Czy pewnego dnia trzeba będzie wybrać się na grzyby zawarte w mikrobiocie nosa, żeby wykryć i leczyć katar alergiczny albo astmę? Całkiem możliwe! Przeprowadzone niedawno badanie 1 wykazało, że te dwie przewlekłe choroby dróg oddechowych mają związek z bardzo szczególnymi „mykobiotami”.
Mrowienie w nosie, kichanie, cieknący nos, zapalenie spojówek przy katarze alergicznym. Zadyszka, gwiżdżący oddech, kaszel, ucisk w klatce piersiowej w przypadku astmy.
Rozpoznajesz te objawy charakterystyczne dla przewlekłych chorób dróg oddechowych? Jeżeli tak, to wiedz, że populacje mikroskopijnych grzybów (słynna „mykobiota”) żyjące w nosach osób zdrowych prawdopodobnie bardzo się różnią od tych, które zamieszkują nosy naszych bliskich dotkniętych tymi problemami. Może to być bardzo dobra nowina i promyk nadziei na lepszą diagnostykę i opracowanie nowych terapii.
Od 400 do 500 mln
osób na całym świecie choruje na katar alergiczny ² ³
262 mln
osób cierpiało na astmę w 2019 r. ⁴
Tajemniczy świat grzybów żyjących w nosie
Od dawna wiadomo, że dysbioza – zwłaszcza w przypadku mikrobioty ORL (uszu, nosa i gardła) – gra pewną rolę w powstawaniu i rozwoju chorób dróg oddechowych, takich jak katar alergiczny – inaczej katar sienny – i astma. Jej bakteryjny komponent był już wielokrotnie badany. A co z grzybami, które również są elementem mikrobioty?
Aby odpowiedzieć na to pytanie, zespół doktora Luisa Delgado, immunologa z Uniwersytetu w Porto (Portugalia) zrekrutował 339 dzieci i młodych dorosłych, z których 125 było zdrowych, a 214 cierpiało na katar, astmę albo obie te choroby jednocześnie. Następnie naukowcy pobrali próbki mikrobioty nosowej wszystkich uczestników badania, aby zanalizować charakter i organizację społeczności grzybów.
Wyniki wskazują przede wszystkim, że mykobiota uczestników cierpiących na choroby układu oddechowego bardzo się różni od występującej u osób zdrowych, głównie tym, że jest bogatsza i bardziej zróżnicowana.
Wśród rodzajów wspólnych dla wszystkich uczestników, zarówno chorych, jak i zdrowych, badacze wykryli niektóre grzyby znane jako patogeny oportunistyczne: Aspergillus, Candida itp. Zdaniem naukowców może to dowodzić, że jamy nosowe są również rezerwuarem grzybów potencjalnie szkodliwych, sprzyjających katarowi lub astmie, tak jak to już stwierdzono w przypadku bakterii.
455 000
osób zmarło w 2019 r. z powodu następstw astmy⁴
70%
dzieci, których rodzice mają katar alergiczny, też na niego choruje ⁵
1 osoba na 4
w krajach rozwiniętych jest dotknięta katarem alergicznym ⁶ (we Francji jest ich 4 razy więcej niż 30 lat temu) ⁵
Ścieżki terapeutyczne w perspektywie
Wygląda na to, że u osób cierpiących jednocześnie na katar i astmę, czyli szczególnie dotkniętych stanem zapalnym, sieci tworzone przez grzyby są silniej ze sobą powiązane niż u osób cierpiących tylko na katar lub zdrowych, co wskazuje, że grzyby mogą być bardzo wrażliwe na sytuację immunologiczną gospodarza.
Katar alergiczny i astma – dwie powiązane ze sobą choroby
Astma występuje częściej u osób, u których pojawiają się również inne objawy alergii, takie jak katar albo egzema. 7
Trzy czwarte chorych na astmę ma również katar alergiczny. 8
O ile prace te pozwoliły zespołowi doktora Delgado zidentyfikować potencjalne cele przyszłych narzędzi diagnostycznych lub terapeutycznych, nasuwa się podstawowe pytanie: czy obecność konkretnej społeczności grzybów jest wynikiem stanu zapalnego śluzówki nosa, czy jego przyczyną? Aby na nie odpowiedzieć, konieczne będą dłuższe badania uwzględniające w większym stopniu profile pacjentów. Te pierwsze prace są jednak wielkim krokiem we właściwym kierunku.
Badania przeprowadzone na modelu mysim podkreślają istnienie związku między dietą, zdrowymi jelitami a endometriozą: dieta zachodnia podwaja wielkość zmian chorobowych, zmienia metabolizm i odporność, a także zaburza mikrobiotę jelitową gryzoni.
