Wpływ mikrobioty na zdrowie reprodukcyjne

Skład mikrobioty bytującej w pochwie, jelitach i nasieniu może odgrywać istotną rolę w powodzeniu procedur medycznego wspomagania rozrodu. Te społeczności mikroorganizmów stają się więc coraz bardziej obiecującym obszarem badań, który może pomóc zwiększyć skuteczność leczenia niepłodności.

Impact of microbiota on reproductive health

Niepłodność, zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn, stanowi istotne wyzwanie dla zdrowia publicznego na całym świecie i dotyczy około 8–12% populacji. Badania 1 nad mikrobiotą otwierają nowe możliwości lepszego poznania zdrowia reprodukcyjnego. Pokazują, że społeczności mikroorganizmów mogą oddziaływać na organizm gospodarza poprzez mechanizmy metaboliczne, immunologiczne i hormonalne.

8-12% Niepłodność dotyczy około 8–12% par na świecie, dlatego stanowi ważne wyzwanie dla zdrowia reprodukcyjnego ¹.

12 Niepłodność oznacza zazwyczaj brak możliwości uzyskania ciąży przez parę w wieku rozrodczym mimo 12 miesięcy regularnych stosunków bez stosowania zabezpieczenia ¹.

Kluczowa rola mikrobioty układu rozrodczego

U kobiet dominacja bakterii z rodzaju Lactobacillus w mikrobiocie pochwy (zwłaszcza L. crispatus) wiąże się z kwaśnym pH, mniejszym nasileniem stanu zapalnego oraz korzystnymi warunkami w błonie śluzowej macicy sprzyjającymi implantacji zarodka. Dysbioza pochwy wiąże się natomiast ze wzrostem pH, produkcją metabolitów sprzyjających stanowi zapalnemu oraz zaburzeniami ruchliwości plemników, implantacji zarodka i tolerancji immunologicznej między organizmem matki a płodem. Błona śluzowa macicy również może mieć własną mikrobiotę, choć występuje ona w niewielkiej ilości. Obecność bakterii z rodzaju Lactobacillus wiąże się z lepszymi wynikami leczenia (większą szansą na zapłodnienie, implantację zarodka, ciążę kliniczną i urodzenie żywego dziecka), natomiast bakterie takie jak Atopobium czy Gardnerella częściej obserwuje się w przypadku niepowodzeń.

U mężczyzn mikrobiota nasienia wpływa na jakość plemników: Obecność bakterii z rodzaju Lactobacillus wiąże się z mniejszą produkcją związków utleniających oraz lepszą integralnością DNA plemników. Z kolei bakterie takie jak Prevotella czy Streptococcus są związane ze stanem zapalnym i pogorszeniem ruchliwości plemników. Należy jednak podkreślić, że zależność między mikrobiotą nasienia a niepłodnością męską nie została jeszcze w pełni potwierdzona (m.in. ze względu na niewielkie liczebnie grupy badane i duże różnice między poszczególnymi osobami). 

Mikrobiota jelitowa również może mieć znaczenie

Mikrobiota jelitowa również może wpływać na płodność poprzez mechanizmy związane z układem odpornościowym, gospodarką hormonalną i metabolizmem. Przykładem jest wielogruczołowy zespół metaboliczny jajników (wcześniej nazywany zespołem policystycznych jajników) zaburzenia mikrobioty jelitowej (zmniejszenie różnorodności mikroorganizmów, zwiększenie liczebności bakterii z rodzaju Escherichia i zmniejszenie liczebności bakterii z rodzaju Lactobacillus) mogą sprzyjać stanowi zapalnemu, insulinooporności i zaburzeniom hormonalnym. Zjawiska te mogą być związane m.in. z przenikaniem lipopolisacharydów (LPS) przez barierę jelitową oraz zaburzeniami działania enzymów jelitowych. 

Wielogruczołowy zespół metaboliczny jajników (wcześniej nazywany zespołem policystycznych jajników)

Zespół policystycznych jajników (PCOS), który dotyczy jednej na osiem kobiet, w maju 2026 r. otrzymał nową nazwę: wielogruczołowy zespół metaboliczno-jajnikowy (PMOS). Zmiana ta ma lepiej odzwierciedlać złożony charakter tej choroby, obejmujący zaburzenia hormonalne, metaboliczne i związane z funkcjonowaniem jajników. Ma również wyeliminować mylące określenie „policystyczne jajniki”, które może przyczyniać się do opóźnienia rozpoznania choroby i jej stygmatyzacji 2.

Jakie mechanizmy i jakie możliwości interwencji?

Mikrobiota pochwy, macicy, jelit i nasienia może wpływać na płodność poprzez mechanizmy immunologiczno-zapalne, endokrynno-metaboliczne oraz poprzez wzmacnianie lub osłabianie bariery ochronnej.
Badane są różne strategie ukierunkowane na poprawę równowagi mikrobioty przed rozpoczęciem procedur wspomaganego rozrodu:

  • antybiotyki skutecznie leczą potwierdzone zakażenia (np. przewlekłe zapalenie błony śluzowej macicy czy zapalenie pochwy), a niektóre badania wskazują na poprawę odsetka ciąż klinicznych po antybiotykoterapii, w niektórych przypadkach nawet dwukrotną poprawę wyników zapłodnienia in vitro, jednocześnie antybiotyki mogą zmniejszać liczebność korzystnych bakterii z rodzaju Lactobacillus ;
  • probiotyki (doustne lub dopochwowe) mogą częściowo przywracać równowagę mikrobioty, jednak ich wpływ na wyniki leczenia niepłodności pozostaje niejednoznaczny ;
  • z kolei nowe metody, takie jak transplantacja mikrobioty fekalnej lub dopochwowej, są obiecujące, ale nadal znajdują się na etapie badań i wymagają potwierdzenia w dobrze zaplanowanych badaniach klinicznych.

W przyszłości analiza profilu mikrobioty w ramach procedur wspomaganego rozrodu może pomóc lepiej kwalifikować pacjentki i dobierać dodatkowe, spersonalizowane metody leczenia. Zanim jednak takie podejście zostanie wprowadzone do praktyki klinicznej, potrzebne są mocniejsze dowody potwierdzające związki przyczynowe, sprawdzone biomarkery oraz ujednolicone metody badawcze.

Źródła

1.Du B, Yang Y, He L, Tang Y. Microbiota and infertility: a translational review of mechanisms and clinical applications in assisted reproduction. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2026 Feb 20;318:114941. doi: 10.1016/j.ejogrb.2026.114941.

2.Teede HJ, Khomami MB, Morman R et al. Global Name Change Consortium. Polyendocrine metabolic ovarian syndrome, the new name for polycystic ovary syndrome: a multistep global consensus process. Lancet. 2026 Jun 6;407(10545):2329-2339. doi: 10.1016/S0140-6736(26)00717-8.

 

Summary
Off
Sidebar
On
Migrated content
Désactivé
Updated content
Désactivé
Hide image
Off
Wiadomości Off

Czy bakterie obecne w guzie mogą pomóc przewidzieć przebieg raka jelita grubego?

Bakterie bytujące bezpośrednio w guzie mogą pomóc przewidzieć przebieg raka jelita grubego. Tak sugerują wyniki dużego międzynarodowego badania opublikowanego pod koniec 2025 r. To ważne odkrycie dotyczące nowotworu, który każdego roku diagnozuje się u blisko 48 000 osób we Francji.

Mikrobiota jelit
Colorectal cancer: could bacteria within tumors predict  disease progression?

Rak rozpowszechniony wśród osób po 50. roku życia

Rak jelita grubego obejmuje nowotwory rozwijające się w okrężnicy lub odbytnicy. Według WHO 1 jest on drugą najczęstszą przyczyną zgonów z powodu nowotworów na świecie.

47 582 We Francji w 2023 r. rozpoznano 47 582 nowe przypadki, z czego 95% dotyczyło osób po 50. roku życia, a mężczyźni stanowili 55% chorych, natomiast kobiety – 45% ².

Choroba rozwija się, gdy komórki jelita grubego zaczynają nieprawidłowo się zmieniać i namnażać w sposób niekontrolowany.
Do znanych czynników ryzyka należą m.in.:

  • wiek,
  • choroba
  • w wywiadzie rodzinnym oraz niektóre choroby zapalne jelit.

Naukowcy coraz częściej zwracają jednak uwagę na jeszcze jeden możliwy czynnik: bakterie obecne bezpośrednio w tkance guza.

Podtypy raka jelita grubego

Rak jelita grubego nie stanowi jednolitej grupy nowotworów. Wyróżnia się cztery podtypy molekularne (CMS1–CMS4), które różnią:

  • się cechami biologicznymi,
  • stopniem agresywności
  • oraz odpowiedzią na leczenie 4.

