu Pojęcie zdefiniowane przez Światową Organizację Zdrowia jako 2–3 krotne standardowe odchylenie stosunku masy ciała do wzrostu poniżej mediany dla danej kohorty wiekowej ) (ang. Moderate Acute Malnutrition, MAM). Główna cecha charakterystyczna tego ogólnoświatowego problemu: dzieci cierpiące na tę chorobę mają niedojrzałą mikroflorę jelitową. Podczas wcześniejszego badania klinicznego (sidenote: Raman AS, Gehrig JL, Venkatesh S, et al. A sparse covarying unit that describes healthy and impaired human gut microbiota development. Science. 2019;365(6449):eaau4735. )  autorzy opracowali prototypowy suplement diety (MDCF-2), który pozwala przywrócić mikroflorę jelitową u dzieci z umiarkowanym niedożywieniem o ostrym przebiegu w wieku 12–18 miesięcy. Omawiane nowe badanie ma na celu potwierdzenie skuteczności suplementu MDCF-2 u dzieci z umiarkowanym niedożywieniem o ostrym przebiegu. Badanie jest prowadzone na większą skalę i przez dłuższy okres.

Badanie interwencyjne przeprowadzone wśród 123 dzieci z Bangladeszu

W ramach tego randomizowanego badania klinicznego prowadzonego z grupą kontrolną 123 dzieci z Bangladeszu (w wieku 12–18 miesięcy) z umiarkowanym niedożywieniem o ostrym przebiegu otrzymywało suplement diety MDCF-2 (204 kcal w codziennych dawkach po 50 g) albo gotowy do spożycia suplement RUSF (247 kcal w codziennych dawkach po 50 g) dwa razy dziennie przez 3 miesiące. Następnie dzieci były monitorowane przez 1 miesiąc. Równocześnie zespół badaczy co tydzień sprawdzał masę ciała, wzrost i obwód ramion dzieci. Regularnie pobierano także próbki krwi i kału

Szybszy wzrost i większy przyrost masy ciała

Wśród 118 dzieci, które ukończyły badanie (po 59 dzieci w obu grupach badania), dzieci z grupy przyjmującej suplement diety MDCF-2 wykazywały szybszy wzrost niż dzieci z grupy przyjmującej suplement RUSF. W przypadku dzieci z grupy przyjmującej MDCF-2 średnia tygodniowa zmiana stosunku masy ciała do wzrostu wyniosła 0,021. W grupie przyjmującej suplement RUSF wskaźnik ten wyniósł 0,010. Średnia tygodniowa zmiana stosunku masy do wieku wyniosła odpowiednio 0,017 w grupie dzieci przyjmujących suplement diety MDCF-2 i 0,010 w grupie dzieci przyjmujących suplement RUSF. Zmienność wskaźników obwodu ramion i stosunku wzrostu do wieku była podobna w obu grupach.

Markery w krwi i jelitach

W następstwie suplementacji MDCF-2 znacznej modyfikacji uległo 714 białek. W grupie dzieci przyjmujących suplement RUSF modyfikacji uległy jedynie 82 białka. Niektóre z nich były powiązane z rozwojem układu mięśniowo-szkieletowego i nerwowego (p<0,001), natomiast 70 białek miało związek się ze stosunkiem masy ciała do wzrostu. Wskutek suplementacji MDCF-2 udało się bardziej ograniczyć markery stanu zapalnego, które były nasilone z uwagi na niedożywienie występujące na początku badania. Odnośnie mikroflory, suplementacja MDCF-2 pozwoliła znacznie zwiększyć 21 taksonów bakterii, które pozytywnie wpływają na stosunek masy ciała do wzrostu (p<0,001), oraz zmniejszyć dwa taksony bakterii (Escherichia coli i gatunek Bifidobacterium) wpływające negatywnie na stosunek masy ciała do wzrostu (p<0,001).

Z badania wyciągnięto następujący wniosek: odpowiednie spożycie kalorii i składników odżywczych nie wystarcza, aby zaradzić skutkom długotrwałego niedożywienia. Według autorów należy w pierwszej kolejności zadbać o optymalny rozwój mikroflory jelitowej. Aby ocenić skuteczność omawianego nowego podejścia do leczenia, konieczne jest przeprowadzenie szerzej zakrojonych badań w różnych regionach geograficznych i w bardziej zróżnicowanych grupach wiekowych dzieci.

