Mikrobiota jelitowa to ważny regulator odpowiedzi na immunoterapię działający poprzez inhibitory punktów kontrolnych układu odpornościowego (sidenote: Punkty kontrolne układu odpornościowego są wykorzystywane przez nowotwory do ochrony przed atakiem układu immunologicznego i mogą zostać zablokowane przez terapię ICI w celu przywrócenia funkcji układu odpornościowego. ) w przypadku kilku nowotworów, w tym czerniaka i niedrobnokomórkowego raka płuca (NDRP). Wpływ czynników dietetycznych, takich jak słodziki, wciąż jest jednak mało znany. Jak działa na przykład powszechnie spożywana i znana z modyfikowania mikrobioty sukraloza? Aby odpowiedzieć na to pytanie, naukowcy ocenili związek spożywania tego słodzika ze skutecznością terapii przeciwciałami anty-PD-1.

Mniejsze szanse miłośników słodzenia

Analiza objęła 3 kohorty pacjentów: 91 z zaawansowanym czerniakiem, 41 z zaawansowanym NDRP i 25 z operacyjnym czerniakiem wysokiego ryzyka. Wszyscy byli leczeni immunoterapią na bazie przeciwciał anty-PD-1.

Wysokie spożycie sukralozy (>0,16 mg/kg dziennie) ma związek z gorszymi wynikami klinicznymi:

• w przypadku zaawansowanego czerniaka mediana przeżywalności bez rozwoju choroby spada z 13 do 8 miesięcy;
• w NDRP obniża się z 18 do 7 miesięcy, a poziom odpowiedzi na leczenie jest niższy (12% w porównaniu z 49%);
• w operacyjnym czerniaku poziom odpowiedzi na leczenie jest niższy, a przeżywalność bez nawrotów krótsza (19 miesięcy w porównaniu z 25 miesiącami).

Podobne tendencje zaobserwowano w przypadku innego słodzika, acesulfamu, natomiast nie wystąpiły one w przypadku aspartamu i sacharyny.

Mechanizmy obejmujące limfocyty T

Obserwacje te potwierdzono na modelach mysich, których wykorzystanie pozwoliło też na zbadanie mechanizmów tego zjawiska. Spożycie sukralozy powoduje oporność na immunoterapię przeciwciałami anty-PD-1 i znacznie większy wzrost guza, natomiast spożycie sacharozy (cukru stołowego) nie ma żadnego wpływu. Wygląda na to, że mechanizmy tego zjawiska obejmują limfocyty T. Spożycie sukralozy szkodliwie wpływa na kilka procesów dotyczących limfocytów T (proliferację, działanie cytotoksyczne, metabolizm). Jak się wydaje, wpływ ten nie ogranicza się do nowotworów – występuje w różnych stanach chorobowych, od raka po sezonowe zakażenia wirusowe.

Niezbędna i dostateczna mikrobiota jelitowa

Działanie sukralozy w całości zależy od mikrobioty jelitowej. Transfery mikrobioty fekalnej (TMF) myszy spożywających sukralozę wystarczą, aby zmniejszyć skuteczność immunoterapii u myszy leczonych po raz pierwszy. I odwrotnie – TMF od myszy reagujących na leczenie przywraca skuteczność immunoterapii u myszy spożywających sukralozę.

PFAS (sidenote: PFAS (per- i polifluoroalkilowe substancje) Duża grupa związków chemicznych, znana również jako „wieczne chemikalia”, utworzona z mniej lub bardziej długiego lub rozgałęzionego łańcucha węglowego i zawierająca co najmniej jedną grupę fluorowaną. Ich wyjątkowa trwałość w środowisku jest znana od dawna: okres półtrwania niektórych PFAS w środowisku może wynosić nawet kilkadziesiąt lat. Jednak inne właściwości obecne w niektórych podgrupach PFAS dają powody do niepokoju:

• zdolność do bioakumulacji w organizmach żywych;
• wysoka mobilność w wodzie, glebie i powietrzu;
• potencjał do transportu na duże odległości;
• (eko)toksyczne skutki wpływające na zdrowie ludzi i środowisko.


