Pobierz narzędzie tutaj

Dyspepsja czynnościowa jest przewlekłym i nawracającym zaburzeniem pochodzącym z górnej części żołądka i dwunastnicy, charakteryzującym się jednym lub kilkoma z następujących objawów²: 

Dyspepsja czynnościowa jest wysoce rozpowszechnioną DGBI opartą na ścisłych kryteriach Rome IV:

Jednak szacunki dotyczące częstości występowania różnią się w zależności od kryteriów diagnostycznych i regionów geograficznych.

Dyspepsja czynnościowa występuje nieco częściej u kobiet niż u mężczyzn i może dotyczyć osób w każdym wieku. Stan ten jest często niedodiagnozowany, ponieważ objawy mogą nakładać się na inne zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak choroba refluksowa przełyku (GERD) i zespół jelita drażliwego (IBS). Pomimo wysokiej częstości występowania, dyspepsja czynnościowa pozostaje stanem trudnym do leczenia ze względu na złożoną i wieloczynnikową patofizjologię.

Istnieją dwa podtypy dyspepsji czynnościowej:

• Zespół bólu w nadbrzuszu (EPS),
• Zespół dolegliwości poposiłkowych (PDS): najczęstsza postać

Te 2 typy dyspepsji, które mogą współwystępować

Chociaż dokładne mechanizmy patofizjologiczne leżące u podstaw dyspepsji czynnościowej nie są jeszcze w pełni poznane, a dokładna etiologia zaburzenia pozostaje nieuchwytna, najnowsze dowody zidentyfikowały następujące mechanizmy patofizjologiczne¹:

• Czynniki psychologiczne: Zmienione interakcje jelitowo-mózgowe: w tym stres i lęk, wpływają na funkcjonowanie jelit i mogą nasilać objawy.
• Nadwrażliwość i dysmotyczność żołądka: Zwiększona wrażliwość neuronów czuciowych żołądka i dwunastnicy prowadzi do przesadnego bólu i dyskomfortu w odpowiedzi na normalne bodźce; zaburzenia motoryki żołądka, takie jak opóźnione opróżnianie żołądka i upośledzona akomodacja dna żołądka. 
• Aktywacja układu odpornościowego jelit: Niskiego stopnia stan zapalny, szczególnie zwiększona liczba komórek tucznych i eozynofilów w dwunastnicy, przyczynia się do wystąpienia objawów.
• Zmiana bariery jelitowej: Zakłócona bariera jelitowa umożliwia przenikanie antygenów pokarmowych i produktów mikrobiologicznych do błony śluzowej, potencjalnie wyzwalając aktywację immunologiczną.
• Zmieniona mikrobiota dwunastnicy: Zmiany w mikrobiocie jelitowej mogą przyczyniać się do aktywacji immunologicznej, nadwrażliwości trzewnej i zmienionej motoryki.

Mechanizmy te oddziałują na siebie w złożony sposób, czyniąc dyspepsję czynnościową wieloaspektowym zaburzeniem wymagającym spersonalizowanego podejścia do leczenia.

O czym poinformować pacjenta?

Dyspepsję czynnościową rozpoznaje się na podstawie objawów zgodnie z Kryteriami Rzymskimi²:

• Obecność co najmniej jednego objawu, który jest na tyle nasilony, by wpływać na codzienne funkcjonowanie w ciągu ostatnich 3 miesięcy i obecny był przez co najmniej 6 miesięcy przed diagnozą.
• oraz brak zmian strukturalnych w badaniach diagnostycznych (w tym w gastroskopii), które mogłyby wyjaśniać objawy.
   

Zalecane w ramach rutynowej diagnostyki:

• W pierwszej kolejności należy wykonać badanie w kierunku H. pylori: test z kału, ureazowy test oddechowy
• Ocena objawów ze strony dolnego odcinka przewodu pokarmowego, ponieważ zespół jelita drażliwego często współwystępuje z dyspepsją czynnościową; należy przeprowadzić diagnostykę różnicową w kierunku celiakii
• Ocena wywiadu dotyczącego stosowania leków (ze szczególnym uwzględnieniem opioidów i kannabinoidów)
   

Do rozważenia w określonych przypadkach:

• Endoskopia u pacjentów >55 r.ż., u których objawy pojawiły się niedawno i którym towarzyszy niezamierzona utrata masy ciała. Jeśli podczas endoskopii nie jest znany status zakażenia H. pylori, należy pobrać wycinki do badania histopatologicznego
• Badanie opróżniania żołądka (preferowana metoda: scyntygrafia) – u pacjentów z nudnościami lub wymiotami

Badanie niezalecane w rutynowej diagnostyce:

• Badanie krw

Postępowanie ogólne:

Leczenie dyspepsji czynnościowej opiera się na wieloaspektowym podejściu mającym na celu złagodzenie objawów i poprawę jakości życia^3,6,7

O czym poinformować pacjenta?