Kacheksji, która jest wieloczynnikowym zespołem charakteryzującym się stałą utratą masy mięśniowej, nie da się zaradzić metodami dietetycznymi. Prowadzi ona stopniowo do niewydolności organów, gorszej tolerancji terapii przeciwnowotworowych i skrócenia życia. Szczególnie narażeni są pacjenci chorzy na raka połączenia przełykowo-żołądkowego, ponieważ problemy mechaniczne i trawienne powodują utratę apetytu i przedwczesne uczucie sytości. Jak się zdaje, mikrobiota jelit gra istotną rolę w regulacji niektórych aspektów kacheksji nowotworowej, takich jak uczucie sytości, apetyt, metabolizm gospodarza, uogólniony stan zapalny lub modulacja odpowiedzi na niektóre leki przeciwnowotworowe. Na realizację tej roli wpływa nowotwór i większość leków przeciwnowotworowych niszczących barierę jelitową. Stąd wziął się pomysł zbadania wpływu transplantacji mikrobioty fekalnej (FMT) na kacheksję u pacjentów cierpiących na raka połączenia przełykowo-żołądkowego.

Oceniane parametry: uczucie sytości, długość życia i mikrobiota jelit

To randomizowane badanie z grupą kontrolną zostało przeprowadzone metodą podwójnie ślepej próby z udziałem 24 dotkniętych kacheksją pacjentów chorych na nieoperacyjnego raka połączenia przełykowo-żołądkowego z przerzutami przed zastosowaniem chemioterapii paliatywnej. Pacjenci ci otrzymali wcześniej FMT allogeniczną (grupa poddana terapii, dawca zdrowy, otyły lub z nadwagą) lub autogeniczną (grupa kontrolna, dawcą był sam pacjent). Podstawowym celem była ocena wpływu FMT na uczucie sytości. Obserwacji poddano również inne cechy kacheksji, a także skuteczność chemioterapii i długość życia. Za pomocą analiz ewaluacyjnych oceniono wpływ FMT na skład mikrobioty jelit.

Brak wpływu na uczucie sytości, korzystny wpływ na przebieg choroby

Wbrew oczekiwaniom, allogeniczna FMT od zdrowego, otyłego dawcy nie poprawiła uczucia nasycenia ani stanu kachektycznego biorcy przed chemioterapią. Wydaje się natomiast, że ma ona korzystny wpływ na przebieg choroby. W porównaniu z grupą kontrolną u 12 pacjentów z grupy poddanej terapii stwierdzono lepszą kontrolę choroby (według kryteriów RECIST) po 12 tygodniach wzrost długości życia, zarówno całkowitej (365 dni w porównaniu z 227), jak i bez postępów choroby (204 dni w porównaniu z 93). Nowotwór zabrał przed zakończeniem badania trzech pacjentów z grupy kontrolnej i żadnego z grupy poddanej terapii. Mikrobiota fekalna pacjentów uległa zmianie po allogenicznej FMT, co potwierdziło, że przeszczep mikrobioty od dawcy przyjął się poprawnie mimo chemioterapii. Badaczom nie udało się zidentyfikować konkretnych gatunków bakterii jelitowych związanych z efektami chemioterapii w grupie objętej leczeniem. Niezbędne będą badania FMT na większą skalę. Być może dadzą one nadzieję na spersonalizowane terapie polegające na podawaniu prebiotyków i probiotyków odpowiednich dla mikrobioty konkretnego pacjenta i poprawiających skuteczność leczenia przeciwnowotworowego.

Kacheksja powoduje stan kojarzony z osobami wyczerpanymi strajkiem głodowym lub pacjentem u kresu życia: skrajne wychudzenie i wyniszczenie organizmu oznaczające ciężkie niedożywienie lub terminalną fazę niektórych chorób, takich jak rak połączenia przełykowo-żołądkowego. Jak wiadomo, mikrobiota jelit prawdopodobnie gra istotną rolę w regulacji apetytu, którego brakuje pacjentom chorym na nowotwory. To właśnie nasunęło badaczom pomysł wszczepienia pacjentom mikrobioty jelit zdrowych osób otyłych, ponieważ niektóre spośród tych mikroorganizmów (sidenote: Drobnoustrojami Organizmy żywe zbyt małe, aby być widoczne gołym okiem. Obejmują bakterie, wirusy, grzyby, archeony, pierwotniaki itp. Często określa się je jako „drobnoustroje”, „mikroorganizmy” lub „mikroby”. Zródło: What is microbiology? Microbiology Society. 
  ) mogą pomóc im przybrać na wadze.

Apetyt się nie poprawił, ale wpływ na przebieg choroby nowotworowej jest korzystny

W badaniu wzięło udział 24 pacjentów z kacheksją chorych na nieoperacyjnego raka połączenia przełykowo-żołądkowego i czekających na paliatywną chemioterapię. Dwanaście osób otrzymało mikrobiotę pobraną od zdrowego dawcy otyłego lub z nadwagą. Dwanaście pozostałych (grupa kontrolna) otrzymało własną mikrobiotę. Aby nie zniekształcić wyników, nikt nie wiedział, kto co otrzymał. Wbrew oczekiwaniom badaczy przeszczep mikrobioty jelitowej zdrowego, otyłego dawcy nie poprawił apetytu ani stanu kachektycznego biorcy przed chemioterapią. Niemniej jednak wydaje się, że ma korzystny wpływ na przebieg choroby – w porównaniu z grupą kontrolną (która otrzymała własną mikrobiotę) nowotwór był lepiej kontrolowany u 12 pacjentów, którzy otrzymali mikrobiotę otyłego dawcy. Wydłużyło się również ich życie. 

