Celiakia: „bezglutenowość” nie taka prosta dla jelit

U pacjentów z celiakią rok na diecie bezglutenowej z pewnością poprawia samopoczucie, ale zubaża mikrobiotę, a 1 na 3 pacjentów nadal cierpi z powodu objawów żołądkowo-jelitowych. A co z połączeniem prebiotyków i synbiotyków?

Mikrobiota jelit Celiakia

W przypadku (sidenote: Celiakia Choroba autoimmunologiczna, która dotyka głównie jelita cienkiego i jest wywoływana przez spożycie glutenu u osób predysponowanych genetycznie. )  leczenie, jest proste:  (sidenote: Gluten (od łacińskiego glue, co oznacza klej): lepka substancja azotowa powstająca po uwodnieniu mąki z niektórych białek (glutenin i gliadyn) w zbożach, głównie pszenicy. ) Ale co tak naprawdę dzieje się w jelitach pacjentów po roku stosowania takiej diety? Jaki ma to wpływ na mikrobiotę jelitową? Czy objawy nadal występują? Jedno z brytyjskich 1 badań dotyczyło tej kwestii.

1% Częstość występowania celiakii w populacji ogólnej waha się od 0,5% do 2%, przy średniej wynoszącej około 1%. ²

2 lub 3 Podobnie jak w przypadku innych chorób autoimmunologicznych, celiakia w większym stopniu dotyka kobiet – choroba ta występuje u nich od 2 do 3 razy częściej. ³

Przed przejściem na dietę bezglutenową pacjenci i jelita cierpią

Przed rozpoczęciem diety bezglutenowej osoby cierpiące na celiakię już wykazują zauważalne różnice w porównaniu z osobami zdrowymi: niskie morale, objawy trawienne, mniej nawodnione stolce, gdy zawartość wody w jelicie cienkim jest nadmierna, a przede wszystkim znacznie wolniejszy tranzyt jelitowy. Dlaczego? Powodem są zmiany w wyściółce jelita, które zmieniają wchłanianie i wydzielanie wody, ale prawdopodobnie także przewlekły stan zapalny i brak równowagi w niektórych hormonach trawiennych.

Zaburzenia trawienia

Dowiedz się więcej

Rok bez glutenu: lepiej, ale nie idealnie

Dobre wieści! Po roku stosowania diety bezglutenowej pacjenci czuli się ogólnie lepiej, byli mniej niespokojni, a ich wypróżnienia stały się nieco mniej problemowe. Ale to również nie jest lekiem na całe zło: ich samopoczucie pozostaje gorsze niż u osób bez celiakii, a niektórzy pacjenci nadal mają objawy związane z chorobą.

Faktem jest, że taka dieta obciąża mikrobiotę, czyli wszystkie bakterie zamieszkujące nasze jelita. Unikanie pszenicy – i wszystkich jej produktów ubocznych, od chleba po herbatniki i makarony – nie tylko eliminuje gluten, ale także błonnik pochodzący z tego zboża, a wraz z nim korzystne bifidobakterie, które były szczególnie zainteresowane tym błonnikiem. I odwrotnie: wydaje się, że dieta wzmacnia bakterie związane z rozkładem białek, takie jak E. coli i Peptostreptococcus, bez których moglibyśmy się obejść.

Gluten

W Europie średnie spożycie glutenu wynosi od 10 g do 20 g dziennie, przy czym niektórzy członkowie populacji ogólnej spożywają do 50 g dziennie, a nawet więcej. 4

Zboża zawierające gluten” (pszenica, żyto, jęczmień, owies, orkisz, kamut lub ich odmiany hybrydowe) oraz produkty na bazie tych zbóż znajdują się na liście 14 alergenów uznawanych za główne na mocy europejskich przepisów dotyczących etykietowania żywności. 5

U 30% pacjentów z celiakią objawy utrzymywały się lub nasilały po roku stosowania diety bezglutenowej. 1

Celiakia, alergia na pszenicę, nadwrażliwość na gluten: nie myl tych pojęć! 6,7

Gluten nie jest „toksyczny” dla ludzi: jest dobrze tolerowany przez większość konsumentów. Jest on jednak powiązany z dwiema bardzo różnymi chorobami, którymi są:

  • celiakia, choroba autoimmunologiczna (organizm atakuje sam siebie), która pojawia się kilka tygodni lub lat po ekspozycji na gluten i objawia się zmianami w wyściółce jelita cienkiego. Diagnozę potwierdza obecność  (sidenote: Przeciwciał w badaniu przeciwciała są opisywane jako markery biologiczne, kluczowe dla diagnozowania i monitorowania celiakii. ) we krwi.
  • alergia na pszenicę, która pojawia się w ciągu kilku minut lub godzin od kontaktu z glutenem lub innymi białkami pszenicy. Wywołuje reakcję immunologiczną w organizmie i uwalnianie histaminy. Z badania wynika, że częstość jej występowania waha się od 0,5% do 9% u dzieci i od 0,4% do 1% u dorosłych.

nadwrażliwość na gluten

Oprócz alergii na pszenicę i celiakii istnieją przypadki reakcji na gluten, które pod względem zaangażowanych mechanizmów nie są ani alergią, ani celiakią, i występują w ciągu kilku godzin lub dni po ekspozycji.

Reakcje te są obecnie określane jako „nieceliakalna nadwrażliwość na gluten” lub „wrażliwość na gluten”, a we Francji „nadwrażliwość na gluten” lub „nietolerancja glutenu”. Jej istnienie pozostaje przedmiotem debaty i kontrowersji – nie tylko dlatego, że brakuje biomarkerów diagnostycznych.

W przypadku braku diagnozy tych chorób i zaleceń lekarskich unikanie glutenu nie jest zalecane.

Co jeśli dieta nie wystarczy?

Kolejne ważne odkrycie: 1 na 3 pacjentów zgłasza utrzymujące się lub nawet nasilające się objawy żołądkowo-jelitowe pomimo unikania glutenu. Niektóre specyficzne kwasy tłuszczowe i obecność pewnych bakterii w mikrobiocie jelitowej mogą wyjaśniać utrzymywanie się objawów.

Mimo że ścisłe unikanie glutenu jest niezbędne w przypadku celiakii, badanie to pokazuje, że nie zawsze jest to wystarczające. Dlatego w przyszłości należałoby połączyć określone (sidenote: Prebiotyki Prebiotyki to nietrawione włókna pokarmowe, które pozytywnie wpływają na nasze zdrowie. Wykorzystywane są w sposób selektywny przez pożyteczne mikroorganizmy mikrobioty jelitowej danej osoby. Produkty łączące probiotyki i prebiotyki nazywane są symbiotykami. Gibson GR, Hutkins R, Sanders ME, et al. Expert consensus document: The International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics (ISAPP) consensus statement on the definition and scope of prebiotics. Nat Rev Gastroenterol Hepatol. 2017;14(8):491-502. Markowiak P, Śliżewska K. Effects of Probiotics, Prebiotics, and Synbiotics on Human Health. Nutrients. 2017;9(9):1021. ) (błonnik, który odżywia dobre bakterie) lub synbiotyki (mieszanka prebiotyków i probiotyków), aby wspierać zdrowszą mikrobiotę… i poprawić komfort trawienny, nawet u pacjentów, u których poziom przeciwciał wrócił do normy, co jest oznaką dobrej odpowiedzi immunologicznej na dietę.

aka jest różnica między prebiotykami, probiotykami i postbiotykami?

Dowiedz się więcej
Summary
Off
Sidebar
On
Migrated content
Désactivé
Updated content
Désactivé
Hide image
Off
Wiadomości

Celiakia: druga strona diety bezglutenowej

W przypadku celiakii unikanie glutenu jest niezbędne. Ale jakie są konsekwencje rocznego stosowania takiej diety dla mikrobioty i jej funkcjonowania? Oto co wykazało to brytyjskie badanie. 1

Celiakia

Po zdiagnozowaniu (sidenote: Celiakia Choroba autoimmunologiczna, która dotyka głównie jelita cienkiego i jest wywoływana przez spożycie glutenu u osób predysponowanych genetycznie. )  pacjenci są zmuszeni przestrzegać diety  (sidenote: Gluten (od łacińskiego glue, co oznacza klej): lepka substancja azotowa powstająca po uwodnieniu mąki z niektórych białek (glutenin i gliadyn) w zbożach, głównie pszenicy. )  przez całe życie. Niewiele jednak wiadomo na temat konsekwencji tej diety dla funkcjonowania jelit i zamieszkującej je mikroflory. Stąd zainteresowanie tym badaniem obserwacyjnym, w którym oceniono funkcjonowanie jelit i mikrobiotę 36 pacjentów z celiakią przed stosowaniem diety bezglutenowej i po roku jej stosowania, w porównaniu z 36 zdrowymi osobami z grupy kontrolnej stosującymi standardową dietę.