Najczęściej zadawane pytania dotyczące dyspepsji czynnościowej: 

Podejście do obserwacji zależy od odpowiedzi na leczenie (wiele osób nie reaguje na leczenie).

2-3 miesiące to dobry odstęp na obserwację, z wydłużeniem odstępów w przypadku odpowiedzi na leczenie W zależności od inicjatywy pacjenta.

BMI-24.61

Podczas gdy dodatki do żywności (sidenote: Dodatki do żywności Dodatki do żywności: substancje dodawane głównie do przetworzonej żywności lub innej żywności produkowanej przemysłowo w celach technicznych, na przykład w celu poprawy bezpieczeństwa, wydłużenia okresu przydatności do spożycia lub zmiany właściwości sensorycznych żywności. Źródło: World Health Organization )  poprawiają teksturę i trwałość wielu produktów spożywczych, budzą również pytania dotyczące zdrowia. Podejrzewa się, że niektóre z nich powodują przewlekłe choroby zapalne poprzez bezpośrednie oddziaływanie na naszą mikrobiotę jelitową.

Jednak efekty te różnią się znacznie w zależności od osoby zgodnie z wcześniejszym randomizowanym, kontrolowanym badaniem na ludziach (badanie FRESH, akronim Functional Research on Emulsifiers in Humans). Zastosowany dodatek: karboksymetyloceluloza (sidenote: Karboksymetyloceluloza sodowa Karboksymetyloceluloza sodowa (lub guma celulozowa, E 466) jest dodatkiem do żywności o szerokim zakresie właściwości funkcjonalnych: jest dopuszczona do stosowania w szerokiej gamie produktów, od produktów mlecznych (śmietany, sery świeże lub topione, desery mleczne itp.) po gotowane ryby; od lodów po suszone albo konserwowane warzywa; od wyrobów cukierniczych po płatki śniadaniowe; od niektórych mięs lub ryb po musztardy i zupy; od przekąsek po piwo albo niektóre alkohole wysokoprocentowe itp. Źródło: Food and Agriculture Organization of the United Nations ) (lub E466).

Jak można wyjaśnić lub nawet przewidzieć tę wrażliwość? Zespół kontynuował swoje wcześniejsze prace ¹, koncentrując się na mikrobiocie. Ich demonstracja in vitro opierała się na minireaktorze laboratoryjnym mogącym naśladować ludzką mikrobiotę jelitową.

Reaktor przewiduje wrażliwość lub odporność

Kiedy naukowcy wystawili mikrobiotę pobraną od ochotników w badaniu FRESH na działanie karboksymetylocelulozy w bioreaktorze, odkryli tę samą różnicę we wrażliwości, jaką zaobserwowano in vivo w badaniu FRESH: mikrobiota tych samych 2 z 7 ochotników wystawionych na działanie E466 została zakłócona pod wpływem emulgatora.

Innymi słowy, mikroreaktor wiernie odtwarza różnice między osobnikami obserwowane w teście FRESH, a zatem może przewidzieć, czy dana mikrobiota jest wrażliwa na E466, bez potrzeby przeprowadzania badań in vivo.

Przeszczep flory przenosi wrażliwość na myszy

Aby potwierdzić, że ta flora jelitowa była odpowiedzialna za zapalenie jelit obserwowane u niektórych uczestników badania FRESH narażonych na E466, mikrobiotę 2 osób wrażliwych na E466 i 2 osób niewrażliwych przeszczepiono myszom pozbawionym flory.

Tylko u myszy z wrażliwą florą wystawionych na działanie dodatku rozwinęło się zapalenie jelit i ciężkie zapalenie okrężnicy:

• skrócenie okrężnicy
• uszkodzenie błony śluzowej
• naciek makrofagów

Związane z tym stanem zapalnym były niektóre bakterie, w tym Adlercreutzia equolifaciens i Frisingicoccus caecimuris.

Emulgatory, teksturyzatory, konserwanty, barwniki itp.: dodatki do żywności (sidenote: Dodatki do żywności Dodatki do żywności: substancje dodawane głównie do przetworzonej żywności lub innej żywności produkowanej przemysłowo w celach technicznych, na przykład w celu poprawy bezpieczeństwa, wydłużenia okresu przydatności do spożycia lub zmiany właściwości sensorycznych żywności. Źródło: World Health Organization ) , bardzo powszechne w ultraprzetworzonych produktach, opanowały nasze szafki kuchenne.Należy do nich E466 lub karboksymetyloceluloza (sidenote: Karboksymetyloceluloza sodowa Karboksymetyloceluloza sodowa (lub guma celulozowa, E 466) jest dodatkiem do żywności o szerokim zakresie właściwości funkcjonalnych: jest dopuszczona do stosowania w szerokiej gamie produktów, od produktów mlecznych (śmietany, sery świeże lub topione, desery mleczne itp.) po gotowane ryby; od lodów po suszone albo konserwowane warzywa; od wyrobów cukierniczych po płatki śniadaniowe; od niektórych mięs lub ryb po musztardy i zupy; od przekąsek po piwo albo niektóre alkohole wysokoprocentowe itp. Źródło: Food and Agriculture Organization of the United Nations ) , stosowana w szczególności w lodach i bułkach przemysłowych.Problem: liczne badania ostrzegają przed potencjalnie szkodliwym wpływem tych substancji na nasze zdrowie jelitowe i metaboliczne.