Ta klasyfikacja pomaga lepiej zrozumieć różnice między poszczególnymi postaciami raka jelita grubego i ułatwia dobór odpowiedniego leczenia. 

CMS1
  • Guzy z dużą liczbą mutacji,
  • silną odpowiedzią układu odpornościowego
  • i częściej zlokalizowane w prawej części okrężnicy.

W badaniu częściej wykrywano w nich niektóre podgatunki Fusobacterium oraz bakterie typowe dla jamy ustnej.

CMS2

Najczęstszy podtyp.
To właśnie w tej grupie obecność wyspy genomowej
pks oraz większa liczebność bakterii z rodziny Enterobacteriaceae wiązały się z gorszym rokowaniem.

CMS3

Guzy charakteryzujące się zaburzeniami procesów metabolicznych.– guzy charakteryzujące się zaburzeniami procesów metabolicznych.

CMS4

Podtyp związany z największym ryzykiem przerzutów i najmniej korzystnym rokowaniem. W badaniu większa obecność niektórych podgatunków Fusobacterium również wiązała się z gorszym rokowaniem.

Bakterie obecne w guzie

Od dawna wiadomo, że nasze jelita zamieszkują miliardy mikroorganizmów tworzących mikrobiotę jelitową, która odgrywa ważną rolę w działaniu układu odpornościowego i utrzymaniu zdrowia.

Mikrobiota jelitowa: sprzymierzeniec naszego układu odpornościowego

Dowiedz się więcej

Opublikowane 3 w Nature Communications w grudniu 2025 r. badanie przeprowadzone z udziałem 937 szwedzkich pacjentów wykazało jednak, że bakterie znajdują się również bezpośrednio w tkankach guza, wśród komórek raka jelita grubego.

Wykorzystując zaawansowaną technikę sekwencjonowania, naukowcy wykryli 361 gatunków bakterii obecnych w guzach oraz w otaczających je prawidłowych tkankach. Zidentyfikowane mikroorganizmy obejmowały m.in.:

  • bakterie z rodziny Enterobacteriaceae (w tym E. coli),
  • przedstawicieli typu Firmicutes
  • oraz bakterie z rodzajów Fusobacterium, Akkermansia i Treponema.

Niektóre profile mikrobioty mogą być związane z mniej korzystnym rokowaniem. Przykładem są szczepy E. coli z wyspą genomową pks+, które wykryto w 17,4% badanych guzów. Bakterie te mają zestaw genów pks, umożliwiający produkcję kolibaktyny – toksyny mogącej uszkadzać DNA komórek jelita grubego.

Jelito grube – ważny narząd

Jelito grube to końcowy odcinek przewodu pokarmowego. Ma około 1,5 m długości i składa się z kilku części, w tym:

  • okrężnicy
  • i odbytnicy.

To właśnie w jego ścianach rozwija się rak jelita grubego. Znajduje się tam również mikrobiota jelitowa – miliardy bakterii, które odgrywają istotną rolę w funkcjonowaniu organizmu.

Naukowcy zaobserwowali także, że niektóre bakterie obecne w guzach mogą wpływać na lokalną odpowiedź immunologiczną, pobudzając szlaki związane ze stanem zapalnym – jednym z mechanizmów sprzyjających rozwojowi nowotworu.
Podobne zależności zaobserwowano w kilku niezależnych grupach pacjentów, co dodatkowo potwierdza wiarygodność tych wyników.

Obiecujące wyniki

Na podstawie tych obserwacji naukowcy opracowali wskaźnik ryzyka oparty na składzie bakterii obecnych w guzach.
Może on pomóc przewidzieć przebieg choroby u pacjenta i uzupełnić obecnie stosowane metody oceny rokowania – niezależnie:

  • od wieku,
  • stopnia zaawansowania nowotworu
  • czy cech genetycznych guza.

W przyszłości analiza profilu bakteryjnego guza raka jelita grubego może stać się dodatkowym narzędziem wspierającym ocenę rokowania i monitorowanie pacjentów. Może również przyczynić się do rozwoju nowych metod leczenia ukierunkowanych na układ odpornościowy i mikrobiotę. Na razie wyniki te pokazują jedynie związek między obecnością określonych bakterii a przebiegiem choroby.
Potrzebne są dalsze badania, aby lepiej zrozumieć mechanizmy stojące za tymi zależnościami.

Źródła

1. PAHO-Bilan mondial du cancer.
2. Ameli-Cancer colorectal.
3. Shi Z. et al. Tissue-resident microbiota impacts colorectal cancer progression and prognosis. Nature Communications, 2026, 17:346. https://doi.org/10.1038/s41467-025-67047-2.
4. Guinney J. et al. The consensus molecular subtypes of colorectal cancer. Nature Medicine, 2015, 21(11), 1350–1356. https://doi.org/10.1038/nm.3967.

Summary
Off
Sidebar
On
Migrated content
Désactivé
Updated content
Désactivé
Hide image
Off
Wiadomości Off

Wewnętrzna mikrobiota raka jelita grubego niezależnym wskaźnikiem prognostycznym?

Badanie na kohorcie prospektywnej liczącej 937 pacjentów sugeruje, że mikrobiota bytująca w tkankach raka jelita grubego może mieć związek z rokowaniami niezależnie od już znanych czynników kliniczno-molekularnych.

Intratumoral microbiota in colorectal cancer: an independent prognostic indicator?

Rak jelita grubego jest drugą najczęstszą przyczyną zgonów z powodu nowotworu na świecie.

9,3 % Czyli 9,3% wszystkich zgonów spowodowanych przez nowotwór ¹.

47 582 We Francji w 2023 r. rozpoznano 47 582 nowe przypadki, z czego 95% dotyczyło osób po 50. roku życia, a mężczyźni stanowili 55% chorych, natomiast kobiety – 45% ².

Sekwencjonowanie nowej generacji u 937 pacjentów – metoda wzorcowa

Shi i in. 3 przeanalizowali dane z sekwencjonowania całego genomu pochodzące z 1412 tkanek:

  • 937 próbek guzów i 475 próbek prawidłowych tkanek przylegających do guza (NAT)
  • oraz z 462 próbek krwi pobranych od 937 nieleczonych uprzednio pacjentów zrekrutowanych do prospektywnej kohorty U-CAN (Uppsala-Umeå, Szwecja).  

Uzyskane wyniki potwierdzono następnie w niezależnej kohorcie zewnętrznej AC-ICAM (n = 246). Aby wiarygodnie wykrywać i określać liczebność bakterii obecnych w tkankach guza, badacze opracowali rygorystyczną metodę analizy bioinformatycznej. Metoda ta została opracowana tak, aby zapewnić przede wszystkim wysoką swoistość wykrywania bakterii, nawet kosztem mniejszej czułości, co było odpowiedzią na niedawne kontrowersje metodologiczne w tym zakresie.

Podtypy molekularne raka jelita grubego (CMS1–4)

Rak jelita grubego nie stanowi jednolitej grupy nowotworów. Międzynarodowa klasyfikacja CMS (Consensus Molecular Subtypes) wyróżnia cztery podtypy na podstawie profilu molekularnego guza 4. 
Klasyfikacja CMS jest kluczowa dla interpretacji wyników badania Shi i in.

CMS1

Charakterystyka:

  • guzy z dużą liczbą mutacji,
  • silną odpowiedzią immunologiczną,
  • częściej zlokalizowane w prawej części okrężnicy.

Związek z mikrobiotą w badaniu Shi i in., 2025: względne wzbogacenie w niektóre podgatunki Fusobacterium (Fn. animalis C2, Fn. nucleatum, Fn. vincentii i Fn. polymorphum) oraz bakterii jamy ustnej (Parvimonas, Peptostreptococcus, Treponema) w porównaniu z innymi podtypami CMS. Nie wykazano specyficznego dla tego podtypu związku między obecnością pks+ a rokowaniem.

CMS2

Charakterystyka:

  • najczęstszy podtyp (37%),
  • związany z aktywacją szlaków WNT i MYC.

Związek z mikrobiotą w badaniu Shi i in., 2025: specyficzny związek prognostyczny obecności pks+ i bakterii z rodziny Enterobacteriaceae z gorszym rokowaniem.

CMS3

Charakterystyka:

  • zaburzenia metabolizmu,
  • częste mutacje genu KRAS.

Związek z mikrobiotą w badaniu Shi i in., 2025: w badaniu nie wykazano specyficznego związku między pks+ a rokowaniem.

CMS4

Charakterystyka:

  • transformacja mezenchymalna,
  • wysokie ryzyko przerzutów.