„Niech pożywienie będzie lekarstwem, a lekarstwo pożywieniem” – powiedzenie to, często przypisywane Hipokratesowi, może dotyczyć pacjentek chorych na endometriozę, czyli 10% kobiet w wieku rozrodczym.
Niektórzy naukowcy uważają, że dieta mniej prozapalna (bogata w warzywa i owoce, uboga w tłuszcze) zmniejsza ból związany z endometriozą. Czy zatem ubota w błonnik, a bogata w tłuszcze dieta zachodnia może zaostrzać chorobę? Tak – odpowiada zespół 1, który przeprowadził badania na modelu mysim.
10%
Endometrioza dotyka prawie 10% kobiet i dziewcząt w wieku rozrodczym na świecie, czyli 190 mln osób. ²
Dwa razy większe zmiany chorobowe
Młode myszy w wieku 8 tygodni były przez 4 tygodnie na diecie kontrolnej (17% tłuszczów) lub na diecie naśladującej zachodni sposób odżywiania się (45% tłuszczów, mało błonnika). U myszy tych chirurgicznie wywołano endometriozę. Rozwój zmian chorobowych obserwowano przez 7 tygodni przy użyciu ultradźwięków, po czym myszy uśmiercono, aby zanalizować występujące u nich zmiany.
Jaki był wynik? U myszy karmionych na sposób zachodni zmiany chorobowe były dwa razy większe niż u tych, które utrzymywano na diecie kontrolnej. Co więcej, zmiany te wykazywały większe zwłóknienie i proliferację komórek.
Jednocześnie obserwowano zaburzenia metabolizmu i odporności. Dieta zachodnia:
nasila aktywność makrofagów w zmianach chorobowych,
pobudza szlak leptyny uczestniczący w migracji i inwazji komórek i znany z wpływu na metabolizm glukozy,
nasila utlenianie glukozy uczestniczącej w rozrastaniu się zmian chorobowych.
Na tej podstawie autorzy sformułowali hipotezę „metaboliczną”: endometrioza zaburza działanie bariery jelitowej, umożliwiając przenikanie toksycznych metabolitów bakteryjnych do krwi. Kończy się to stanem zapalnym niskiego stopnia i zaklętym kręgiem: leptyna sprzyja inwazji, implantacji i rozrostowi komórek endometrium, dla którego paliwem jest nasilony metabolizm glukozy.
Badanie mikrobioty jelitowej myszy wykazało też, że wywołanie endometriozy zmienia skład mikrobioty jelitowej niezależnie od stosowanej diety.
U myszy na diecie zachodniej wywołana endometrioza doprowadziła do spadku ilości, a nawet całkowitego zaniku Akkermansia muciniphila, bakterii często uważanej za przeciwzapalną. Spadek ten może iść w parze z większą aktywnością makrofagów zaobserwowaną w zmianach chorobowych.
Oczywiście, te wstępne wyniki dotyczą tylko myszy. Niezbędne będą kolejne, pogłębione badania, aby zrozumieć złożoną interakcję między mikrobiotą jelitową a endometriozą, określić rodzaje diety optymalne dla pacjentek dotkniętych endometriozą i ocenić efekty zdrowszej diety.
Czy zbyt tłusta i uboga w błonnik dieta sprzyja endometriozie? Tak sugeruje niedawne badanie przeprowadzone na myszach. Sugeruje ono również, że ochronnie działa jelitowa bakteria A. muciniphila.1
Do endometriozy dochodzi wtedy, gdy tkanka podobna do tej, która wyściela macicę – i która jest usuwana podczas menstruacji – zaczyna wciskać się w miejsca, w których nie ma nic do roboty (takich jak jajniki, otrzewna i inne). W efekcie pojawiają się bóle, powikłane miesiączki, problemy trawienne, czasem też bezpłodność. Problem dotyczy około 10% kobiet w wieku rozrodczym.
Wiadomo już, że dieta może grać pewną rolę w pojawianiu się stanu zapalnego. Wygląda na to, że zrównoważona dieta pomaga zmniejszyć ból. Zespół badaczy postanowił sprawdzić, jakie skutki ma dieta wręcz przeciwna, typowo zachodnia, bogata w tłuszcze, a uboga w błonnik. W tym celu sięgnęli po króliki... a właściwie po myszy.