Ostatnie badania ¹ wskazują również, że skład mikrobioty może ulec zmianie w wyniku wielokrotnego spożywania tego typu emulgatorów. W poprzednim badaniu klinicznym przeprowadzonym na zdrowych ochotnikach (7 osób spożywających E466 i 9 osób w grupie kontrolnej niespożywającej tego dodatku) naukowcy udowodnili, że nie wszyscy jesteśmy równi: niektórzy ludzie są wrażliwi, a ich mikrobiota jelitowa jest delikatniejsza, podczas gdy inni są odporni, a ich flora pozostaje niewzruszona.

Jak można wyjaśnić tę różnicę? Według najnowszych badań przeprowadzonych przez tych samych naukowców wynika ona ze składu mikrobioty jelitowej. Innymi słowy, flora pozwala przewidzieć, czy dana osoba jest jednym z tych szczęśliwców, którzy mogą bez obaw trawić miękkie bułeczki przemysłowe… czy też jedną z tych osób, które źle reagują na E466.

Mikrobiota jelitowa przewiduje… i przekazuje!

Aby zrozumieć te różnice, naukowcy wykorzystali minireaktor laboratoryjny mogący naśladować ludzką mikrobiotę i przetestowali in vitro wpływ E466 na różne mikrobioty. W tym przypadku był to kał 7 ochotników z poprzedniego badania. I to działa! Tylko stolce wrażliwych uczestników wykazały nadmierną reakcję na emulgator żywności E466.. To nowe podejście może ostatecznie umożliwić przewidywanie reakcji mikrobioty na niektóre emulgatory.

Ponadto wykazano, że wrażliwość na działanie E466 może być przenoszona na myszy poprzez przeszczep mikrobioty kałowej. Flora ochotników wrażliwych na E466 powodowała ciężkie zapalenie okrężnicy u zwierząt spożywających emulgator, co ilustruje możliwe bezpośrednie konsekwencje zdrowotne. Wyniki te pokazują również, w jakim stopniu bakterie w mikrobiocie mogą odgrywać aktywną rolę w odpowiedzi zapalnej na niektóre dodatki.

Metoda, którą należy udoskonalić

Należało jeszcze sprawdzić, czy sama analiza DNA połączenia bakterii kałowych była wystarczająca do przewidzenia wrażliwości na E466. Naukowcy przeszkolili algorytm do wykrywania różnic między DNA w kale wrażliwych i niewrażliwych ochotników. Wynik: zliczono 78 znaczników. Te markery bakteryjne obecne w mikrobiocie niektórych osób mogą przewidywać wrażliwość na emulgatory. Jednak metoda ta nie jest jeszcze doskonała: działa w kohorcie badań klinicznych, ale jej zastosowanie u uczestników innych badań nie przyniosło oczekiwanych rezultatów. Potrzebne są dalsze badania, aby zweryfikować tę zależność w większych populacjach.

Czekając na uniwersalną sygnaturę, która mogłaby ułatwić badania przesiewowe, a tym samym pomóc w uniknięciu problemów jelitowych u osób wrażliwych, być może powinniśmy zacząć przygotowywać domowe jedzenie – zwłaszcza z tego powodu, że dodatki są również związane z zaburzeniami behawioralnymi. Nie wspominając o mikrodrobinach plastiku w tackach z gotowymi posiłkami. Zawsze warto powtórzyć: jedzenie jest podstawowym lekarstwem. Rozsądniejsze spożywanie surowych produktów ograniczyłoby również ekspozycję na emulgatory.

W ostatnich latach pomysł wykorzystania mikrobioty jelitowej jako narzędzia diagnostycznego przemówił społeczności medycznej do wyobraźni. Jednak mimo rosnącego zainteresowania korzyści kliniczne płynące z testowania mikrobioty w dużej mierze nie zostały jeszcze udowodnione.

Nowo opublikowany raport ¹ w sprawie międzynarodowego konsensusu rzucił światło na tę palącą kwestię. Realizowana przez 69 ekspertów z 18 krajów inicjatywa miała na celu opracowanie jasnych, opartych na dowodach ram stanowiących dla klinicystów i laboratoriów wytyczne przyjmowania znormalizowanych praktyk w zakresie testowania mikrobioty.