Źródła:
European Environment Agency: PFAS Pollution in European Waters
Gaillard L, Bernal K, Coumoul X et al. Forever pollutants and human contamination: State of art and challenges around per- and polyfluoroalkyl substances (PFASs).Cah Nut & Diet. 2024. Dec (59);6:349-361. ) , czyli „wieczne chemikalia”, bardzo często obecne w przedmiotach codziennego użytku (materiały ognioodporne w naszych meblach, patelnie z powłoką nieprzywierającą itp.), znajdują się obecnie w środowisku, w naszej żywności… i prawdopodobnie w bakteriach naszej mikrobioty jelitowej. Tak przynajmniej wynika z badań ¹ przeprowadzonych po raz pierwszy na myszach, które musiały spożywać 42 PFAS znajdujących się w naszej żywności. 

Bakterie, które w różnym stopniu ulegają bioakumulacji

Rezultat: kilka z ich bakterii jelitowych bioakumuluje duże ilości niektórych PFAS. Co zaskakujące, preferują one PFAS o dużych rozmiarach. Spośród 89 przebadanych szczepów bakterii 38 okazało się być potężnymi „odkurzaczami” PFAS, szczególnie tych należących do rodziny Bacteroidota. Nawet w bardzo małych dawkach PFAS są wchłaniane w ciągu 3 minut i gromadzą się w bakteriach w stężeniach niekiedy 50 razy wyższych niż w środowisku bakterii.

Całkiem nieźle!

Jakkolwiek zaskakujące może się to wydawać, pomimo swojej toksyczności i „mydlanego” działania (PFAS są znane i stosowane ze względu na swoje właściwości powierzchniowo czynne), wydaje się, że PFAS mają niewielki wpływ na funkcjonowanie bakterii jelitowych..

Gromadzą się wewnątrz tych mikroorganizmów w postaci zwartych skupisk, co według autorów ogranicza ich toksyczność. 
Co więcej, wydaje się, że bakterie się dostosowują: po około stu pokoleniach potomkowie Bacteroides uniformis lub E. coli rosną szybciej niż ich przodkowie pomimo utrzymującej się obecności PFAS, które nadal skutecznie wychwytują.
Mimo że bakterie dobrze przetrwały, zaobserwowano pewne zmiany w ich funkcjonowaniu w odpowiedzi na ten stres, bez możliwości (na tym etapie) zmierzenia konsekwencji dla mikrobioty lub gospodarza. 

PFAS eliminowane z kałem

Co jednak najważniejsze (i jest to wielkie odkrycie badania): bakterie, które wychwytują PFAS, ułatwiają ich naturalną eliminację. U myszy, do organizmów których przeniesiono ludzką mikrobiotę jelitową, PFAS znaleziono w większych ilościach w ich odchodach niż w odchodach myszy bez mikrobioty. Im bardziej bakterie obecne w układzie pokarmowym są bioakumulacyjne, tym większa jest ta eliminacja.

PFAS¹ lub „wieczne chemikalia” wkroczyły do naszego codziennego życia: pianki ognioodporne w naszych kanapach, wodoodporna odzież, patelnie z powłoką nieprzywierającą itp. Istnieją już udokumentowane interakcje między niektórymi PFAS gromadzącymi się w środowisku a bakteriami: niektóre szczepy Pseudomonas wyizolowane z miejsc skażonych przez PFAS bioakumulują PFAS zawierające siarkę; pałeczki kwasu mlekowego „bio-łączą się” z innym PFAS. A co z mikrobiotą jelitową, kluczowym punktem styku między ekspozycją na te substancje poprzez pożywienie a naszym organizmem? Odpowiedź na to pytanie daje praca opublikowana w 2025 r. w Nature Microbiology.

Silna i szybka bioakumulacja

Badając 89 szczepów drobnoustrojów, naukowcy odkryli, że zdolność bioakumulacji PFAS różni się znacznie w zależności od bakterii: 38 szczepów, w tym bakterie z gromady Bacteroidota, wykazuje szczególną zdolność do bioakumulacji. Dzieje się tak nawet przy niskich stężeniach PFAS. Proces ten przebiega bardzo szybko (wystarczy kilka minut), jest nieodwracalny (brak uwalniania) i bardzo skuteczny:wewnątrzkomórkowe stężenie PFAS w bakteriach jest około 50 razy wyższe niż stężenie w środowisku, osiągając poziom milimolarny. Im dłuższa cząsteczka PFAS, tym większa jej bioakumulacja przez bakterie. 

Niewielki wpływ na funkcjonowanie bakterii

Co zaskakujące, bioakumulowane PFAS mają niewielki wpływ na życie bakterii: ich właściwości fizykochemiczne powodują, że gromadzą się one w gęste skupiska wewnątrzkomórkowe, ograniczając ich toksyczność komórkową i skutki. Wydaje się nawet, że bakterie dostosowują się z pokolenia na pokolenie: setne pokolenie B. uniformis i E. coli ΔtolC rośnie szybciej niż jego przodkowie w obecności PFAS, zachowując jednocześnie swoją zdolność do bioakumulacji.