2 lub 3 As with other autoimmune diseases, celiac disease is more common in women, who are affected 2 to 3 times more frequently than men. ²

Przed stosowaniem diety bezglutenowej

Nowo zdiagnozowani pacjenci – którzy nie rozpoczęli jeszcze diety bezglutenowej – różnili się od zdrowych ochotników większą somatyzacją, depresją, lękiem, objawami żołądkowo-jelitowymi i mniejszą ilością wody w stolcu (-5%). Zespół badawczy odnotowuje również:

  • znacznie wyższą zawartość wody w treści jelita cienkiego (+57%), co może być związane z połączonym działaniem osłabionego wchłaniania (zanik kosmków jelitowych), zwiększonego wydzielania (przerost krypt jelitowych) oraz zaburzeń motoryki jelit;
  • wolniejszy tranzyt jelitowy (+83%), co można wytłumaczyć zmianami w błonie śluzowej, stanem zapalnym wpływającym na motorykę, zaburzeniami wchłaniania i brakiem równowagi hormonów jelitowych.

Chociaż zespół badaczy nie był w stanie zidentyfikować specyficznej sygnatury mikrobioty jelitowej w celiakii, znalazł różnice w niektórych taksonach bakterii, z których niektóre można wyjaśnić zmienioną funkcją jelit: na przykład niższa liczebność gatunków Blautia może być związana z powolnym tranzytem i dużą objętością okrężnicy.

95%

Predyspozycje genetyczne odgrywają kluczową rolę w celiakii, która jest silnie związana z określonymi genami w układzie HLA (układ samorozpoznania w immunologii). Większość pacjentów z celiakią (około 95%) wykazuje ekspresję genów kodujących białko głównego układu zgodności tkankowej (MHC) klasy II, HLA-DQ2. 3

20%

Autoimmunologiczne pochodzenie celiakii jest potwierdzone obecnością autoprzeciwciał w surowicy i częstym powiązaniem z innymi chorobami autoimmunologicznymi występującymi u 20% pacjentów (opryszczkowe zapalenie skóry, zapalenie tarczycy, cukrzyca typu 1, pierwotne zapalenie dróg żółciowych itp.). 4

Dieta, która obciąża mikrobiotę

Okazało się, że po 12 miesiącach unikania glutenu samopoczucie pacjentów uległo poprawie (zmniejszenie somatyzacji i niepokoju, niewielka poprawa wypróżnień, mniej objawów itp.), jednak nie osiągnęli oni poziomu porównywalnego z osobami z grupy kontrolnej, które nie cierpiały na celiakię. Sugeruje to, że unikanie glutenu, choć ważne, samo w sobie nie jest wystarczającym sposobem leczenia.

Rok na diecie, która eliminuje pszenicę i jej włókna (skrobię oporną i arabinoksylany), ma raczej negatywny wpływ na mikrobiotę i szlaki metaboliczne: powoduje niższą obfitość bifidobakterii, a tym samym enzymów zaangażowanych w rozkład skrobi i arabinoksylanów oraz zwiększoną obecność E. coli, Enterobacter i Peptostreptococcus, co prowadzi do wzrostu powiązanych funkcji proteolitycznych.

Zaburzenia te utrzymują się pomimo odpowiedniego przestrzegania diety, o czym świadczy normalizacja przeciwciał przeciw transglutaminazie u większości pacjentów. Obserwacji tej dokonano pomimo faktu, że większość pacjentów ściśle przestrzegała diety, o czym świadczy normalizacja przeciwciał przeciw transglutaminazie, co jest oznaką skutecznej odpowiedzi immunologicznej.