Właściwy panel

Złożony z klinicystów, mikrobiologów, ekologów mikroorganizmów, biologów obliczeniowych i bioinformatyków panel oparł się na metodzie Delphi (sidenote: Metoda Delphi uporządkowany proces dochodzenia ekspertów do konsensusu poprzez wiele rund anonimowych ankiet i informacji zwrotnych. ) , aby opracować zestaw zaleceń. Pracując w pięciu grupach tematycznych, eksperci zajmowali się zasadami ogólnymi, procedurami poprzedzającymi test, analizą mikrobioty, standardami sprawozdawczości i istotnością kliniczną. Każde stwierdzenie zostało poddane drobiazgowej weryfikacji i ocenione na skali Likerta. Próg zgody wynoszący 80% był gwarancją, że ostatecznie zostaną przyjęte tylko wartościowe zalecenia.

Konsensus – co trzeba wiedzieć

Poniżej przedstawiamy cztery zalecenia OBOWIĄZKOWE dla każdego klinicysty zainteresowanego wykorzystaniem mikrobioty w swojej praktyce klinicznej.

• Rezygnacja z testowania na życzenie pacjenta. Konsensus zdecydowanie odradza samodzielne zamawianie testów mikrobioty przez pacjentów. Najlepiej, aby testy były zlecane przez lekarza lub licencjonowanego pracownika ochrony zdrowia w oparciu o jednoznaczne uzasadnienie kliniczne. Wynika to z obaw przed błędną interpretacją i zbędnymi interwencjami lekarzy.
• Nie tylko proporcja F/B. Zapomnijmy o proporcji Firmicutes/Bacteroidetes (sidenote: Proporcja Firmicutes/Bacteroidetes niegdyś popularny, a obecnie kwestionowany wskaźnik porównujący dwa główne typy bakterii w jelitach, często (niesłusznie) kojarzony ze zdrowiem lub chorobą. ) . Eksperci odradzają jej raportowanie z powodu niedostatecznych dowodów. Nie ma również walidacji rutynowych wskaźników dysbiozy. Należy się skoncentrować na kompleksowym  profilowaniu taksonomicznym (sidenote: Profilowanie taksonomiczne analiza społeczności mikroorganizmów poprzez identyfikację i kategoryzację jej członków na różnych poziomach taksonomicznych, takich jak rodzaj lub gatunek. )  przy użyciu 16S rRNA lub sekwencjonowania całego metagenomu.
• Najważniejszy jest kontekst kliniczny. Raporty muszą obejmować szczegółowe metadane kliniczne (sidenote: Metadane kliniczne istotne informacje o pacjencie (np. wiek, dieta, przyjmowane leki) dołączone do analizowanej próbki i pomagające w interpretacji danych mikrobioty w kontekście medycznym. )  (wiek, BMI, dieta, przyjmowane leki itp.), aby pomóc w interpretacji. Porównania z odpowiednimi zdrowymi grupami kontrolnymi mają zasadnicze znaczenie. Co zaskakujące, wykonawcy testu nie powinni udzielać porad terapeutycznych opartych na wynikach testów. Pozostaje to w gestii lekarza kierującego.
• Jakość i przejrzystość. Akredytowane laboratoria wysokiej jakości używające zatwierdzonego oprogramowania mają zasadnicze znaczenie. Szczegółowa sprawozdawczość obejmująca cały protokół testowy od pobrania próbki po analizę zapewnia przejrzystość.

Myślisz, że z kranu w Twojej kuchni płynie ta sama woda, co z prysznica czy u Twojego sąsiada? I uważasz, że jest zasadniczo bezpieczna? Musimy wyprowadzić Cię z błędu. 

Zawarte w nich mikrobioty – tak, woda też zawiera zróżnicowane zespoły mikroorganizmów – wyraźnie różnią się między sobą i niosą ze sobą zagrożenie dla zdrowia. Ale to nie wszystko – populacje te mają wspólne mechanizmy oporności na antybiotyki. Potwierdza to niedawne badanie ¹ opublikowane w Nature.

Nieliczne badania jakości wody pobranej bezpośrednio z kranu

Duża większość mikroorganizmów bytujących w wodzie pitnej zazwyczaj jest niegroźna dla człowieka. Jako integralna część naszego ekspozomu mogą nawet mieć związek z równowagą naszej mikrobioty jelitowej. Woda pitna jest jednak również środowiskiem, które może zawierać geny oporności na leki przeciwdrobnoustrojowe (jest to „rezystom” wody) i mikroorganizmy chorobotwórcze.