Chociaż bioakumulacja nie zagraża żywotności bakterii, powoduje jednak pewne zmiany, zwłaszcza u bakterii o największej zdolności do akumulacji: zaobserwowano zmiany w białkach błonowych (w szczególności w pompach wypływowych odpowiedzialnych za wydalanie toksyn) oraz w wydzielaniu aminokwasów biorących udział w osi jelitowo-mózgowej lub reakcji na stres.

PFAS wydalane z kałem

Obecność bakterii bioakumulacyjnych w jelitach zwiększa eliminację PFAS: odchody myszy posiadających mikrobiotę ludzką zawiera znacznie więcej PFAS niż odchody myszy bez mikrobioty. Wydalanie PFAS jest tym skuteczniejsze, że bakterie flory jelitowej są wysoce bioakumulacyjne. Jednak autorzy nie chcą na tym etapie wyciągać żadnych wniosków dotyczących ewentualnych korzyści dla zdrowia.

Każdy klinicysta zna ten kompromis. Antybiotyki o szerokim spektrum działania mogą ratować życie, ale często pozostawiają ogołocony mikrobiom jelitowy. Ten stan dysbiozy (sidenote: Dysbioza mikrobiologiczna Brak równowagi w społeczności drobnoustrojów, charakteryzujący się zmniejszoną liczbą pożytecznych bakterii i zwiększoną liczbą szkodliwych gatunków, potencjalnie prowadzący do niekorzystnych skutków zdrowotnych. ) otwiera drzwi do kolonizacji przez bakterie oporne na antybiotyki, a wśród nich enterokoki oporne na wankomycynę (VRE). Nowe badanie przeprowadzone przez INRAe szczegółowo opisuje precyzyjną strategię odbudowy mechanizmów obronnych jelit – nie za pomocą młota kowalskiego, ale skalpela.

Precyzyjny zestaw narzędzi do przywracania mikrobioty

Zamiast polegać na nieokreślonej mieszance przeszczepu kału, naukowcy wykorzystali modelowanie matematyczne do racjonalnego zaprojektowania konsorcjum siedmiu określonych bakterii komensalnych (sidenote: Bakterie komensalne Rodzaje bakterii pokojowo współżyjących z gospodarzem, zwłaszcza w jelitach. Mogą być dla niego pożyteczne dzięki temu, że wzmacniają jego układ odpornościowy, pomagają w trawieniu i walczą z patogenami. ) . Ten żywy bioterapeutyko (sidenote: Produkt lub czynnik bioterapeutyczny Produkt biologiczny zawierający organizmy żywe, takie jak bakterie, przeznaczony do zapobiegania zaburzeniom lub chorobom i ich leczenia (szczepionki nie należą do tej kategorii). Rouanet A, Bolca S, Bru A, et al. Live Biotherapeutic Products, A Road Map for Safety Assessment. Front Med (Lausanne). 2020;7:237. ) , nazwie Mix7 zawiera szczepy z rodzin Lachnospiraceae, Ruminococcaceae, Lactobacillaceae i Muribaculaceae. Po podaniu myszom zakażonym Enterococcus Mix7 nie tylko konkurował o miejsce, lecz aktywnie przyspieszał odbudowę mikrobioty. Dane pokazują szybką odbudowę gromady Bacteroidota, kluczowej grupy często zubożonej przez antybiotyki, co koreluje z obniżonymi poziomami VRE.

Funkcjonalna regeneracja

Ta ekologiczna odbudowa miała głębokie konsekwencje funkcjonalne. Badanie wykazało, że Mix7 był skuteczny nawet w bardziej uporczywym stanie dysbiozy, choć nie u wszystkich badanych, z odsetkiem odpowiedzi na poziomie od 30% do 70% we wszystkich próbach. U myszy „reagujących” usunięcie VRE wiązało się z całkowitym funkcjonalnym restartem jelit, charakteryzującym się wyższym stężeniem w jelicie ślepym krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, takich jak octan, propionian i maślan, wraz z normalizacją profili kwasów żółciowych i aminokwasów.