10%
Endometrioza dotyka prawie 10% kobiet i dziewcząt w wieku rozrodczym na świecie, czyli 190 mln osób. ²
Dieta zachodnia = 2 razy większe zmiany chorobowe
Przez 4 tygodnie myszy były żywione albo „normalną” dietą gryzoni (17% tłuszczów), albo dietą typu fast food (45% tłuszczów, mało błonnika). Następnie chirurgicznie wywołano u nich endometriozę i przez 7 tygodni obserwowano ewolucję zmian chorobowych. I co? U myszy karmionych na sposób zachodni zmiany chorobowe były dwa razy większe niż u innych. Nie tylko większe, ale również bardziej włókniste i wypełnione komórkami w sposób wskazujący na maksymalną proliferację.
Skąd się to bierze? Dieta fast food prawdopodobnie rozregulowuje metabolizm i odporność:
wzmaga aktywność makrofagów (komórek odpornościowych, które w tym przypadku są raczej piromanami niż strażakami);
aktywizuje leptynę – hormon uczestniczący w rozrastaniu się zmian chorobowych i metabolizmie glukozy;
przyspiesza utlenianie glukozy stymulującej zmiany chorobowe.
Jaki związek ma z tym mikrobiota?
Badanie wykazało też, że endometrioza zaburza mikrobiotę jelitową myszy niezależnie od ich diety. Jednak u myszy na diecie zachodniej szczególnie jedna bakteria, znana z przeciwzapalnego działania Akkermansia muciniphila, częściowo zanika, gdy zostaje wywołana endometrioza. Wygląda więc na to, że choroba zaburza mikrobiotę jelitową, usuwając z niej ochronne bakterie.
Co teraz?
Są to dopiero wstępne wyniki, ponieważ badanie zostało przeprowadzone na myszach, a nie na ludziach. Potwierdzają one jednak kilka rzeczy: dieta ma duży wpływ na endometriozę, a zdrowsze żywienie może ograniczyć ból i rozwój choroby. Mikrobiota jelitowa prawdopodobnie również gra kluczową rolę w fizjopatologii endometriozy, a niektóre bakterie, takie jak Akkermansia muciniphila, mogą działać ochronnie.
Odkrycie to otwiera drogę do nowych metod leczenia opartych na modulacji mikrobioty. A więc, nie żegnając się z frytkami, może dodać do nich kilka warzyw, żeby sprawić przyjemność swoim najlepszym bakteriom?
Badania wykazują, że mikrobiota jelitowa wpływa na sen poprzez modulację produkcji maślanu – metabolitu oddziałującego na aktywność neuronów w podwzgórzu. Czy równowaga bakteryjna może stać się kluczem do nowych metod leczenia zaburzeń snu?
Powiedzenie „Sen jest lepszy niż jedzenie” nie bez powodu sugeruje powiązanie między układem trawiennym a mózgiem. W rzeczywistości istnieje wzajemna zależność między snem a mikrobiotą, oparta na osi jelita-mózg. Jak mikrobiota jelitowa wpływa na sen? Na to pytanie postanowił odpowiedzieć zespół badaczy. 1
W pierwszym etapie badań naukowcy analizowali sen dwóch grup myszy: z mikrobiotą wolną od patogenów oraz całkowicie pozbawionych mikrobioty.
Wyniki wykazały, że brak mikrobioty zaburza cykl czuwania i snu, zarówno w fazie światła, jak i ciemności. Co więcej, wcześniejsze badania tego samego zespołu pokazały, że deprywacja snu wiąże się z obniżonym poziomem maślanu (zarówno w kale, jak i w podwzgórzu), ale tylko u myszy z mikrobiotą.
Kolejny etap badań pokazał, że maślan produkowany przez bakterie jelitowe moduluje funkcję neuronów i sprzyja zasypianiu u gryzoni. Jak to możliwe? Maślan hamuje aktywność neuronów (sidenote:
Oreksyna
To neuroprzekaźnik regulujący wiele różnych funkcji biologicznych, w tym cykl snu i czuwania, reakcję na nagrodę i stres, czujność oraz funkcje poznawcze. Zmiany poziomu oreksyny w ośrodkowym i obwodowym układzie nerwowym są powiązane z takimi schorzeniami jak narkolepsja, anoreksja psychiczna, związany z wiekiem spadek funkcji poznawczych oraz choroby neurodegeneracyjne.
Więcej informacjiToor B, Ray LB, Pozzobon A et al. Sleep, Orexin and Cognition. Front Neurol Neu…) w bocznym obszarze podwzgórza.