O ile na skalę całych miast jakość wody pitnej znajdującej się w wodociągach jest bardzo nadzorowana, to niewiele wiadomo o wodzie trafiającej do kranów zainstalowanych w poszczególnych mieszkaniach i domach. Niektóre cechy (zmniejszona średnica rur, wyższe temperatury, zastój w nocy, rodzaj bojlera itp.) mogą jednak wpływać na bytujące w niej społeczności bakteryjne.

Aby lepiej poznać te właściwości, badacze zrekrutowali mieszkańców 11 gospodarstw domowych w Saint Louis w stanie Missouri w USA. Poprosili ich o pobieranie przez tydzień próbek wody płynącej z kranów w ich kuchniach i z pryszniców, aby zbadać zmiany zachodzące – zwłaszcza w rytmie dziennym – w mikrobiocie i rezystomie.

Ważne odkrycia, które należy wziąć pod uwagę

Co zaskakujące, wyniki analiz wskazują, że woda z każdego gospodarstwa domowego ma własny, specyficzny profil mikroorganiczny, inny niż w pozostałych gospodarstwach. A woda z kuchni jest inna niż ta, która płynie z prysznica.

Ponadto badacze stwierdzili obecność różnych mikroorganizmów chorobotwórczych, zwłaszcza w wodzie z prysznica. Na przykład Mycobacterium chelonae – bakteria odpowiedzialna za infekcje skóry – była obecna w 50% gospodarstw domowych. 

Największą uwagę badaczy zwróciła jednak obecność genów oporności na leki przeciwdrobnoustrojowe, których profil tym razem był podobny we wszystkich gospodarstwach. Znaleźli ich 162. Niektóre z nich mogą uodparniać na aztreonam i meropenem – dwa ważne antybiotyki używane do leczenia opornych infekcji.

Wydaje się, że niepłodność, która dotyka około 15% par w wieku rozrodczym, jest silnie związana z dysbiozą mikrobioty pochwy.

Jednak do tej pory niewiele badań dotyczyło różnic w mikrobiocie pochwy między kobietami z niepłodnością pierwotną (niemożność zajścia w ciążę po 12 miesiącach starań) i wtórną (trudności z zajściem w ciążę po pierwszej ciąży).

Stąd niedawne badanie ¹ mające na celu scharakteryzowanie dysbiotycznej mikrobioty pochwy i jej związku z niepłodnością u 136 meksykańskich kobiet, u których zdiagnozowano niepłodność pierwotną (58 kobiet) lub wtórną (78).

Wpływ wieku

Analiza próbek z pochwy wykazała, że wiek był głównym czynnikiem warunkującym typologię flory pochwy kobiet biorących udział w badaniu.

Jednak, jak podkreślają naukowcy, mikrobiota pochwy zmienia się przez całe życie, wraz ze spadkiem ochronnych bakterii Lactobacillus i zwiększoną wrażliwością na dysbiozę. Naukowcy postawili zatem hipotezę (która nie została jeszcze zweryfikowana), że zmiany w mikrobiocie mogą wyjaśniać trudności w poczęciu dziecka w sposób naturalny czy wspomagany, a tym samym zwiększoną częstość występowania pierwotnej niepłodności u starszych kobiet.

Dwa rodzaje niepłodności, dwie mikrobioty

Analiza mikrobioty pochwy wykazuje mniejszą przewagę pałeczek kwasu mlekowego u kobiet dotkniętych niepłodnością w porównaniu z florą kobiet płodnych.

Wyraźne są przede wszystkim różnice między kobietami cierpiącymi na niepłodność pierwotną i wtórną.

• U kobiet cierpiących na niepłodność pierwotną dominowały korzystne bakterie Lactobacillus crispatus i Lactobacillus gasseri, ale naukowcy odnotowali również wysoki odsetek Gardnerella vaginalis i Fannyhessea vagina, bakterii współwystępujących w przypadku waginozy. Obecność G. vaginalis jest silnie związana z obecnością wirusa HPV.
• W przypadkach niepłodności wtórnej obecność G. vaginalis idzie w parze z obecnością wirusa Epsteina-Barr, a nawet Haemophilus influenzae. Bardziej rozpowszechnione są również bakterie przenoszone drogą płciową – niektóre z nich są związane z niepłodnością: Ureaplasma parvum, Ureaplasma urealyticum, Mycoplasma hominis i Chlamydia trachomatis.

Dwa kierunki badań

Wyniki te wskazują, że skład mikrobioty pochwy może odgrywać decydującą rolę w niepłodności i utorować drogę do dostosowanych terapii opartych na zmianach w mikrobiocie pochwy.

Ponadto wydaje się, że współistniejące infekcje bakteryjne i wirusowe nasilają dysbiozę i przyczyniają się do niepłodności. Stąd zainteresowanie badaniami, które obejmują nie tylko oceny bakteryjne, ale także wirusowe i grzybicze, aby móc w pełni zrozumieć rolę mikrobioty w niepłodności.