Związek z mikrobiotą w badaniu Shi i in., 2025: związek między zwiększoną obecnością Fn. animalis C2, Fn. nucleatum i Fn. polymorphum a krótszym przeżyciem oraz zmianami w określonych szlakach immunometabolicznych.

Związek między obecnością pks+ i bakterii z rodziny Enterobacteriaceae a gorszym rokowaniem dotyczył wyłącznie podtypu CMS2. Natomiast podtypy CMS1 i CMS4 miały odmienne profile mikrobioty, bez tego samego związku prognostycznego z pks+.

361 zidentyfikowanych gatunków i potwierdzony mikrobiologiczny wskaźnik ryzyka

Autorzy zidentyfikowali 249 rodzajów i 361 gatunków bakterii obecnych zarówno w guzach, jak i w NAT, w tym:

  • Fusobacterium nucleatum,
  • różne Enterobacteriaceae (E. coli),
  • Akkermansia muciniphila,
  • Firmicutes i gatunki należące do rodzaju Treponema.

Skład mikrobioty różnił się w zależności od umiejscowienia guza, stopnia zaawansowania choroby oraz jego podtypu molekularnego (CMS1–4).
W 
17,4% guzów wykryto wyspę genomową pks, obecną u niektórych genotoksycznych szczepów E. coli. Szczepy te mogą uszkadzać komórki raka jelita grubego za pośrednictwem produkowanej przez nie kolibaktyny. Obecność pks+ oraz duża liczebność bakterii z rodziny Enterobacteriaceae wiązały się z gorszym rokowaniem, szczególnie u pacjentów z podtypem CMS2.

Na podstawie wyników badania opracowano dwa mikrobiologiczne wskaźniki ryzyka: MRS-T (na podstawie mikrobioty guza) i MRS-N (na podstawie mikrobioty tkanek NAT). Oba wskaźniki potwierdzono w trzech niezależnych kohortach i wykazały one zdolność przewidywania przeżycia całkowitego niezależnie od klasycznych czynników kliniczno-patologicznych. Pozwoliły też zwiększyć dokładność modelu prognostycznego w porównaniu z oceną opartą wyłącznie na cechach pacjenta.
Bakterie związane z gorszym rokowaniem wiązały się z aktywacją szlaków sprzyjających stanom zapalnym (m.in. związanych z hipoksją, MAPK1/3 i IL-6) oraz ze zmianami w 
odpowiedzi immunologicznej guza.

Znaczenie kliniczne i ograniczenia badania

Mikrobiota obecna w tkance raka jelita grubego może dostarczać niezależnych informacji prognostycznych i w przyszłości stanowić uzupełnienie obecnie stosowanych markerów molekularnych.
Związek między obecnością
pks i bakterii z rodziny Enterobacteriaceae a podtypem CMS2 pokazuje, że przy analizie roli mikrobioty nowotworowej warto uwzględniać również profil molekularny guza.
Badanie ma jednak pewne ograniczenia:

  • miało charakter obserwacyjny i obejmowało wyłącznie pacjentów,
  • którzy nie byli wcześniej leczeni,
  • ponadto sekwencjonowanie całego genomu (WGS) nie jest obecnie metodą możliwą do rutynowego zastosowania w praktyce klinicznej.

Zanim takie podejście będzie mogło znaleźć zastosowanie u pacjentów, konieczne są dalsze badania pozwalające lepiej wyjaśnić mechanizmy tego zjawiska oraz badania prospektywne.

Źródła

1. PAHO-Bilan mondial du cancer.
2. Ameli-Cancer colorectal.
3. Shi Z. et al. Tissue-resident microbiota impacts colorectal cancer progression and prognosis. Nature Communications, 2026, 17:346. https://doi.org/10.1038/s41467-025-67047-2.
4. Guinney J. et al. The consensus molecular subtypes of colorectal cancer. Nature Medicine, 2015, 21(11), 1350–1356. https://doi.org/10.1038/nm.3967.

Summary
Off
Sidebar
On
Migrated content
Désactivé
Updated content
Désactivé
Hide image
Off
Wiadomości Off

Fermentowane produkty spożywcze – cały wachlarz korzyści dla zdrowia

Produkty poddane procesowi fermentacji, takie jak chleb, jogurt, ser, warzywa czy wędliny, zajmują ważne miejsce w naszej diecie i w gastronomii ogólnie. Proces ten służył pierwotnie przedłużeniu trwałości produktów sezonowych, ale korzystny wpływ na zdrowie i wspaniałe smaki wyjaśniają, dlaczego przepadamy za takim jedzeniem. 

Mikrobiota jelit

Nie jest to bynajmniej moda współczesna: produkty fermentowane pojawiły się w basenie Morza Śródziemnego aż 16 tysięcy lat temu. 1
Już wtedy stwierdzono empirycznie, że fermentacja jest świetnym sposobem konserwowania żywności. Jednak dopiero w 1857 r. odkrycia Louis Pasteura pozwoliły poznać jej mechanizmy i rolę organizmów żywych (drożdży i bakterii) w tym procesie.

W warunkach beztlenowych mikroorganizmy wydzielają enzymy, które rozkładają zawarte w produkcie substancje – często są to cukry. W wyniku tego rozkładu powstają przede wszystkim kwasy (kwas mlekowy w jogurcie, serach albo kiszonkach) lub alkohol (w przypadku fermentacji alkoholowej wina).
Zaleta tego jest taka, że kwas powoduje spadek pH i trzyma z daleka patogeny. To samo w przypadku z alkoholem, który jest środkiem przeciwmikrobowym. 2

„Trudno precyzyjnie określić liczbę wytwarzanych na świecie produktów fermentowanych. Większość szacunków wskazuje, że jest ich ponad pięć tysięcy różnych rodzajów”  3

Przegląd najpopularniejszych procesów fermentacji żywności

Źródło: Valentino, 2024 2

Fermentacja mlekowa

Główne występujące taksony:

  • Lactobacillaceae
  • Leuconostocaceae
  • Streptococcaceae

Główne produkty: 

  • kwas mlekowy (fermentacja homolaktyczna)
  • CO2
  • etanol (fermentacja heterolaktyczna)

Główne produkowane żywności fermentowane:  

  • produkty mleczne (jogurt, sery, kefir)
  • kapusta kiszona
  • kimchi
  • ogórki kiszone
  • tempeh
  • wędliny fermentowane
Fermentacja alkoholowa

Główne występujące taksony:

  • Saccharomyces spp.
  • Kloeckera spp.

Główne produkty: 

  • ethanol
  • CO2

Główne produkowane żywności fermentowane:  

  • wino
  • piwo
  • kefir
Fermentacja octowa

Główne występujące taksony:

  • Acetobacter spp.
  • Gluconacetobacter
  • Gluconobacter

Główne produkty: 

  • octan
  • egzopolisacharydy

Główne produkowane żywności fermentowane:  

  • czekolada
  • kawa
  • ocet
  • piwa specjalne
  • kefir wodny
Fermentacja propionowa

Główne występujące taksony:

  • Propionibacterium spp.

Główne produkty:

  • propionate
  • octan 
  • CO2
  • bursztynian (szlak Wooda-Werkmana)

Główne produkowane żywności fermentowane:  

  • sery typu szwajcarskiego

Bogactwo mikroorganizmów działających jak probiotyki 

Niektóre produkty fermentowane, takie jak pieczywo, wino, kawa lub czekolada, nie zawierają żywych mikroorganizmów, ponieważ giną one w procesie gotowania lub innej obróbki stosowanej w przemyśle rolno-spożywczym. 1
Wiele innych jest jednak bardzo bogatych w żywe bakterie i drożdże w chwili konsumpcji.
Na przykład:

  • jogurt,
  • kefir,
  • większość serów,
  • miso,
  • natto,
  • tempeh,
  • kiszone warzywa – na przykład ogórki –
  • salami i inne surowe kiełbasy. 1 

Mikroorganizmy te nie dopuszczają do rozwoju patogenów, takich jak dobrze znane Listeria i Salmonella, odpowiedzialne za wiele przypadków zatruć żywnościowych.