Ta zmienność sugeruje wszechstronne zastosowanie kliniczne: początkowy skład mikrobioty pacjenta może służyć jako biomarker predykcyjny, umożliwiając stratyfikację pacjentów, którzy najprawdopodobniej skorzystają z tej interwencji.

Droga do kliniki

Droga od stołu laboratoryjnego do łóżka wydaje się obiecująca. Co kluczowe w kontekście translacji, pięć z siedmiu gatunków bakterii w Mix7 jest wspólnych dla myszy i ludzi, a pozostałe dwa mają bezpośrednie odpowiedniki funkcjonalne dla ludzi. Praca ta zapewnia jasny plan rozwoju ukierunkowanych bioterapeutyków, które nie tylko usuwają określony patogen, lecz także przywracają endogenne mechanizmy obronne gospodarza. Takie strategie stanowią istotny nowy front w walce z bakteriami opornymi na antybiotyki, co jest kluczowym celem podkreślanym każdego roku podczas Światowego Tygodnia Wiedzy o Antybiotykach (WAAW).

W kontekście Światowego Tygodnia Świadomości AMR (WAAW) Instytut Mikrobioty Biocodex zwrócił się do Querceo z prośbą o zaprojektowanie szybkiego i wiarygodnego narzędzia, które mogłoby być udostępnione personelowi medycznemu i łatwo wdrożone podczas różnych wydarzeń oraz przed różnymi odbiorcami.

O fresku AMR

Wynikiem tych działań jest edukacyjny, wizualny i łatwy w użyciu fresk, który podkreśla ścisły związek między stosowaniem antybiotyków, równowagą naszej mikroflory jelitowej i zjawiskiem oporności na antybiotyki.

• Warsztaty są otwarte dla ogółu społeczeństwa i nie wymagają wiedzy naukowej.
• Są łatwe do przeprowadzenia, przeznaczone dla około dziesięciu uczestników i trwają około 15 minut.

Można je z łatwością wykorzystać w wielu kontekstach: konferencjach medycznych, spotkaniach personelu szpitalnego, spotkaniach pracowników służby zdrowia – lekarzy ogólnych, pediatrów, farmaceutów lub personelu pielęgniarskiego. Można je również wykorzystać na uniwersytetach wśród studentów kierunków medycznych.

Przewodnik dla prowadzących

Niniejszy przewodnik dla moderatorów pomaga zrozumieć dynamikę warsztatów i ich miejsce w procesie moderacji. Opisuje różne etapy warsztatów, wyjaśniając je i przedstawiając oczekiwane wyniki w postaci macierzy kart. Zawiera również wskazówki dotyczące moderacji i kluczowe komunikaty, które należy przekazać podczas warsztatów. Zachęcamy do korzystania z tego dokumentu podczas pierwszych kilku warsztatów.

Wszystkie materiały potrzebne do zorganizowania warsztatów AMR fresco:

To cicha pandemia, która z każdym rokiem nabiera na sile i do 2050 roku może stać się główną przyczyną zgonów na świecie, wyprzedzając raka. Oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe znajduje się w centrum uwagi Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), która od 2015 roku co roku organizuje Światowy Tydzień Wiedzy o Racjonalnym Stosowaniu Środków Przeciwdrobnoustrojowych.
Inicjatywa ta ma kilka celów: zwiększenie świadomości i lepsze zrozumienie oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe, a także promowanie skoordynowanych działań mających na celu walkę z pojawianiem się i rozprzestrzenianiem patogenów opornych na leczenie.

Filarem informacji naukowej oraz kluczowym podmiotem w edukacji i szkoleniu pracowników ochrony zdrowia oraz ogółu społeczeństwa na temat znaczenia mikrobiot ludzkich jest Biocodex Microbiota Institute, który już szósty rok z rzędu uczestniczy w tej kampanii, oferując różnym grupom odbiorców warsztat edukacyjny, angażujący i interaktywny: pierwszą freskę podnoszącą świadomość na temat oporności na antybiotyki.

15 minut, aby zrozumieć pilność sytuacji i podjąć działanie

Przeznaczony głównie dla pracowników ochrony zdrowia (lekarzy rodzinnych, farmaceutów, pediatrów, personelu szpitalnego oraz studentów kierunków medycznych), warsztat został zaprojektowany tak, aby był prosty, wizualny i interaktywny.
Ma formę gry składającej się z 60 kart, które pozwalają odtworzyć różne scenariusze stosowania antybiotyków i ocenić ich konsekwencje na kilku poziomach:

• mikrobiota,
• pacjent,
• system opieki zdrowotnej,
• społeczeństwo.