Niepłodność, delikatna kwestia, która dotyka ponad 15% par w wieku rozrodczym, może (również) mieć swoje źródło w mikrobiocie pochwy.

Założenie to, omawiane w związku z zapłodnieniem in vitro i ogólnie niepłodnością, zostało potwierdzone w badaniu ¹ przeprowadzonym w grupie 136 meksykańskich kobiet, u których zdiagnozowano niepłodność pierwotną (brak ciąży po 12 miesiącach starań) lub niepłodność wtórną (trudności z ponownym zajściem w ciążę po pierwszej ciąży).

Naukowcy przeanalizowali próbki pobrane z pochwy każdej z tych kobiet, aby lepiej zrozumieć, co tak naprawdę dzieje się w ich mikrobiocie i jaki jest tego związek z płodnością.

Więcej lat, mniej pałeczek kwasu mlekowego

Po pierwsze, wiek jest kluczowym czynnikiem. Im starsza kobieta, tym większe prawdopodobieństwo, że cierpi na niepłodność pierwotną, podczas gdy wydaje się, że niepłodność wtórna bardziej dotyka młodsze kobiety. Od dawna wiadomo już, że mikrobiota pochwy zmienia się wraz z wiekiem, a korzystne bakterie pochwy (słynne Lactobacillus) stopniowo ustępują miejsca mniej korzystnym bakteriom. Dla naukowców zmiany te mogą częściowo wyjaśniać, dlaczego po kilkudziesięciu latach trudniej jest zajść w ciążę w sposób naturalny (lub nawet z pomocą medyczną).

Dwa rodzaje niepłodności, dwie różne mikrobioty

Naukowcy wykazali przede wszystkim, że kobiety cierpiące na niepłodność pierwotną i te, u których zdiagnozowano niepłodność wtórną, mają różną mikrobiotę pochwy.

• U kobiet cierpiących na niepłodność pierwotną korzystne bakterie Lactobacillus, choć nadal stanowią większość, straciły część swojej supremacji na rzecz bakterii, bez których pochwa mogłaby się obejść, takich jak duet Gardnerella vaginalis i Fannyhessea vagina, zaangażowanych w waginozę (sidenote: Bakteryjne zapalenie pochwy Bakteryjne zapalenie pochwy (BV) to rodzaj zapalenia pochwy spowodowanego brakiem równowagi wśród gatunków bakterii normalnie bytujących w pochwie. ) . To nie wszystko: wydaje się, że obecność G. vaginalis jest silnie związana z zakażeniem wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV). Niezły spisek!
• Flora kobiet cierpiących na wtórną niepłodność jest również zaburzona, ale w inny sposób: G. vaginalis często idzie w parze z wirusem opryszczki. Obecne są również bakterie odpowiedzialne za infekcje przenoszone drogą płciową.

Stąd zdaniem autorów ważne jest, aby mieć na oku nie tylko bakterie chorobotwórcze, ale także wirusy, ponieważ wydaje się, że działają one wspólnie, wywierając skumulowany wpływ na niepłodność. Jednak wciąż jest nadzieja: mikrobiota pochwy powinna umożliwić lepsze zrozumienie niepłodności i zaproponowanie bardziej dostosowanych metod leczenia.

To tu, w labiryncie ludzkich jelit, entakapon – lek na chorobę Parkinsona – wszczyna niezamierzoną wojnę. Naszą wiedzę o interakcji leku z mikrobiotą może zmienić odkryty przez badaczy nieprzewidziany wpływ entakaponu na bakteryjne społeczności bytujące w jelitach, którego konsekwencje wykraczają daleko poza zamierzone działanie leku na układ nerwowy.

Entakapon: mistrz kradzieży żelaznej rezerwy

Entakapon od dawna jest uważany za lek bardzo ważny w walce z chorobą Parkinsona, ponieważ przedłuża działanie lewodopy poprzez opóźnienie jej rozkładu. W trakcie swojej podróży przez przewód pokarmowy dokonuje on jednak zuchwałej kradzieży cząstek. Entakapon niezwykle skutecznie wiąże żelazo – działa jako chelator zubażający środowisko panujące w jelitach o żelazo.

Tego składnika odżywczego o fundamentalnym znaczeniu zarówno dla ludzi, jak dla mikroorganizmów, nagle zaczyna brakować. Konsekwencje braku żelaza uderzają w mikrobiotę: populacje niektórych bakterii zaczynają głodować, a inne rozkwitają. 

Ta subtelna, ale znacząca zmiana równowagi mikrobioty może tłumaczyć różnice odpowiedzi pacjentów na leczenie entakaponem. Obecność lub brak kluczowych gatunków bakterii, z których wiele odgrywa istotną rolę w metabolizmie leków i regulacji odporności, może decydować o tym, czy lek działa zgodnie z zamierzeniem, czy ma niepożądane działania uboczne.