40%
Bezsenność jest często schorzeniem przewlekłym, przy wskaźniku utrzymywania się na poziomie 40% w okresie 5 lat. ²
10-20%
Około 10% dorosłych cierpi na zaburzenia bezsenności, a kolejne 20% doświadcza jej objawów okazjonalnie. ²
Bezsenność
Kobiety, osoby starsze i osoby w trudnej sytuacji społeczno-ekonomicznej są bardziej narażone na bezsenność. ²
Wyniki potwierdzone w badaniach na ludziach
Ponieważ brak mikrobioty jelitowej wpływa na sen poprzez mechanizmy metaboliczne, naukowcy postanowili sprawdzić, czy osoby cierpiące na bezsenność wykazują zaburzenia mikrobioty i metabolizmu maślanu. W kolejnej fazie badań przeanalizowano próbki kału osób cierpiących na bezsenność oraz zdrowych: u cierpiących na bezsenność zaobserwowano zmniejszoną (sidenote:
Zróżnicowanie alfa
Liczba gatunków koegzystujących w danym środowisku
) oraz znaczący spadek 39 szczepów bakterii produkujących maślan. Wyjaśnia to niższy poziom maślanu w surowicy krwi osób źle śpiących.
Przeszczepianie mikrobioty… i snu
Aby wykazać związek przyczynowo-skutkowy między mikrobiotą a snem, naukowcy przeszczepili mikrobiotę pacjentów z bezsennością myszom pozbawionym flory jelitowej. W wyniku tego działania stężenie maślanu we krwi spadło, nastąpiła aktywacja neuronów oreksyny w podwzgórzu bocznym, co z kolei spowodowało bezsenność u gryzoni. Co ciekawe, doustne podanie maślanu sodu poprawiło jakość snu u myszy.
Badania te potwierdzają przyczynową rolę osi mikrobiota jelitowa-mózg w regulacji snu. Zrozumienie mikrobiologicznych szlaków metabolicznych w regulacji snu otwiera drogę dla nowych terapii – poprzez stosowanie probiotyków lub maślanu.
A co jeśli nasze jelita są kluczem do spokojnego snu? Aby dobrze się wyspać, nie wystarczy już tylko liczyć owce - trzeba także dbać o nasze bakterie jelitowe, aby upewnić się, że mamy mikrobiotę sprzyjającą dobremu snu.
Powiedzenie "sen jest lepszy niż jedzenie" nie jest tak absurdalne, jak mogłoby się wydawać. Okazuje się, że nasz brzuch ma coś do powiedzenia w kwestii snu… Jak to możliwe? Dziękimikrobiocie jelitowej, czyli zbiorowi bakterii zamieszkujących nasze jelita. Aby to udowodnić, naukowcy przeprowadzili serię zaskakujących eksperymentów.
3 do 5
Dobry sen składa się z co najmniej 3 do 5 cykli snu po 90 min każdy. ²
10-20%
Około 10% dorosłych cierpi na zaburzenia bezsenności, a kolejne 20% doświadcza jej objawów okazjonalnie. ³
40%
Bezsenność jest często schorzeniem przewlekłym, przy wskaźniku utrzymywania się na poziomie 40% w okresie 5 lat. ³
Brak mikrobioty, brak dobrego snu u myszy
Najpierw naukowcy przyjrzeli się myszom: niektóre miały "zdrową" mikroflorę jelitową, inne nie miały jej wcale (ich jelita były sterylne). Wynik? Myszy bez mikrobioty miały całkowicie rozregulowany sen. Cykl dnia i nocy został zaburzony, jakby zapomniały ustawić swój wewnętrzny zegar biologiczny. Jaka więc rolę odgrywa mikrobiota dla naszego snu?
Tutaj wkracza do gry metabolit zwany maślanem, produkowany przez nasze bakterie jelitowe. Ten mały chemiczny "posłaniec" wydaje się mieć bezpośredni wpływ na nasz mózg, zwłaszcza na kluczowy obszar odpowiedzialny za sen – podwzgórze boczne będące ośrodkiem czuwania. Maślan wspomaga zasypianie, zmieniając aktywność niektórych neuronów.
Naukowcy postanowili sprawdzić, czy osoby cierpiące na bezsenność mają inną florę jelitową niż osoby dobrze sypiające. Wynik? Cierpiący na bezsenność wykazują zaburzenia równowagi mikrobioty, w szczególności mają mniej bakterii produkujących maślan. Efekt: mniej maślanu = mniej regenerującego snu. Obserwacje na myszach potwierdzają się zatem u ludzi.
Ale to jeszcze nie koniec. Naukowcy przeszczepili florę jelitową osoby cierpiącej na bezsenność myszom. I zgadnij, co się stało? Myszy zaczęły cierpieć na podobne problemy ze snem jak ludzie z bezsennością. Na szczęście podanie tym myszom maślanu sodu wystarczyło, by ponownie zasnęły w objęciach Morfeusza.