Ta opowieść nie kończy się jednak w spiżarni, w której te smakołyki są przechowywane. Gdy jemy produkty fermentowane zawierające żywe bakterie i drożdże, połykamy te mikroorganizmy, które przechodzą przez nasz układ pokarmowy. 
Wiele z nich ginie w kwaśnym środowisku panującym w żołądku, ale część dociera aż do jelit i modyfikuje naszą mikrobiotę, przejściowo lub – jeżeli dany produkt spożywamy regularnie – na długo. 1,3,4,5

Na tym polega  (sidenote: Probiotics Żywe drobnoustroje, które – podawane w odpowiednich ilościach – zapewniają korzyści zdrowotne organizmowi gospodarza. FAO/OMS, Joint Food and Agriculture Organization of the United Nations/ World Health Organization. Working Group. Report on drafting  guidelines for the evaluation of probiotics in food, 2002. Hill C, Guarner F, Reid G, et al. Expert consensus document. The International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics consensus statement on the scope and appropriate use of the term probiotic. Nat Rev Gastroenterol Hepatol. 2014;11(8):506-514. )  działanie surowych, niepasteryzowanych produktów fermentowanych, które wzbogacają mikrobiotę jelit w mikroorganizmy pożyteczne dla naszego układu pokarmowego (zwalczają patogeny, wzmacniają barierę jelitową, łagodzą stany zapalne i działają na inne sposoby) i ogólnie dla naszego zdrowia. 2 

Fermentowane warzywa: przekonujące powody, by wprowadzić je do menu

Dowiedz się więcej

Bogactwo prebiotycznego błonnika 

Produkty fermentowane są nie tylko źródłem bakterii, ale także pożywienia dla nich. Na przykład owoce, warzywa i pieczywo, zwłaszcza pełnoziarniste, zawiera błonnik: węglowodany, których nasz organizm nie jest w stanie strawić. 6 Trafia on do jelita grubego, gdzie zjadają go bakterie. 

Fermentujący błonnik z owoców i warzyw – w tym strączkowych – oraz niefermentujący błonnik zbożowy (na przykład skrobia oporna) to pożywienie dla mikrobioty jelitowej 6 działa on również jak prebiotyk.
Dzięki niemu mikrobiota jest w dobrej formie.

Bogactwo postbiotycznych metabolitów 

Fermentacja dokonywana przez bakterie – czy to w beczce z kiszoną kapustą, czy w serze, czy w naszym przewodzie pokarmowym – skutkuje wytworzeniem wielu metabolitów, między innymi (sidenote: Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe są źródłem energii (paliwa) dla komórek organizmu, współdziałają z układem odpornościowym i biorą udział w komunikacji między jelitami a mózgiem. Silva YP, Bernardi A, Frozza RL. The Role of Short-Chain Fatty Acids From Gut Microbiota in Gut-Brain Communication. Front Endocrinol (Lausanne). 2020;11:25. )  (SCFA).
Najsłynniejszym jest niewątpliwie (sidenote: Maślan Krótkołańcuchowy kwas tłuszczowy wytwarzany przez bakterie jelitowe w wyniku fermentacji błonnika pokarmowego. ) , który wspomaga funkcjonowanie bariery jelitowej w ten sposób, że pobudza wytwarzanie ochronnego śluzu i białek sklejających komórki ściany jelita.
Jego działanie wykracza poza układ pokarmowy, ponieważ przenika on do krwi i uczestniczy w regulacji niektórych funkcji organizmu – nasila uczucie sytości, zmniejsza stan zapalny itp. 7
To znaczy, że produkty fermentowane działają też jak (sidenote: Postbiotyków preparat z nieożywionych mikroorganizmów i/lub ich składników, który przynosi korzyści zdrowotne gospodarzowi. Salminen S, Collado MC, Endo A, et al. The International Scientific Association of Probiotics and Prebiotics (ISAPP) consensus statement on the definition and scope of postbiotics. Nat Rev Gastroenterol Hepatol. 2021 Sep;18(9):649-667. ) !

A to nie wszystko.
Mikroorganizmy wytwarzają wiele innych substancji korzystnych dla naszego zdrowia:

  • witaminy z grupy B w fermentowanych produktach mlecznych,
  • witaminy A, B i C, minerały i polifenole w tureckim fermentowanym napoju z czarnej marchwi i rzepy zwanym salgam, 
  • dobroczynne przeciwutleniacze w kombuczy – słodkiej fermentowanej herbacie –
  • polifenole w chińskich fermentowanych warzywach i czerwonym winie i wiele innych. 1,3

Dieta psychobiotyczna: żywność fermentowana lub bogata w prebiotyki w celu zmniejszenia stresu?

Dowiedz się więcej

Łatwiejsze do strawienia – w każdym znaczeniu tego słowa 

Produkty fermentowane są znane też z tego, że są łatwiej strawne. To dlatego, że niektóre mikroorganizmy dzięki swoim enzymom wykonują za nas część pracy, a mianowicie rozbijają wielkie cząsteczki węglowodanów, białek i tłuszczów na cząsteczki mniejsze, które łatwiejsze do strawienia.1,3
Fermentacja może też poprawić biodostępność niektórych składników. Dzięki niej wapń i potas z jogurtu są łatwiej przyswajalne. 2 

Dzięki fermentacji niektóre produkty mogą stać się bardziej „akceptowalne” dla konsumentów dotkniętych różnymi nietolerancjami pokarmowymi.
Najbardziej klasyczny przykład to laktaza: enzym, który u dzieci trawi laktozę, ale w późniejszym wieku zanika. Bez tego enzymu nie tolerujemy laktozy i dostajemy wzdęć od łyka mleka, za to jogurt albo ser zazwyczaj dobrze znosimy.
Wynika to z tego, że bakterie mleczne dzięki własnej laktozie „zjadły” już dużą część laktozy, zmniejszając znacznie jej stężenie i ryzyko nietolerancji.1,2,3
Fermentacja zmniejsza też ilość FODMAP i glutenu, poprawiając nieco w ten sposób akceptowalność produktów dla osób wrażliwych. 8 

Fermentacja może też zmniejszyć stężenie składników obniżających wartość odżywczą w produktach.
W soi obniża poziom inhibitorów trypsyny, które blokują enzym trzustkowy, bez którego nie jesteśmy w stanie trawić białek. 1,3
W zbożach i warzywach strączkowych fermentacja obniża natomiast zawartość fitynianów utrudniających wchłanianie minerałów takich jak cynk, żelazo i wapń. 2

Mnóstwo smaku, mało dodatków 

Fermentacja uwalnia też wiele składników, które zdecydowanie zmieniają właściwości organoleptyczne produktów fermentowanych pod różnymi względam 3 :

  • Smack: przekształcenie cukrów w kwasy organiczne (mlekowy, octowy, propionowy) zmienia profil zapachowy produktów. Na przykład kwas propionowy nadaje szwajcarskim serom, takim jak gruyère, charakterystyczny zapach, a fermentacja cytrynianu dokonywana przez niektóre bakterie mlekowe nadaje nuty orzechowe i maślane produktom takim jak serek wiejski i gouda. 
  • Zapachu: fermentacja uwalnia unikatowe związki aromatyczne (estry, alkohole), które nadają serom, pieczywu i winu charakterystyczny bukiet. 
  • Konsystencja i wygląd: fermentacja może zmienić strukturę fizyczną produktu – na przykład jogurt staje się kremowy, chleb lekki, a ementaler dziurawy dzięki uwolnionemu CO2.

Fermentacja to również sztuka konserwacji – bez konserwantów.
Nie wymaga dużej ilości ciężkiego sprzętu, pozwala obejść się bez dodatków (ponieważ kwasy i alkohol wytwarzane przez mikroorganizmy zwalczają patogeny) i zakonserwować produkty w temperaturze pokojowej, dzięki czemu nie trzeba ich przechowywać przez kilka miesięcy w zużywającej energię zamrażarce.  

Jest więc wiele powodów, żeby włączyć produkty fermentowane do jadłospisu! 

Zapraszamy do zapoznania się z naszą serią materiałów poświęconych mikrobiomie i produktom fermentowanym:

Kefir – naturalny sprzymierzeniec mikrobioty?

Dowiedz się więcej

Jogurty – wspaniali sprzymierzeńcy mikrobiomu jelitowego

Dowiedz się więcej

Kombucza – marketing a nauka

Dowiedz się więcej

Kimchi – koktajl błonnika i pożytecznych bakterii

Dowiedz się więcej

Korzystne, a czasem zaskakujące działanie miso

Dowiedz się więcej

Fermentowane produkty z całego świata

Dowiedz się więcej
Summary
Off
Sidebar
Off
Migrated content
Désactivé
Updated content
Désactivé
Hide image
Off
Artykuł Off

Czy jedna bakteria jelitowa mogłaby zastąpić karnet na siłownię?

Ćwiczysz, spożywasz białko… a mimo to wraz z wiekiem Twoje mięśnie słabną. A co, jeśli brakującego elementu nie ma na talerzu, tylko w jelitach? Być może właśnie ta nowa bakteria jest kluczem do rozwiązania.

Mikrobiota jelit
Could One Gut Bacterium replace a Gym Membership?

Wyobraź sobie: starzejesz się i bez względu na to, jak bardzo się starasz:

  • siła uścisku słabnie,
  • nogi szybciej się męczą
  • i wydaje się, że ciało powoli przestaje należeć do Ciebie. 