Ukryte ryzyko: entakapon a ruch oporu mikroorganizmów

Chyba najbardziej nieoczekiwanym i niepokojącym odkryciem dokonanym podczas tego badania jest wybór opornych na antybiotyki, zjadliwych szczepów bakterii. Powodowany przez entakapon głód żelaza zdaje się sprzyjać mikroorganizmom wyposażonym w genetyczne mechanizmy pozwalające im przeżyć w tych trudnych warunkach.

Są wśród nich bakterie z genami powiązanymi z opornością na środki przeciwmikrobowe (AMR), co czyni bardziej prawdopodobnym to, że długotrwałe stosowanie entakaponu może zwiększać ryzyko wystąpienia infekcji opornych na leki. Odkrycie to ma szczególne znaczenie z uwagi na nasilający się globalny kryzys oporności na środki przeciwmikrobowe. 

Jeżeli entakapon pośrednio sprzyja powstawaniu środowiska korzystnego dla rozwoju opornych bakterii, to leczenie choroby Parkinsona i ochrona zdrowia pacjentów stają się przez to jeszcze bardziej skomplikowane. Czy przed przepisaniem entakaponu lekarze powinni badać skład mikrobioty? Czy równoległe terapie, takie jak celowana suplementacja żelaza, mogą ograniczyć te skutki? Pytania te wymagają pilnego zbadania.

Implikacje dla leczenia: opieka w chorobie Parkinsona na nowo

Dopiero zaczynamy poznawać złożone relacje między lekami a mikrobiotą, ale badanie to sygnalizuje konieczność bardziej holistycznego podejścia do leczenia choroby Parkinsona.

Obiecującą interwencją jest suplementacja żelaza w odpowiednim czasie. Żelazo przyjmowane doustnie może zmniejszyć wchłanianie entakaponu, dlatego jego suplementacja o innej porze dnia, a nawet opracowanie systemów celowanego podawania w celu uzupełnienia jego poziomu w jelitach, może przywrócić równowagę mikroorganizmów bez zaburzania skuteczności leków.

Ponadto precyzyjne podejście do leków może udoskonalić leczenie entakaponem poprzez uwzględnienie jedynego w swoim rodzaju składu mikrobioty. Jeżeli niektóre profile mikrobioty pozwalają przewidywać większe ryzyko dysbiozy, lekarze mogliby korygować dawkowanie leków lub wziąć pod uwagę alternatywne terapie.

Codziennie miliony ludzi biorą leki leki przeciw chorobom, wierząc, że działają one tylko na problem, z myślą o którym powstały. Co jednak, jeżeli pigułka przyjmowana przeciw chorobie Parkinsona zmienia również delikatną równowagę bakterii w jelitach? Nowe badanie wykazało zaskakujący związek między entakaponem – często stosowanym lekiem na chorobę Parkinsona – a zmianami mikrobioty jelitowej – społeczności bakteryjnej bytującej w naszych jelitach.

Lek, który robi więcej, niż od niego oczekiwano

Entakapon często jest przepisywany, aby pomóc chorym na chorobę Parkinsona przez przedłużenie działania stosowanej u nich jako lek podstawowy lewodopy. Naukowcy stwierdzili jednak, że robi coś jeszcze: w jelitach wiąże się z żelazem, odbierając bakteriom dostęp do tej ważnej substancji odżywczej. Powoduje to zachwianie naturalnej równowagi mikrobioty, co sprzyja wzrostowi niektórych bakterii, zwłaszcza Escherichia coli (E. coli).

Być może słyszeliście o E. coli w kontekście zatruć pokarmowych, ale w rzeczywistości wiele typów tej bakterii żyje w naszych jelitach, nie wyrządzając szkody. Kiedy jednak za bardzo się rozmnożą, mogą powodować problemy trawienne, a nawet mieć związek z przewlekłymi problemami zdrowotnymi. Badanie sugeruje, że osoby przyjmujące entakapon mogą odczuwać niezamierzone działanie na zdrowie swoich jelit, ponieważ wpływ leku na dostępność żelaza uderza w społeczność bakteryjną.

Jakie to ma znaczenie?

Mikrobiota jelitowa odpowiada nie tylko za trawienie – odgrywa również rolę w metabolizmie leków. Niektóre bakterie jelitowe rozkładają leki, zanim dotrą one do krwiobiegu, natomiast inne mogą zaburzać efektywność leczenia. Ponieważ entakapon wpływa na to, które bakterie mają się świetnie, a które wręcz przeciwnie, może ono nie być jednakowo skuteczne u wszystkich pacjentów.