Warsztat następnie zachęca do refleksji nad globalnymi zagrożeniami związanymi z opornością na antybiotyki (wzrost liczby zgonów, presja na badania naukowe, możliwy powrót do „ery poantybiotykowej”). Na zakończenie proponuje pozytywne podsumowanie, skupione wokół konkretnych i wielostronnych rozwiązań: profilaktyki, szczepień, badań naukowych, właściwego stosowania antybiotyków oraz podejścia One Health. I po raz pierwszy to narzędzie jest dostępne publicznie można je swobodnie przeglądać i pobierać bezpłatnie.

Gotowe narzędzie, dostępne dla wszystkich

Opracowany we współpracy z Querceo, warsztat został zaprojektowany tak, aby był łatwy do wdrożenia:

• Krótki czas trwania (15 minut) i format dostosowany do grup liczących około dziesięciu uczestników.
• Można go wykorzystać podczas kongresów medycznych, zebrań szpitalnych, zajęć na wydziałach medycznych, a także podczas wydarzeń dla szerokiej publiczności.
• Nie jest wymagana żadna wcześniejsza wiedza naukowa.
• Dostępny bezpłatnie w 7 językach

Udostępniając to narzędzie wszystkim, Biocodex Microbiota Institute realizuje kilka celów:

• Wyposażyć pracowników ochrony zdrowia w narzędzia wzmacniające ich rolę mediatorów między pacjentami a społeczeństwem,
• Obudzić zbiorową świadomość wokół kluczowego wyzwania zdrowotnego i środowiskowego,
• Szeroko mobilizować do walki z opornością na antybiotyki, ponieważ każdy ma do odegrania swoją rolę.

Antybiotyki zrewolucjonizowały współczesną medycynę, ratując życie niezliczonej liczbie osób. Jednak ich powtarzające się lub niewłaściwe stosowanie powoduje głębokie zaburzenia mikroflory jelitowej, zmniejszając jej różnorodność i zdolności ochronne. Ten dwojaki aspekt postępu terapeutycznego i zaburzeń równowagi mikrobiologicznej podkreśla potrzebę rozważnego stosowania antybiotyków.

Z okazji corocznego Światowego Tygodnia Świadomości AMR organizowanego przez WHO, Instytut Biocodex Microbiota podsumowuje dotychczasowe działania.

Powtarzające się narażenie na antybiotyki może poważnie zaburzyć równowagę mikroflory jelitowej, prowadząc do dysbiozy, która ma różne konsekwencje kliniczne. Te zmiany w mikroflorze jelitowej są obecnie uznawane za czynnik ryzyka wielu chorób. Lepsze ich zrozumienie oznacza wzmocnienie profilaktyki i spersonalizowaną opiekę.

Powszechne i czasami niewłaściwe stosowanie antybiotyków sprawia, że stają się one coraz mniej skuteczne w leczeniu infekcji, a wiele bakterii jest obecnie opornych na antybiotyki. Nadzór, badania i świadomość pozostają niezbędne do kontrolowania tego poważnego problemu zdrowotnego.

Microbiotalk: krótkie konferencje na temat oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe

Konferencja Microbiotalk ma na celu rzucenie światła na wielowymiarowe wyzwania związane z opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe (AMR), badając złożone powiązania między mikroflorą jelitową, czynnikami środowiskowymi i zdrowiem publicznym. W wydarzeniu wezmą udział międzynarodowi eksperci i rzecznicy pacjentów, którzy omówią takie tematy, jak wpływ antybiotyków na mikroflorę jelitową, pojawianie się oporności we wczesnym dzieciństwie, środowiskowe rezerwuary opornych bakterii oraz kluczowa rola zaangażowania pacjentów i społeczeństwa.

W walce z opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe liczy się każda inicjatywa. Wizualizacja danych, dzielenie się wiedzą i wzmacnianie współpracy między pracownikami służby zdrowia to kluczowe czynniki. Świadomość zbiorowa stanowi sedno globalnej strategii zapobiegania.

Odkryj pierwszy kolaż ilustrujący wyzwania związane z opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe.

Po kuracji antybiotykowej przywrócenie równowagi mikroflory zajmuje trochę czasu. Podejścia oparte na zrozumieniu interakcji między antybiotykami a florą jelitową torują drogę dla nowych strategii wsparcia. Wiedza ta otwiera obiecujące perspektywy dla utrzymania zdrowej mikroflory i zapobiegania dysbiozie po leczeniu.