30% pacjentów doświadczyło utrzymujących się lub pogarszających objawów po przyjęciu diety bezglutenowej. ¹

14 „Zboża zawierające gluten” (pszenica, żyto, jęczmień, owies, kamut lub ich odmiany hybrydowe) oraz produkty na bazie tych zbóż znajdują się na liście 14 alergenów uznawanych za główne na mocy europejskich przepisów dotyczących etykietowania żywności ⁵

Utrzymywanie się objawów

Przede wszystkim 1 na 3 pacjentów zgłasza utrzymujące się lub nawet nasilone objawy żołądkowo-jelitowe po zastosowaniu diety bezglutenowej.

Te uporczywe objawy mogą być związane z określonymi zmianami w mikrobiocie jelitowej, niezależnie od odpowiedzi immunologicznej na gluten.

Wydaje się, że  (sidenote: Rozgałęzione kwasy tłuszczowe Zazwyczaj nasycone kwasy tłuszczowe z co najmniej jedną gałęzią metylową w łańcuchu węglowym. Te rozgałęzione kwasy tłuszczowe, będące głównymi składnikami błon bakteryjnych wielu rodzajów i gatunków, rzadko występują w wewnętrznych tkankach ludzkich, ale są obecne w wysokich stężeniach w skórze i mazi płodowej (woskowatej, białej substancji) noworodków. W Stanach Zjednoczonych dieta, a w szczególności sery i produkty na bazie wołowiny, dostarcza około 500 mg tych kwasów dziennie. ) są skorelowane z objawami, a skład mikrobioty (w szczególności rodzaje Bifidobacterium, Alistipes i Ruminococcus) z ich trwałością.

Chociaż jest to jedyna obecnie dostępna metoda leczenia celiakii, dieta bezglutenowa zmienia mikrobiotę i nie niweluje wszystkich objawów. Autorzy przewidują zatem połączenie go z ukierunkowanymi prebiotykami lub synbiotykami w celu przeciwdziałania negatywnym skutkom.

Summary
Off
Sidebar
On
Migrated content
Désactivé
Updated content
Désactivé
Hide image
Off
Wiadomości Żywienie

Jak mikrobiota jelitowa wpływa na mózg ?

Everything you need to know about the microbiota gut-brain axis

Oto szybki przegląd najlepszych wskazówek prof. Sokola dotyczących udanej konsultacji medycznej

Obraz
Wskazówki profesora Harry'ego Sokola na temat zdrowia jelit, mikrobioty, jej wpływu na zdrowie, "osi jelito-mózg" i innych zagadnień.

Mikrobiota wpływa na mózg poprzez różne mechanizmy.

  • Po pierwsze, istnieją silne połączenia nerwowe między mózgiem a jelitami. Te połączenia biegną od mózgu do jelit, co wyjaśnia na przykład objawy trawienne w przypadku stresu, ale również od jelit do mózgu. Działając na zakończenia nerwowe w jelitach,  mikrobiota może w ten sposób modulować funkcjonowanie mózgu.
  • Mikrobiota produkuje również cząsteczki chemiczne które są wchłaniane  przechodzą do krwiobiegu i mogą dotrzeć do mózgu i wywierać tam swoje efekty.
  • Wreszcie, mikrobiota może pośrednio wpływać na mózg oddziałując na inne komórki ludzkie, takie jak komórki jelitowe lub komórki odpornościowe, które w odpowiedzi produkują cząsteczki działające na mózg.

Powiązana zawartość

Summary
Off
Sidebar
On
Migrated content
Désactivé
Updated content
Désactivé
Hide image
Off
Szczegóły dotyczące dokumentacji Gastroenterologia Off

Czy mikrobiota jest zaangażowana w choroby neuropsychiatryczne ?

Everything you need to know about the microbiota gut-brain axis

Oto szybki przegląd najlepszych wskazówek prof. Sokola dotyczących udanej konsultacji medycznej

Obraz
Wskazówki profesora Harry'ego Sokola na temat zdrowia jelit, mikrobioty, jej wpływu na zdrowie, "osi jelito-mózg" i innych zagadnień.

Wyniki niedawnych badań rzeczywiście sugerują, że mikrobiota jelitowa może odgrywać rolę w inicjacji lub nasileniu kilku chorób neuropsychiatrycznych takich jak depresja, lęk, schizofrenia czy autyzm.

Niemniej jednak, dostępne dane są na dzień dzisiejszy bardzo wstępne i nie wiemy, jaka jest "waga" mikrobioty w porównaniu z innymi czynnikami, takimi jak genetyka czy środowisko i czy wszyscy pacjenci są dotknięci.