Lekarze nazywają to sarkopenią, a schorzenie to dotyka nawet jedną trzecią osób dorosłych powyżej 60. roku życia.
Dieta i ćwiczenia fizyczne oczywiście pomagają, ale zespół naukowców 1 z Hiszpanii i Holandii odkrył właśnie coś, czego nikt się nie spodziewał: mikroskopijnego sprzymierzeńca żyjącego w jelitach, który może po cichu wpływać na Twoją siłę. 
Nazwali ten mechanizm osią jelitowo-mięśniową. 

Sarkopenia

Jest to zespół objawów charakteryzujący się spadkiem siły mięśniowej, często związany z utratą masy mięśniowej lub spadkiem wydolności fizycznej. Gdy ten spadek siły i masy mięśniowej osiąga poziom klinicznie istotny, lekarze nazywają to sarkopenią. 1

Oś jelitowo-mięśniowa

Niedawno odkryty kanał komunikacyjny między bakteriami jelitowymi a mięśniami szkieletowymi. Funkcjonuje jak ukryty dialog, w którym sygnały płynące z jelit mogą wpływać na to, jak silne lub słabe staną się mięśnie. 1

 

Nowy probiotyk dla mięśni?

Naukowcy przebadali 124 osoby dorosłe, zarówno młode, jak i starsze, i odkryli, że osoby, u których występowała większa liczba bakterii jelitowych o nazwie Roseburia inulinivorans, wykazywały zauważalnie większą siłę. Osoby starsze, u których wykryto obecność tej substancji, miały o 29% większą siłę uścisku dłoni niż osoby, u których jej nie wykryto.

Mikrobiota i sport: konkurencyjne mikroorganizmy

Dowiedz się więcej

Aby sprawdzić, czy uda się to odtworzyć w warunkach laboratoryjnych, podawano myszom tę bakterię doustnie trzy razy w tygodniu. W ciągu kilku tygodni siła mięśni zwierząt wzrosła o około 30%, mimo że nie spędziły ani jednej minuty na bieżni. 
Ich włókna mięśniowe nie tylko urosły, lecz także zmieniły się w kierunku typu II – czyli silnych, szybko kurczących się włókien, które umożliwiają chwytanie, sprint i podnoszenie ciężarów. Inne blisko spokrewnione bakterie nie wywarły takiego samego wpływu na siłę chwytu u myszy. 
Był to właśnie R. inulinivorans – i tylko ten gatunek.

Włókna mięśniowe typu II

Szybkie, silne włókna mięśniowe, które angażujesz podczas sprintu, skoku lub mocnego ściskania jakiegoś przedmiotu. W niniejszym badaniu bakteria R. inulinivorans zmieniła skład mięśni u myszy na korzyść tych włókien, co pomaga wyjaśnić zaobserwowany niezwykły wzrost siły. 1

Roseburia inulinivorans

Gatunek bakterii jelitowej występującej zwykle w zdrowych jelitach. Spośród wszystkich przebadanych przedstawicieli rodziny Roseburia był to jedyny gatunek, który wykazał zdolność do zwiększania siły mięśniowej – niezwykle specyficzny efekt, który wyróżnia go jako potencjalny probiotyk. 1

Bakteria stworzona z myślą o wydajności

Tutaj zaczyna się prawdziwa niespodzianka. R. inulinivorans należy do rodziny bakterii znanych z wytwarzania maślanu, dobrze znanego metabolitu jelitowego. Można by się spodziewać, że tak właśnie to działa. Jednak poziom maślanu nie uległ zmianie. Z kolei u myszy, którym podano R. inulinivorans, stwierdzono niższy poziom kilku aminokwasów w jelitach i we krwi.

Aminokwasy

Cząsteczki, które organizm wykorzystuje do budowania i regenerowania mięśni. W niniejszym badaniu bakterie R. inulinivorans zużywały aminokwasy w jelicie, przez co paradoksalnie wydawało się, że przekierowują pozostałe zapasy organizmu do tkanki mięśniowej. 1

Wyglądało to tak, jakby ta bakteria zużywała aminokwasy – budulce białek – bezpośrednio w jelitach. To tak, jakby Twoje mikroorganizmy realizowały własną, cichą strategię żywieniową. 
Paradoksalnie wydawało się, że pobierając aminokwasy dla siebie, zmuszały organizm do przekierowywania pozostałych zapasów do mięśni.
Po dotarciu na miejsce pobudzały szlaki energetyczne niezbędne do regeneracji, wzrostu i  wydajności mięśni.

Kto nie korzysta, ten traci!

A oto to, co budzi niepokój. Liczba bakterii R. inulinivorans maleje wraz z wiekiem – dokładnie wtedy, gdy mięśnie potrzebują jej najbardziej. Podobna tendencja pojawiła się w publicznie dostępnych zbiorach danych dotyczących ponad 3500 osób, co sugeruje, że utrata masy mięśniowej związana z wiekiem nie wynika wyłącznie z mniejszego poziomu aktywności fizycznej czy zmian w diecie. Twój ekosystem jelitowy również ulega zmianom, a cichy sprzymierzeniec, który dodaje Ci sił, powoli zanika.

Umiar w sporcie – pełnia zdrowia mikrobioty jelit

Dowiedz się więcej

Dobra wiadomość: naukowcy postrzegają obecnie R. inulinivorans jako obiecującego kandydata na probiotyk. Nadal konieczne są badania kliniczne na ludziach, ale wizja ta jest namacalna – przyszłość, w której utrzymanie siły mięśniowej może zaczynać się nie na siłowni, ale od tego, co żyje w jelitach.

 

Summary
Off
Sidebar
On
Migrated content
Désactivé
Updated content
Désactivé
Hide image
Off
Wiadomości Off

Bakteria jelitowa zwiększająca siłę mięśni

Sarkopenię często postrzega się jako skutek niedostatecznej aktywności fizycznej i nieodpowiedniego odżywiania. W najnowszym badaniu wykazano związek między jedną z bakterii jelitowych, Roseburia inulinivorans, a siłą mięśni u ludzi oraz wykazano związek przyczynowo-skutkowy u myszy poprzez zmiany w składzie aminokwasowym.

Mikrobiota jelitowa reguluje metabolizm gospodarza, procesy zapalne i funkcjonowanie tkanek, jednak jej rola w zdrowiu mięśni pozostaje niezbadana. Chociaż koncepcja osi jelitowo-mięśniowej zyskała na popularności, nie wykazano dotychczas żadnego konkretnego gatunku bakterii, który miałby bezpośredni wpływ na siłę mięśni.
Nowe badanie 1 opublikowane w czasopiśmie Gut autorstwa Martineza-Telleza i in. z Centrum Medycznego Uniwersytetu w Lejdzie oraz Uniwersytetu w Granadzie miało na celu wypełnienie tej luki .

Oś jelitowo-mięśniowa

Dwukierunkowy szlak komunikacyjny, poprzez który mikroorganizmy jelitowe, ich metabolity oraz sygnały immunologiczne wpływają na masę i funkcjonowanie mięśni. Badanie to dostarcza bezpośrednich dowodów na to, że jeden gatunek bakterii występujący w tej osi może w sposób przyczynowy wpływać na siłę mięśni. 1

Sarkopenia

Postępująca, związana z wiekiem utrata masy, siły i funkcji mięśni szkieletowych, przyczyniająca się do osłabienia organizmu i niekorzystnych wyników klinicznych. Zaobserwowany spadek liczebności R. inulinivorans wraz z wiekiem sugeruje potencjalny kierunek terapii tej choroby oparty na mikrobiomie. 1

Od interakcji międzyludzkich do dowodu przyczynowego u myszy

Zespół przeprowadził analizy metagenomiczne w dwóch grupach badanych:

  • 90 młodych osób dorosłych (w wieku 18–25 lat) 
  • oraz 33 osób starszych (w wieku 65–75 lat), u których szczegółowo oceniono siłę mięśni.

Spośród wszystkich taksonów bakteryjnych względna liczebność Roseburia inulinivorans– w przeciwieństwie do innych gatunków z rodzaju Roseburia – wykazywała dodatnią korelację z siłą uścisku dłoni w obu grupach wiekowych. Osoby starsze, u których wykryto R. inulinivorans, wykazywały o 29% większą siłę uścisku dłoni (p < 0,01). U młodych osób dorosłych większa liczebność korelowała również z wynikami w ćwiczeniach na maszynie do wyciskania nóg i wyciskaniu na ławce (r ≥ 0,26, p < 0,05).