Jak odbudować mikroflorę jelitową po kuracji antybiotykowej?

Jak rozmawiać o zdrowiu jelit: porady prof. Sokola. Ta seria filmów edukacyjnych ma na celu pomóc pracownikom służby zdrowia w lepszej komunikacji z pacjentami na temat mikroflory jelitowej.

Skutki oporności na antybiotyki wykraczają poza sferę kliniczną: wpływają również na środowisko, mikroflorę i zdrowie na całym świecie. To globalne zjawisko wymaga zintegrowanego podejścia „jedno zdrowie”, aby było skuteczne. Nadszedł czas na zrozumienie, zapobieganie i współpracę.

Zapoznaj się z naszymi artykułami, aby poznać pełen zakres skutków oporności i rozwiązania rozważane w skali globalnej:

Rola mikrobioty pochwy w zdrowiu kobiet

Ludzkie ciało jest zasiedlone przez biliony drobnoustrojów, zwanych mikrobiomem, zamieszkujących różne lokalizacje i współistniejących w złożonym symbiotycznym partnerstwie. Co ważne, mikrobiota pochwy wpływa na zdrowie reprodukcyjne oraz ogólne zdrowie kobiet. Poznanie tego ekosystemu może zrewolucjonizować zapobieganie i leczenie różnych schorzeń.

Niniejszy przegląd podkreśla powiązania między dysbiozą mikrobioty pochwy a zaburzeniami ginekologicznymi i powikłaniami ciąży. W szczególności, zmniejszenie liczby pałeczek kwasu mlekowego i zwiększona różnorodność mikroflory pochwy są związane z zakażeniem wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV), powstawaniem zmian szyjki macicy i rakiem szyjki macicy. Utrata bytującego w pochwie Lactobacillus może stworzyć środowisko prozapalne, które zagraża pomyślnej implantacji zarodka, prowadząc do niepłodności. Brak równowagi w mikrobiomie pochwy może wywołać stan zapalny prowadzący do powikłań ciąży. Mniejsza liczba gatunków Lactobacillus w mikrobiomie pochwy zwiększa ryzyko przedwczesnego pęknięcia błon płodowych, przedwczesnego porodu, poronienia i ciąży pozamacicznej. Dysbioza pochwy może przyczyniać się do insulinooporności, cechy charakterystycznej cukrzycy ciążowej, a większą różnorodność składu bakteryjnego obserwowano w ciężkim stanie przedrzucawkowym. Badanie na obecność Prevotella bivia w czasie ciąży może pomóc w przewidywaniu i łagodzeniu problemów z nadciśnieniem w trakcie ciąży.

Niniejszy przegląd podkreśla kluczowe znaczenie mikrobiomu pochwy dla zdrowia reprodukcyjnego, jak i ogólnego zdrowia kobiet. Skład tego mikrobiomu może wpływać na wszystko – od płodności i wyników ciąży po podatność na zakażenia. Artykuł obejmuje różne aspekty mikrobioty pochwy, w tym jej związek z funkcjonowaniem układu odpornościowego, stanami zapalnymi i obroną przed patogenami, a tym samym oferuje szerokie, holistyczne wnioski dotyczące zdrowia kobiet w ogóle. Poszerzona wiedza na temat wpływu mikrobiomu pochwy na zdrowie stanowi ważny postęp we wczesnym wykrywaniu chorób i zapobieganiu im, zamiast leczenia zakażeń lub schorzeń dopiero po ich wystąpieniu. Aby jednak wyjaśnić długookresowe skutki braku równowagi mikrobiomu pochwy, potrzebne są dane z badań długoterminowych. Ponadto podczas gdy probiotyki i inne interwencje oparte na mikrobiomie są obiecujące dla utrzymania zdrowego mikrobiomu pochwy, szczepy probiotyczne, dawki i mechanizmy dostarczania nie zostały jeszcze znormalizowane do zastosowań klinicznych. Jest jeszcze wiele pracy do wykonania.

Podsumowując, mniejsza liczba Lactobacillus i zwiększona różnorodność drobnoustrojów w pochwie wiąże się z powikłaniami położniczymi i ginekologicznymi. Niniejszy przegląd podkreśla możliwość wykorzystania diagnostyki opartej na mikrobiomie do wykrywania zaburzeń równowagi flory pochwy, potencjalnie jeszcze w fazie bezobjawowej. Wczesna interwencja może zapobiec negatywnym konsekwencjom.