Wreszcie, nie wiemy jeszcze, czy mikrobiota będzie mogła być celem z terapeutycznego punktu widzenia w tych patologiach.

Powiązana zawartość

Summary
Off
Sidebar
On
Migrated content
Désactivé
Updated content
Désactivé
Hide image
Off
Szczegóły dotyczące dokumentacji Gastroenterologia Off

Dlaczego mówi się, że mikrobiota jelitowa to „drugi mózg”?

Everything you need to know about the microbiota gut-brain axis

Oto szybki przegląd najlepszych wskazówek prof. Sokola dotyczących udanej konsultacji medycznej

Obraz
Wskazówki profesora Harry'ego Sokola na temat zdrowia jelit, mikrobioty, jej wpływu na zdrowie, "osi jelito-mózg" i innych zagadnień.

Mikrobiota jelitowa jest często nazywana „drugim mózgiem” z kilku powodów. Po pierwsze, jelito jest organem, który zawiera najwięcej neuronów po mózgu. Zawiera około 500 milionów neuronów tworzących tzw, układ nerwowy jelitowy.

Po drugie, jelito wchodzi w interakcje z mózgiem poprzez różne mechanizmy: połączenia nerwowe, cząsteczki chemiczne produkowane w jelicie przez komórki ludzkie lub przez mikrobiotę, które mogą działać bezpośrednio na mózg lub pośrednio poprzez wpływ na układ odpornościowy na przykład.

I wreszcie mózg ma wpływ na nasze jelita. Na przykład często występują objawy trawienne (bóle brzucha, biegunki) podczas stresującego wydarzenia, takiego jak egzamin lub rozmowa kwalifikacyjna.

Powiązana zawartość

Summary
Off
Sidebar
On
Migrated content
Désactivé
Updated content
Désactivé
Hide image
Off
Szczegóły dotyczące dokumentacji Gastroenterologia Off

Jak odbudować mikrobiotę jelitową po kuracji antybiotykowej?

IBS and microbiota

Oto szybki przegląd najlepszych wskazówek prof. Sokola dotyczących udanej konsultacji medycznej

Obraz
Wskazówki profesora Harry'ego Sokola na temat zdrowia jelit, mikrobioty, jej wpływu na zdrowie, "osi jelito-mózg" i innych zagadnień.

Aby odbudować mikrobiotę jelitową po kuracji antybiotykowej, możesz:

  • Spożywać probiotyki podczas i po kuracji antybiotykowej.Tylko niektóre probiotyki wykazały skuteczność w leczeniu biegunki wywołanej antybiotykami – Saccharomyces Boulardii i Lactobacillus GG. Dlatego należy preferować te dwa.
  • Zwiększyć spożycie błonnika pokarmowego, który odżywia dobre bakterie mikrobioty. Włącz do diety różnorodne owoce, warzywa, pełnoziarniste zboża i rośliny strączkowe.
  • Ograniczyć spożycie wysoko przetworzonych produktów spożywczych, które są szkodliwe dla mikrobioty.

Powiązana zawartość

Summary
Off
Sidebar
Off
Migrated content
Désactivé
Updated content
Désactivé
Hide image
Off
Szczegóły dotyczące dokumentacji Gastroenterologia Off

Jakie produkty spożywcze jeść, aby mieć bardziej regularny tranzyt jelitowy ?

IBS and microbiota

Oto szybki przegląd najlepszych wskazówek prof. Sokola dotyczących udanej konsultacji medycznej

Obraz
Wskazówki profesora Harry'ego Sokola na temat zdrowia jelit, mikrobioty, jej wpływu na zdrowie, "osi jelito-mózg" i innych zagadnień.
  • Przede wszystkim należy spożywać błonnik, włączyć do diety owoce, warzywa i pełnoziarniste produkty zbożowe. Błonnik wchłania wodę podczas trawienia, zwiększając objętość stolca, co ułatwia jego przejście.
  • Po drugie, należy być aktywnym. Regularna aktywność fizyczna, na przykład codzienny spacer trwający 20 do 30 minut, może wystarczyć. Stymuluje to ruchy jelit i pomaga zapobiegać zaparciom.
  • I wreszcie, należy słuchać swojego ciała. Nie należy się powstrzymywać, gdy ma się ochotę pójść do toalety. Należy odpowiedzieć na tę potrzebę, gdy tylko się pojawi, aby utrzymać prawidłowy tranzyt jelitowy.