Roseburia inulinivorans

Beztlenowa bakteria z rodziny Lachnospiraceae, wytwarzająca maślan, zidentyfikowana w niniejszym badaniu jako jedyny gatunek z rodzaju Roseburia, który wykazuje konkretny i przyczynowy związek ze zwiększoną siłą mięśni zarówno w grupach badanych ludzi, jak i w modelu mysim. 1

 

Aby zbadać związek przyczynowo-skutkowy, 32 myszom leczonym antybiotykami podawano doustnie za pomocą sondy:  

  • R. inulinivorans,
  • R. faecis,
  • R. intestinalis, lub nośnik trzy razy w tygodniu przez osiem tygodni.

Jedynie R. inulinivorans spowodował znaczący wzrost siły chwytu przednich kończyn o około 30% (p < 0,001). Analiza włókien mięśniowych potwierdziła zwiększoną powierzchnię przekroju poprzecznego, większą częstotliwość występowania dużych włókien (>5000 µm²) oraz przejście od włókien typu I do typu II, czyli włókien szybkokurczliwych, mających kluczowe znaczenie w kontekście wytwarzania siły. 

Włókna mięśniowe typu II

Włókna mięśni szkieletowych o szybkim skurczu, charakteryzujące się wysoką zdolnością glikolityczną i szybkim wytwarzaniem siły. Suplementacja R. inulinivorans spowodowała przesunięcie składu włókien w kierunku typu II, czemu towarzyszył wzrost wielkości włókien mięśniowych i siły uścisku u myszy. 1

Nieoczekiwany mechanizm: aminokwasy, a nie maślan

Ponieważ gatunki z rodzaju Roseburia są uznanymi producentami maślanu, oczekiwano, że czynnikiem napędzającym ten proces będą krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe. Poziom krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (SCFA) w jelicie ślepym pozostał jednak bez zmian.
Kluczowa cecha metaboliczna R. inulinivorans polegała na czymś innym: na znacznym spadku stężenia aminokwasów w jelicie ślepym, w tym:

  • metioniny,
  • leucyny,
  • izoleucyny,
  • waliny,
  • alaniny
  • i lizyny. 

Dane genomowe wskazują, że R. inulinivorans wykorzystuje unikatowy szlak biosyntezy lizyny oparty na sukcynilacji i nie może wykorzystywać mocznika jako źródła azotu, co prawdopodobnie zwiększa jego wchłanianie aminokwasów z lumenu. W dalszej części badania nieukierunkowana metabolomika mięśni szkieletowych wykazała aktywację szlaków purynowego i pentozowo-fosforanowego, które stanowią główne drogi biosyntezy nukleotydów, produkcji NADPH oraz utrzymania równowagi redoks.
Metabolizm puryn może być stymulowany przez mTORC1, główny regulator sygnalizacji anabolicznej i wzrostu mięśni, co sugeruje mechanistyczny związek między mikroorganizmowym zużyciem aminokwasów w jelicie a hipertrofią włókien mięśniowych.

29%

W grupie osób starszych wykrywalna obecność bakterii R. inulinivorans wiąże się z 29-procentowym wzrostem siły uścisku dłoni. ¹

Potencjalny probiotyk dla starzejących się mięśni

Liczebność R. inulinivorans była istotnie niższa u osób starszych w porównaniu z młodymi dorosłymi, co potwierdziła analiza 3512 publicznie dostępnych metagenomów (p = 0,016).
Rodzaj
Roseburia występuje również w zmniejszonej ilości w przypadku: 

  • sarkopenii,
  • porażenia mózgowego,
  • jadłowstrętu psychicznego
  • oraz wyniszczenia związanego z rakiem.

Sarkopenia: czy mikrobiota jelit ma udział w utracie masy i zaniku funkcji mięśni szkieletowych?

Dowiedz się więcej

Warto zauważyć, że wykazano, iż trening siłowy selektywnie zwiększa liczebność Roseburia, co sugeruje dwukierunkową interakcję między jelitami a mięśniami.
Podsumowując, wyniki te wskazują, że R. inulinivorans pełni funkcję specyficznego dla tego gatunku modulatora osi jelitowo-mięśniowej i stanowi obiecującego kandydata na probiotyk w strategiach nutraceutycznych mających na celu przeciwdziałanie związanej z wiekiem utracie masy mięśniowej, choć kluczowym kolejnym krokiem pozostają rygorystyczne badania interwencyjne z udziałem ludzi.

Summary
Off
Sidebar
On
Migrated content
Désactivé
Updated content
Désactivé
Hide image
Off
Wiadomości Off

Kamienie nerkowe – mieszanina minerałów… i bakterii?

Czy to możliwe, że kamienie nerkowe nie są wyłącznie złogami mineralnymi? Jedno z badań wykazało obecność bakterii we wnętrzu kamieni szczawianowo-wapniowych, co sugeruje, że mogą one uczestniczyć w ich powstawaniu. 

Mikrobiota układu moczowego

Kamienie nerkowe powstają w nerkach z obecnych w moczu minerałów.
Większość powstaje z wapnia, głównie w postaci szczawianu wapnia.
Dotychczas ich powstawanie tłumaczono przede wszystkim procesami chemicznymi – zbyt duża zawartość wapnia i szczawianu w moczu powoduje powstawanie kryształów, które rosną, a potem łączą się w drogach moczowych w bryły. 

70% Kamienie wapniowe stanowią ponad 70% wszystkich kamieni, co oznacza, że są zdecydowanie najczęstszym na świecie rodzajem kamieni moczowych. ¹

1 na 11 W ostatnich dziesięcioleciach zapadalność na kamicę nerkową rośnie na całym świecie. Szacuje się, że w ciągu życia rozwinie się ona u 1 na 11 osób. ¹

80% W przypadku niektórych typów kamieni nerkowych obserwowano nawet do 80% ryzyka nawrotu. ¹

Pogląd ten może jednak być błędny, podobnie jak przekonanie, że mocz jest sterylny, podczas gdy zawiera on ważną dla zdrowia mikrobiotę moczową.

3

Główne rodzaje kamieni nerkowych to:

  • kamienie wapniowe (najczęstsze); 
  • struwity, zwykle związane z zakażeniem, w szczególności zakażeniem dróg moczowych; 
  • kamienie kwasu moczowego, zazwyczaj związane z wysokim stężeniem kwasu w moczu. 1

Bakterie w kamieniach wapniowych

Badanie 1 opublikowane w 2026 r. w czasopiśmie PNAS wskazuje, że ważną rolę odgrywa też czynnik biologiczny: bakterie. 
Badaczy popchnęła w tym kierunku zaskakująca obserwacja: w kamieniach nerkowych złożonych ze szczawianu wapnia odkryto bakterie i struktury typu biofilmu – coś w rodzaju ochronnej matrycy, w której żyły bakteryjne społeczności.

Jak objawia się kamica nerkowa?

Obecności małych kamieni nerkowych można nie zauważyć. W większości przypadków są one usuwane z moczem, nie powodując dyskomfortu.

Większe kamienie mogą powodować pewne objawy, a zwłaszcza:

  • ból z boku brzucha; 
  • intensywny, napadowy ból pojawiający się i znikający; 
  • mdłości lub wymioty. 2

Rola bakterii w powstawaniu kamieni

Badacze przyjrzeli się temu zjawisku z bliska i stwierdzili, że kamienie nie są strukturą jednorodną, lecz składają się z warstw zbudowanych na przemian z obszarów mineralnych i bogatych w bakterie obszarów organicznych. 

Bakterie wykryto w prawie połowie przebadanych kamieni, nawet u pacjentów niewykazujących objawów zakażenia dróg moczowych. 
Najczęściej występowały gatunki : 

  • Escherichia coli
  • Enterococcus faecalis
  • i Proteus mirabilis. 

Ponad jedna trzecia kamieni zawierała kilka gatunków bakterii tworzących najprawdziwsze bakteryjne społeczności. 

Skąd bierze się kamica nerkowa?

Obecne w krwi substancje odpadowe mogą tworzyć kryształy gromadzące się w nerkach. Z biegiem czasu kryształy te mogą się łączyć w twarde zlepki podobne do kamienia – kamienie nerkowe.

Ryzyko powstawania kamieni nerkowych jest większe, jeżeli:

  • nie pijesz dostatecznej ilości wody, 
  • bierzesz niektóre leki, 
  • cierpisz na chorobę powodującą wzrost stężenia niektórych substancji w moczu. 

Gdy kamień nerkowy już powstanie, organizm zazwyczaj usiłuje się go naturalnie pozbyć podczas mikcji (wydalania moczu). 2

Zdaniem badaczy bakterie grają aktywną rolę w powstawaniu kamieni. Wytwarzają bogate w pozakomórkowe DNA biofilmy zdolne do przechwytywania jonów wapnia i gromadzenia ich w jednym miejscu.
Struktury te są punktem wyjścia dla powstawania kryształów szczawianu wapnia.
Kryształy te narastają wokół i w poprzek biofilmów, które stopniowo stają się warstwami powstającego kamienia nerkowego.