Bakterie jelitowe a skuteczność chemioterapii

Analiza ich nowej mikrobioty fekalnej potwierdziła, że przeszczep mikrobioty jelitowej dobrze się przyjął mimo następującej po nim chemioterapii. Na tym etapie badacze nie są natomiast w stanie stwierdzić, czy konkretne gatunki bakterii jelitowych mogą mieć związek z lepszą skutecznością chemioterapii. Aby dowiedzieć się więcej na ten temat, konieczne będą szerzej zakrojone badania. W oczekiwaniu na dalsze wyniki zachęcamy do śledzenia aktualności naszego instytutu. Ale w żadnym wypadku nie należy robić sobie samodzielnie koktajlu z mikrobioty jelit!

Zespół jelita drażliwego u dzieci i młodzieży

Ta infografika przedstawia zespół jelita drażliwego (IBS) u dzieci i młodzieży, częste zaburzenie osi jelitowo-mózgowej, charakteryzujące się nawracającym bólem brzucha oraz zaburzeniami rytmu wypróżnień.

Przedstawia główne objawy, powiązane czynniki ryzyka oraz mechanizmy biologiczne leżące u podstaw choroby, w tym rolę zaburzeń mikrobioty jelitowej (dysbiozy) w rozwoju objawów. Dowiedz się, jak oś jelitowo-mózgowa wpływa na IBS oraz poznaj praktyczne strategie, obejmujące dietę, styl życia, wsparcie psychologiczne i ukierunkowane terapie, które pomagają poprawić jakość życia i wspierać opiekę nad pacjentem.

Czym jest waginoza bakteryjna?

Bakteryjne zapalenie pochwy jest najczęstszą infekcją pochwy u kobiet w wieku rozrodczym. Wynika ono z zaburzenia równowagi mikroflory pochwy, delikatnego ekosystemu, w którym normalnie dominują ochronne bakterie z rodzaju Lactobacillus.

Ta infografika wyjaśnia, czym jest bakteryjne zapalenie pochwy, czym różni się od kandydozy sromu i pochwy, jakie są główne czynniki ryzyka i potencjalne konsekwencje oraz jak można złagodzić objawy. Zrozumienie roli mikroflory pochwy ma kluczowe znaczenie dla lepszej profilaktyki i opieki.

Mikrobiota intymna: brakujące elementy układanki w zdrowiu kobiet

Ta infografika bada mikrobiotę intymną - istotny, ale często pomijany element zdrowia kobiet.
Podkreśla odrębne ekosystemy drobnoustrojów sromu, pochwy, pęcherza moczowego i okolic odbytu oraz wyjaśnia, w jaki sposób ich równowaga chroni przed infekcjami i wspiera ogólne samopoczucie.

Odkryj główne czynniki wpływające na tę delikatną mikrobiotę, typowe oznaki braku równowagi i praktyczne wskazówki, które pomogą pacjentkom zachować zdrowie intymne poprzez odpowiednią higienę, wybór stylu życia i spersonalizowaną opiekę.

Czy mikrobiota jelit ma wpływ na uczucie sytości?

Ta infografika pomaga profesjonalistom medycznym wyjaśnić pacjentom, jak mikrobiota jelitowa wpływa na sytość.

Dowiedz się, jak zrównoważona mikrobiota wspiera regulację apetytu i ogólne zdrowie oraz dlaczego utrzymanie jej równowagi jest kluczowe dla dobrostanu.

Od pobrania próbki do wyników: ścieżka analizy mikrobioty

Czy Państwa pacjenci często pytają o cel analizy mikrobioty?

Ta infografika może być pierwszym krokiem w udzieleniu odpowiedzi. Przedstawia kluczowe etapy analizy, od pobrania próbki po uzyskanie wyników. Uprość skomplikowane procesy i dowiedz się, jak dane mikrobioty mogą wpływać na zdrowie i spersonalizowaną opiekę.

Czy zdrowe starzenie się ma związek z mikrobiotą jelitową?

Ta infografika przedstawia związek między mikrobiotą jelitową a procesem starzenia się, podkreślając wpływ diety i stylu życia na zdrowie układu trawiennego, odporność i ogólne samopoczucie seniorów.

Poznaj kluczowe czynniki wpływające na równowagę mikrobioty oraz strategie wspierające zdrowe starzenie się.