Te proste nawyki mogą znacznie poprawić Twój komfort trawienny.

Powiązana zawartość

Summary
Off
Sidebar
On
Migrated content
Désactivé
Updated content
Désactivé
Hide image
Off
Szczegóły dotyczące dokumentacji Gastroenterologia Off

Czy mój mikrobiom pomaga mi trawić?

IBS and microbiota

Oto szybki przegląd najlepszych wskazówek prof. Sokola dotyczących udanej konsultacji medycznej

Obraz
Wskazówki profesora Harry'ego Sokola na temat zdrowia jelit, mikrobioty, jej wpływu na zdrowie, "osi jelito-mózg" i innych zagadnień.

Mikrobiota odgrywa szczególną rolę w trawieniu błonnika roślinnego, który jestobecny w owocach i warzywach. Ten błonnik to długie cząsteczki cukru, których nasze ludzkie enzymy nie są w stanie rozłożyć na kawałki.

W ten sposób docierają one nienaruszone do jelita grubego, gdzie spotykają bardzo dużą ilość bakterii, które są w stanie je strawić. Bakterie wykorzystują ten błonnik do własnych potrzeb i uwalniają bardzo ważne dla zdrowia człowieka cząsteczki, krótkołańcuchowe (sidenote: Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe są źródłem energii (paliwa) dla komórek organizmu, współdziałają z układem odpornościowym i biorą udział w komunikacji między jelitami a mózgiem. Silva YP, Bernardi A, Frozza RL. The Role of Short-Chain Fatty Acids From Gut Microbiota in Gut-Brain Communication. Front Endocrinol (Lausanne). 2020;11:25. ) , takie jak na przykład maślan.

Te krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe mają wielorakie efekty. Maślan odżywia komórki jelita grubego i w ten sposób wspiera integralność błony (sidenote: De Cruz P, Kamm MA, Hamilton AL, et al. Crohn’s disease management after intestinal resection: a randomised trial. The Lancet. 2015;385(9976):1406–1417 ) . Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe mogą modulować odpowiedź immunologiczną i w ten sposób przyczyniać się do ochrony przed chorobami zapalnymi.   

Powiązana zawartość

Summary
Off
Sidebar
On
Migrated content
Désactivé
Updated content
Désactivé
Hide image
Off
Szczegóły dotyczące dokumentacji Gastroenterologia Off

W jakich chorobach mikrobiota odgrywa rolę ?

Nutrition sportive personnalisée

Oto szybki przegląd najlepszych wskazówek prof. Sokola dotyczących udanej konsultacji medycznej

Obraz
Wskazówki profesora Harry'ego Sokola na temat zdrowia jelit, mikrobioty, jej wpływu na zdrowie, "osi jelito-mózg" i innych zagadnień.

Mikrobiota jelitowa odgrywa rolę w wielu chorobach, w tym w chorobach zakaźnych, takich jak zakażenie Clostridioides difficile infection, która jest bakterią mogącą rozwijać się w jelicie grubym w przypadku zaburzenia mikrobioty jelitowej, najczęściej po przyjęciu antybiotyków. Odgrywa również rolę w chorobach zapalnych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, w chorobach metabolicznych,takich jak cukrzyca, w niektórych chorobach neuropsychiatrycznych, takich jak autyzm, a nawet w raku.  Jednakże "waga" mikrobioty w porównaniu do innych czynników, takich jak genetyka czy środowisko, jest często jeszcze nieznana.

 

Choroby, w których jesteśmy dziś pewni, że mikrobiota odgrywa znaczącą rolę, to zakażenie Clostridioides difficile infection, przewlekłe zapalne choroby jelit, zespół metaboliczny, zespół jelita drażliwego. Należy pamiętać, że mikrobiota niekoniecznie ma istotny wpływ na wszystkie te choroby, a także u wszystkich dotkniętych pacjentów.

Powiązana zawartość

Summary
Off
Sidebar
On
Migrated content
Désactivé
Updated content
Désactivé
Hide image
Off
Szczegóły dotyczące dokumentacji Gastroenterologia Off