Kamień nerkowy – czyżby biokompozyt?

Możliwe więc, że kamienie nerkowe są nie tylko złogami mineralnymi powstającymi w wyniku zaburzeń równowagi chemicznej, ale hybrydowymi strukturami mineralno-biologicznymi – prawdziwymi „biokompozytami”. 

Jeżeli ten model się potwierdzi, może to zmienić nasze rozumienie tej choroby i otworzyć nowe ścieżki profilaktyczne i terapeutyczne celowane nie tylko w kryształy, ale także w bakteryjne biofilmy uczestniczące w ich powstawaniu. 

Summary
Off
Sidebar
On
Migrated content
Désactivé
Updated content
Désactivé
Hide image
Off
Wiadomości Off

Kamienie nerkowe – długo niedoceniany udział bakterii

W kamieniach szczawianowo-wapniowych stwierdzono obecność bakterii i biofilmów, co wskazuje, że mikroorganizmy mogą odgrywać rolę w mechanizmach rozwoju kamicy wapniowej.

Kamienie nerkowe złogi polikrystaliczne klasyfikowane według kryterium głównego składnika.
Ponad dwa na trzy kamienie składają się głównie z wapnia. Ich powstawanie ze szczawianu wapnia (CaOx) zazwyczaj tłumaczy się nukleacją, narastaniem i agregacją kryształów w moczu przesyconym wapniem i szczawianami.
Możliwe jednak, że mamy do czynienia z jeszcze jednym mechanizmem, w którym uczestniczą bakterie należące do mikrobioty moczowej.

Przekładaniec

Analiza 1 kamieni pobranych od pacjentów wykazało obecność w kamieniach szczawianowo-wapniowych struktur charakterystycznych dla bakterii : 

  • zarówno pod względem morfologii (kształt ziarnek, średnica itp.),
  • jak i składu (DNA, lipidy typowe dla błon komórkowych itd.)
  • a także biofilmów. 

Natomiast kryształ szczawianu wapnia pochodzenia niebiologicznego (czysto mineralny okaz z kolekcji minerałów Muzeum Historii Naturalnej w Los Angeles) nie zawierał żadnych struktur bakteryjnych ami biofilmu, co potwierdza specyfikę pochodzących od ludzi kamieni poddanych badaniu. 

70% Kamienie wapniowe stanowią ponad 70% wszystkich kamieni, co oznacza, że są zdecydowanie najczęstszym na świecie rodzajem kamieni moczowych. ¹

2-6% Struwity występują rzadko. Szacuje się, że stanowią 2–6% przypadków kamieni moczowych. ¹

Badanie wewnętrznej struktury kamieni wykazało, że składają się one z ułożonych na przemian warstw bogatych w materię organiczną (biofilmów bakteryjnych) i warstw głównie mineralnych, co wskazuje na biokompozytową strukturę organiczno-nieorganiczną. 

 

3

Główne rodzaje kamieni nerkowych to : 

  • kamienie wapniowe (najczęstsze); 
  • struwity, zwykle związane z zakażeniem, w szczególności zakażeniem dróg moczowych; 
  • kamienie kwasu moczowego, zazwyczaj związane z wysokim stężeniem kwasu w moczu. 1

Jakie bakterie?

Obecność bakterii stwierdzono w niemal połowie badanych kamieni nerkowych (24/54), w tym u pacjentów, u których w badaniach nie stwierdzano objawów  zakażenia dróg moczowych.
Żywe mikroorganizmy wyizolowano z 17 z 22 poddanych analizie kamieni, w tym z kamieni szczawianowo-wapniowych. 

Najczęściej występowały bakterie :

  • Escherichia coli
  • Proteus mirabilis
  • i Enterococcus faecalis. 

Ponad 30% kamieni zawierało kilka gatunków bakterii, co sugeruje, że we wnętrzu kamieni nerkowych bytuje złożona mikrobiota.

1 na 11

W ostatnich dziesięcioleciach zapadalność na kamicę nerkową rośnie na całym świecie. Szacuje się, że w ciągu życia rozwinie się ona u 1 na 11 osób. 1

Sugerowany mechanizm

Obecność bakterii na powierzchni oraz we wnętrzu kamieni pozwala przypuszczać, że biofilmy bakteryjne mogą pełnić funkcję matryc i uczestniczyć bezpośrednio w powstawaniu i rozroście kamieni. Bakterie obecne w moczu prawdopodobnie tworzą bogate w pozakomórkowe DNA biofilmy przechwytujące miejscowo jony wapnia i tworzące „punkty zaczepienia” sprzyjające nukleacji kryształów szczawianu wapnia.

80%

W przypadku niektórych typów kamieni nerkowych obserwowano nawet do 80% ryzyka nawrotu. 1

Kryształy te narastają wokół i w poprzek biofilmów, które stopniowo wrastają w strukturę kamienia. Powstawanie kamieni nie jest więc tylko biernym procesem chemicznym związanym z przesyceniem moczu minerałami, ale także procesem biologicznym, w którym bakteryjne biofilmy pełnią funkcję matryc nukleacji i rozrostu kamieni.

Oprócz mikrobioty jelitowej i mikrobioty moczowej , udział w tym procesie bierze więc również mikrobiota kamieni nerkowych.
Jeżeli ten model zostanie potwierdzony, być może będzie mógł być stosowany w leczeniu i profilaktyce kamieni nerkowych.

Summary
Off
Sidebar
On
Migrated content
Désactivé
Updated content
Désactivé
Hide image
Off
Wiadomości Off

Rola Streptococcus anginosus w raku żołądka

Streptococcus anginosus, choć mniej znany niż Helicobacter pylori, może mieć udział w powstawaniu raka żołądka z uwagi na to, że wytwarza metioninę.

Wiele badań wskazuje na udział Helicobacter pylori w powstawaniu raka żołądka. W ostatnich latach wskazuje się jednak także inne bakterie należące do mikrobioty jelitowej. Na przykład Streptococcus anginosus być może sprzyja rakowi żołądka u myszy, może też służyć jako biomarker diagnostyczny.
Aby dowiedzieć się na ten temat więcej, zespół naukowców  1 in vitro i in vivo działanie S. anginosus poprzez interakcje metaboliczne tej bakterii z gospodarzem.

Top 5 Rak żołądka należy do pięciu nowotworów o najwyższej zapadalności i śmiertelności na świecie. ¹

Top 3 Rak żołądka był jedną z trzech głównych przyczyn zgonów związanych z rakiem w Chinach w latach 2005–2020. ¹

Miejsca 4 i 5 Rak żołądka stanowi czwartą co do częstości przyczyną zgonów z powodu nowotworów u mężczyzn i piątą u kobiet. ²

Rola S. anginosus w powstawaniu guzów żołądka

Analiza metagenomiczna z udziałem dużej kohorty klinicznej (106 pacjentów chorych na raka żołądka i 106 osób chorych na przewlekłe zapalenie żołądka stanowiących grupę kontrolną) wykazała wzrost ilości S. anginosus – a także, w mniejszym stopniu, S. constellatus – oraz metioniny w błonie śluzowej przewodu pokarmowego i w stolcu pacjentów dotkniętych rakiem żołądka.

Dodatkowe eksperymenty in vitro i in vivo wykazują, że S. anginosus ułatwia rozwój guzów żołądka za pośrednictwem metioniny – jednego ze swoich głównych metabolitów.

68%

Największa część tego problemu przypadnie na Azję, gdzie wystąpi ponad 10,6 mln przypadków (68% wszystkich nowych przypadków). Dalsze miejsca zajmują obie Ameryki (2,0 mln, czyli 13%), Afryka (1,7 mln, 11%), Europa (1,2 mln, 8%) i Oceania (0,07 mln, 0,4%). ³

Bakteria ta prawdopodobnie odgrywa rolę w zaburzeniach metabolizmu metioniny uczestniczących w rozwoju raka żołądka, ponieważ dostarcza nieżywnościowe źródła aminokwasów niezbędnych komórkom rakowym.