Oznacza to, że dwie osoby przyjmujące tę samą dawkę entakaponu mogą różnie zareagować na ten lek. U jednej wyniki mogą być znakomite, a u drugiej leczenie może być mniej skuteczne, ponieważ wpływają na nie bakterie jelitowe. Poznanie tych interakcji jest kluczem do doskonalenia przyszłych terapii i zapewnienia, że leki będą działać zgodnie z zamierzeniami bez zaburzania stanu zdrowia jelit.

Spojrzenie w przyszłość

Co więc można zrobić? Naukowcy sugerują, że znalezienie sposobów równoważenia mikrobioty może pomóc pacjentom chorym na chorobę Parkinsona uniknąć tych potencjalnych problemów. Jednym z pomysłów jest korekta poziomu żelaza w jelitach, być może poprzez suplementy przyjmowane oddzielnie od entakaponu, aby zapobiec nadmiernym zmianom liczności bakterii takich jak E. coli.

Na razie pracowników służby zdrowia zachęca się do uwzględniania mikrobioty jelit przy przepisywaniu entakaponu. Potrzebne są dalsze badania, aby dokładnie poznać metody zapobiegania tym zmianom, badanie to otwiera jednak drogę do bardziej indywidualnego podejścia do leczenia i umożliwienia lekarzom adaptacji terapii w oparciu o bakterie jelitowe pacjenta.

Mikrobiota to wielki, złożony świat istniejący w naszym wnętrzu. Dowiadując się więcej o jej roli, możemy stwierdzić, że dbałość o zdrowie jelit jest tak samo ważna jak leczenie samej choroby.

O ile ścisły związek między bakteriami zawartymi w mikrobiocie uszu, nosa i gardła a przewlekłymi chorobami dróg oddechowych jest już dobrze udokumentowany, to niewiele wiadomo o roli grzybów w tych chorobach. Badania wskazują na udział grzybów w astmie, ale niewiele z nich zajęło się konkretnie grzybami obecnymi w jamach nosa. 

Badacze z Uniwersytetu w Porto w Portugalii ¹ postanowili pogłębić wiedzę na ten temat poprzez porównanie mykobioty nosa osób cierpiących na katar sienny i/lub astmę i zdrowych. Aby dokonać tego porównania, pobrali próbki z nosów 339 portugalskich dzieci i młodych dorosłych podzielonych na 4 grupy zależnie od stanu zdrowia:

• katar alergiczny (47 osób)
• katar alergiczny i astma (155 osób)
• astma (12 osób)
• brak chorób dróg oddechowych – grupa kontrolna (125 osób)

Znaczne różnice środowisk złożonych z grzybów

Następnie naukowcy określili skład taksonomiczny, interakcje, zróżnicowanie funkcjonalne i szlaki metaboliczne grzybów, stosując techniki sekwencjonowania nowej generacji.

W efekcie stwierdzili u wszystkich uczestników badania 14 różnych rodzajów grzybów należących do dwóch rodzin, Ascomycota i Basidiomycota. Wśród tych rodzajów wykryto grzyby takie jak Aspergillus, Candida czy Penicillium, znane z tego, że są alergenami lub patogenami oportunistycznymi. Zdaniem badaczy dowodzi to, że w jamach nosa kryje się duża ilość czynników, które mogą powodować katar alergiczny lub astmę.

Odkryli oni też, że mykobiota nosowa uczestników cierpiących na choroby układu oddechowego jest bardzo zmieniona w porównaniu z grupą kontrolną, mianowicie, społeczności grzybów są bogatsze i bardziej zróżnicowane. Natomiast różnice między poszczególnymi grupami chorych są minimalne. 

Sieci interakcji między grzybami również są bardziej złożone i gęstsze, zwłaszcza w przypadku łącznego występowania kataru i astmy, co sugeruje wpływ grzybów na środowisko odpornościowe nosa.

Możliwe cele terapeutyczne

Co ciekawe, w mykobiocie osób chorych jednocześnie na astmę i katar trzy szlaki metaboliczne występowały szczególnie obficie. Chodzi o wytwarzanie rybonukleotydu 5-aminoimidazolu, czyli AIR – produktu pośredniego biosyntezy puryny, który uczestniczy w metabolizmie energetycznym i w syntezie DNA. Zdaniem badaczy AIR może w przyszłości być celem terapeutycznym w diagnostyce i leczeniu alergicznych chorób dróg oddechowych. 

Zanim jednak będzie można mówić o nowych terapiach, konieczne będą dalsze badania w celu lepszego poznania roli grzybów w stanach zapalnych dróg oddechowych. Muszą one obejmować badania podłużne uwzględniające kilkukrotne pobieranie próbek w różnych terminach i uwzględnienie w większym stopniu różnych zmiennych specyficznych dla chorych: nasilenia choroby, stosowanego leczenia itp.