Oś jelitowo-płucna jak mikrobiota jelitowa chroni nas przed infekcjami dróg oddechowych?

Ta infografika przedstawia oś jelito-płuco, wyjaśniając, w jaki sposób mikrobiota jelitowa reguluje odpowiedzi immunologiczne, chroniąc przed infekcjami dróg oddechowych.

Podkreśla dwukierunkową komunikację między jelitami a płucami. Poznaj mechanizmy, dzięki którym bakterie jelitowe wpływają na odporność płuc, oraz strategie wspierające to kluczowe połączenie.

Oś jelita-mózg: mikrobiota jelitowa jako mediator odpowiedzi na stres

Czy mikrobiota pochwy jest ważna dla płodności?

Mikrobiota pochwy odgrywa kluczową rolę w zdrowiu reprodukcyjnym, jednak jej wpływ na płodność jest często pomijany. Zaburzenia flory pochwy mogą zmniejszać szanse na ciążę i wpływać na wyniki wspomaganego rozrodu.

Ta infografika przedstawia związek między mikrobiotą a płodnością, podkreślając znaczenie utrzymania równowagi poprzez właściwą higienę i edukację pacjentek.

Oś jelita-mózg: jak mikrobiota przemawia do twojego mózgu?

Twoje jelita i mózg są w stałej komunikacji, głównie za pośrednictwem mikrobioty jelitowej. To połączenie wpływa nie tylko na trawienie, ale także na różne choroby, w tym neurologiczne, psychiatryczne i metaboliczne.

Zrozumienie tej zależności może otworzyć drogę do nowych metod dbania o zdrowie.

Znaczenie pierwszym 1000 dni życia

Ta infografika podkreśla kluczowe znaczenie pierwszych 1 000 dni życia niemowlęcia, od poczęcia do wczesnego dzieciństwa, w rozwoju mikrobioty jelitowej i odporności jelitowej.
Wyjaśnia, jak wczesne czynniki, takie jak dieta i środowisko, wpływają na zdrowie w dłuższej perspektywie.

Dowiedz się, jak te podstawowe etapy kształtują funkcjonowanie układu odpornościowego i ryzyko chorób.

Czym jest zespół jelita drażliwego (IBS)?

Ta infografika wyjaśnia zespół jelita drażliwego (IBS), częste zaburzenie funkcjonalne jelit, charakteryzujące się nawracającym bólem brzucha i problemami z wypróżnianiem.

Pokazuje, jak zaburzona mikrobiota jelitowa może przyczyniać się do objawów IBS i podkreśla znaczenie diety, stylu życia oraz czynników psychologicznych w jego leczeniu. Odkryj strategie poprawy jakości życia i łagodzenia objawów IBS poprzez dbałość o mikrobiotę.

Czy wiesz, że brak równowagi mikrobioty jest nazywany dysbiozą?

Ta infografika analizuje dysbiozę i jej wpływ na różne mikrobioty ludzkiego ciała, przyczyniając się do zaburzeń trawiennych, metabolicznych, skórnych i innych.

Przedstawia przyczyny dysbiozy oraz strategie przywracania równowagi poprzez dietę, styl życia i leczenie medyczne.

5 rzeczy, które trzeba wiedzieć o mikrobiocie jelitowej

Ta infografika przedstawia 5 kluczowych faktów na temat mikrobioty jelitowej i jej znaczenia dla trawienia, odporności oraz ogólnego stanu zdrowia. Wyjaśnia, jak zrównoważona mikrobiota wspiera funkcjonowanie jelit i chroni przed patogenami, podczas gdy jej zaburzenia mogą być powiązane z chorobami trawiennymi, metabolicznymi, a nawet neurodegeneracyjnymi.

Dowiedz się, jak styl życia wpływa na zdrowie mikrobioty i zmniejsza ryzyko chorób.

5 rzeczy, które trzeba wiedzieć o mikrobiocie pochwy

Ta infografika przedstawia 5 kluczowych faktów na temat mikrobioty pochwy, w tym jej rolę w ochronie przed infekcjami oraz wpływ zmian hormonalnych na jej skład.

Zawiera również informacje o konsekwencjach dysbiozy oraz wskazówki dotyczące utrzymania zdrowej równowagi poprzez odpowiednią higienę i styl życia.

Co trzeba wiedziec o antybiotykach

To co musisz wiedzieć o 6 mikrobiotach organizmu ludzkiego

Ta infografika przedstawia sześć mikrobiot ciała ludzkiego, podkreślając ich unikalne funkcje i cechy, od jelit po skórę.

Pokazuje, jak mikrobioty te są kształtowane przez czynniki takie jak hormony, styl życia i sposób porodu oraz jak przyczyniają się do zdrowia, chroniąc przed infekcjami i wspierając funkcjonowanie układu odpornościowego.

Czym są probiotyki?

Polecane przez naszą społeczność