968 784 W 2022 roku odnotowano 968 784 nowych przypadków raka żołądka. ⁴

9,2/100 000 Zapadalność na raka żołądka na świecie wynosiła w 2022 roku 9,2 przypadków na 100 000 osób, ale osiągnęła 35,5/100 000 w Mongolii, 27,6/100 000 w Japonii i 27,0/100 000 w Korei Południowej. ⁴

660 175 W 2022 roku na raka żołądka umarło 660 175 osób. ⁴

Kluczowe działanie genu metE

Wyizolowano z tkanek rakowych i wyhodowano kliniczne szczepy S. anginosus, aby sprawdzić ich zdolność do sprzyjania rozwojowi raka żołądka poprzez wytwarzanie metioniny. W ten sposób zostały położone podwaliny pod przyszłe prace podtypowania podgatunków S. anginosus.
Autorzy ustalili, że gen
metE jest kluczowym elementem biosyntezy metioniny w S. anginosus. Gen ten występował obficiej u pacjentów dotkniętych rakiem żołądka i był silnie związany z obecnością tej bakterii.

Poprzez stworzenie zmutowanego szczepu ΔmetE, w którym gen metE został inaktywowany, wykazali, że inaktywacja tego genu: 

  • zmniejsza ilość wytwarzanej metioniny 
  • i namnażanie się komórek rakowych,
  • a także ogranicza powstawanie guzów u myszy.

Potwierdza to kluczową rolę metE w rakotwórczym działaniu S. anginosus.

6,1 Śmiertelność z powodu raka żołądka na świecie wynosiła w 2022 roku 6,1/100 000 osób, ale sięgnęła 15,4/100 000 w Iranie, 10,9/100 000 w Wietnamie i 9,4/100 000 w Chinach. ⁴

15,6 Przy założeniu stabilności przyszłych wskaźników zapadalności szacuje się, że u osób urodzonych między rokiem 2008 a 2017 na całym świecie wystąpi w ciągu ich życia 15,6 mln nowych przypadków raka żołądka. ³

50 Zachorowalność na raka żołądka wśród osób w wieku poniżej 50 lat rośnie zarówno w regionach, gdzie częstotliwość zachorowań jest duża, jak i w tych, gdzie jest niska. ³

Przyszły cel terapii?

Lepsze poznanie mechanizmów, dzięki którym S. anginosus sprzyja rakowi żołądka, może pomóc w ustaleniu nowych celów terapii lub profilaktyki: czy zahamowanie kolonizacji lub wzrostu ilości S. anginosus może zmniejszyć ilość wytwarzanej metioniny i zahamować w ten sposób wzrost guzów żołądka?
Być może jest też w stanie poprawić skuteczność immunoterapii lub chemioterapii u pacjentów dotkniętych rakiem żołądka?
Prace te otwierają wiele ścieżek badawczych.

Summary
Off
Sidebar
On
Migrated content
Désactivé
Updated content
Désactivé
Hide image
Off
Wiadomości Off

Czy kefir może korzystnie wpływać na zdrowie jelit?

Widać go na półkach sklepowych i w reklamach w mediach społecznościowych. Kefir – znany od 3000 lat napój fermentowany – stał się jednym z symboli zdrowego stylu życia i dietetycznych trendów. Gdy marketingowcy prześcigają się pomysłami, nauka próbuje za nimi nadążyć, a to, co ma do powiedzenia, może Cię zaskoczyć.

Mikrobiota jelit

Rynek kefiru szybko rośnie. W 2030 r. ma być wart 2,78 mld dolarów. Polecają go influencerzy, a w supermarketach zajmuje całe półki.
Najnowszy przegląd badań tonuje jednak nastroje: gdy badacze zadali pytanie o faktyczny wpływ kefiru na naszą mikrobiotę, stan zdrowia jelit i równowagę metaboliczną, musieli uczciwie przyznać, że tak naprawdę ciągle nie wiemy.

Napój sprzed 3000 lat pod lupą nowoczesnej nauki

Na długo zanim powstało pierwsze laboratorium, kaukascy pasterze poddawali mleko fermentacji, aby otrzymać musujący, lekko kwaśny napój powstający dzięki tajemniczym „ziarnom kefirowym” – skupiskom bakterii i drożdży żyjących w żelowej strukturze. 
Trzy tysiąclecia później naukowcy wreszcie zajrzeli do wnętrza tych ziaren i znaleźli tam tętniące życiem miasto w skali mikro:

  • bakterie kwasu mlekowego,
  • bakterie kwasu octowego,
  • i drożdże współdziałające w procesie fermentacji.

Są wśród nich m.in. Lentilactobacillus kefiri i Saccharomyces cerevisiae – gatunki mikroorganizmów już wcześniej łączone z ekosystemem fermentowanego mleka.
Pojawia się więc nadzieja, że spożywanie tej żyjącej społeczności wraz z napojem wzbogaca naszą mikrobiotę, nasze jelita, jamę ustną i nasz wewnętrzny ekosystem, a być może też wpływa na immunologiczne, metaboliczne i zapalne reakcje naszego organizmu.

Mikrobiota

Ogromna, niewidoczna społeczność mikroorganizmów żyjących wewnątrz i na powierzchni ciała.
Każdy organ – jelita, jama ustna, skóra – ma własną mikrobiotę niezauważalnie pracującą nad Twoim trawieniem, odpornością, zdrowiem metabolicznym, a nawet nastrojem.
1

 

Bakterie kwasu mlekowego

Pożyteczne bakterie fermentacyjne nadające kefirowi cierpki smak.
Przekształcają one laktozę w kwas mleczny poprzez fermentację, wytwarzając przy tym naturalne składniki, które mogą wyeksmitować swoich mniej chętnie widzianych mikrosąsiadów.
1

Jama ustna – miejsce, w którym działanie kefiru widać najlepiej

Spośród wszystkich bytujących w organizmie mikrobiot działanie kefiru najsilniej odczuwa ta, która zamieszkuje jamę ustną. 
Cztery badania 1 przeprowadzone z udziałem dorosłych, dzieci noszących aparaty i dzieci leczących ubytki w zębach wykazały, że u pijących kefir występuje mniej
Streptococcus mutans – głównego winnego próchnicy zębów, co sugeruje wpływ tego napoju na stan zdrowia jamy ustnej.

Streptococcus mutans

Główna bakteria powodująca próchnicę zębów. Żywi się ona cukrami znajdującymi się w jamie ustnej i wytwarza kwas niszczący szkliwo zębów. 
Zmniejszenie jej liczebności to naczelny cel współczesnej higieny jamy ustnej, w którego osiągnięciu kefir naprawdę pomaga, choć jego kliniczne działanie na próchnicę musi jeszcze być poparte silniejszymi dowodami.
1

Można to zjawisko porównać do konkurencji o miejsce: wraz z kefirem do jamy ustnej wprowadzają się przyjazne mikroorganizmy pochodzące z żywności fermentowanej, zostawiając mniej przestrzeni dla tych potencjalnie szkodliwych. Jest jednak pewien haczyk: w badaniach tych mierzono tylko ilość bakterii w ślinie, a nie liczbę ubytków. To, czy przekłada się to na mniej wizyt u dentysty, wciąż pozostaje otwartym pytaniem.

 

Fermentacja

Znany od dawna proces, w którym biologia wchodzi do kuchni. Polega on na tym, że mikroorganizmy zmieniają mleko w kefir, kapustę świeżą w kiszoną, a winogrona w wino. 
Mikroorganizmy przeprowadzają wstępne trawienie produktów i pozostawiają przydatne organizmowi substancje. Dlatego fermentacja jest tak ważna w żywieniu, zdrowej diecie i nowoczesnych badaniach nad mikrobiotą.
1

 

Dieta psychobiotyczna: żywność fermentowana lub bogata w prebiotyki w celu zmniejszenia stresu?

Dowiedz się więcej

Jelita – historia, która wciąż się pisze

W jelitach obraz jest dużo mniej jednoznaczny. 
Niektóre badania sugerują niewielkie korzyści: u kobiet dotkniętych wielogruczołowym zespołem metaboliczno-jajnikowym (poprzednio zwanym zespołem jajników policystycznych) zaszła zmiana profilu mikrobioty, chorzy na zapalenie jelit zgłaszali poprawę samopoczucia, a u krytycznie chorych pacjentów wystąpiły pierwsze oznaki zdrowienia.
Ale inne badania nie wykazały niemal nic. Skąd te rozbieżności? Stąd, że nie ma dwóch identycznych kefirów. 
Ziarna kefirowe, rodzaj mleka, czas fermentacji – każdy z tych czynników zmienia charakterystykę końcowego produktu, a w efekcie również skład żyjących w nim gatunków i jego potencjalne działanie. 

Jeżeli więc lubisz kefir, pij go w ramach zrównoważonej diety. Tylko po prostu nie oczekuj od niego cudów.
Nauka wciąż próbuje ustalić, jak dokładnie wpływa on na mikrobiotę.

Summary
Off
Sidebar
On
Migrated content
Désactivé
Updated content
Désactivé
Hide image
Off
Wiadomości Off