To odkrycie otwiera nowe możliwości terapeutyczne dla osób cierpiących na bezsenność. Być może pewnego dnia, oprócz ziołowej herbatki na sen, lekarze będą przepisywać kurację probiotykami, aby pomóc pacjentom w odzyskaniu zdrowego snu. Jedno jest pewne: aby dobrze spać, trzeba również troszczyć się o swoją mikrobiotę!
Wewnątrz nas znajduje się złożona społeczność drobnoustrojów – mikrobiom jelitowy, który ma ogromny wpływ na nasze zdrowie. Jest to miejsce istotnych procesów metabolicznych, na które wpływają dieta, wiek i środowisko. Skupiamy się nie tylko na różnorodności drobnoustrojów, ale także na ich podstawowych funkcjach. Zdrowy stan to dynamiczna równowaga między nami a tymi mikrobami – co zatem definiuje zdrowy mikrobiom?
mikroskopijnego świata wewnątrz nas – mikrobiomu jelitowego. Ostatni skrupulatny przegląd naukowy 1 rzucił światło na ten złożony ekosystem, ujawniając zarówno cuda, jak i tajemnice naszych wewnętrznych społeczności drobnoustrojów.
Niniejszy artykuł kwestionuje uproszczony pogląd na „dysbiozę”, podkreślając, że termin ten, często używany do opisania niezrównoważonego jelita, nie jest wystarczająco precyzyjny, aby właściwie zrozumieć istotę tego zagadnienia.
Stawia również fundamentalne pytanie: co tak naprawdę stanowi „zdrowy” mikrobiom?
Co definiuje zdrowy mikrobiom?
Zdefiniowanie „zdrowego” mikrobiomu jelitowego jest złożone i wykracza poza zwykły brak choroby.
Obejmuje ocenę struktury, funkcji i składu mikrobiologicznego jelit. Wysoka różnorodność gatunków drobnoustrojów była kiedyś uważana za główny wyznacznik zdrowego jelita, jednak obecnie rozumie się, że ważniejsza jest (sidenote:
Różnorodność funkcjonalna
Opisuje zakres czynności metabolicznych wykonywanych przez mikrobiotę jelitową. Jest to ważniejszy wskaźnik zdrowia jelit niż zwykła różnorodność taksonomiczna, ponieważ różne zestawienia drobnoustrojów mogą pełnić podobne funkcje metaboliczne. Ocena różnorodności funkcjonalnej może zapewnić dokładniejsze przewidywanie stanów fizjologicznych niż sama różnorodność składu.
), zakres czynności metabolicznych wykonywanych przez mikrobiom. Oznacza to, że różne zestawienia drobnoustrojów mogą pełnić podobne funkcje metaboliczne.
Równie istotna jest (sidenote:
Specyficzność szczepu
Podkreśla, że różne szczepy w obrębie tego samego gatunku bakterii mogą mieć bardzo zróżnicowany wpływ na gospodarza. Na przykład niektóre szczepy E. coli są patogenne, podczas gdy inne, takie jak E. coli Nissle 1917, są korzystne. Zrozumienie skutków specyficznych dla szczepu jest niezbędne do opracowania ukierunkowanych terapii i interpretacji badań nad mikrobiomem jelitowym
): różne szczepy w obrębie tego samego gatunku mogą przynosić bardzo różne skutki. Na przykład niektóre szczepy E. coli są patogenne, podczas gdy inne, takie jak E. coli Nissle 1917, są korzystne.
Kwasy żółciowe produkowane w wątrobie i modyfikowane przez bakterie jelitowe mają kluczowe znaczenie dla trawienia tłuszczów, sygnalizacji i działania przeciwdrobnoustrojowego.
Inne wskaźniki obejmują produkcję gazów (wodór, metan, siarkowodór), pH jelit i markery stanu zapalnego (kalprotektyna, laktoferyna).
Wreszcie (sidenote:
Odporność
Odnosi się do zdolności mikrobioty jelitowej do utrzymania stabilnego składu w czasie i odporności na zakłócenia, takie jak antybiotyki lub zmiany diety. Odporna mikrobiota może szybko zregenerować się po zakłóceniach, zmniejszając ryzyko długoterminowych problemów zdrowotnych.
)(lub zdolność mikroflory jelitowej do przeciwstawiania się zaburzeniom) jest kluczowym markerem zdrowego jelita.
Innym kluczowym elementem zdrowego jelita jest warstwa śluzu.
Warstwa ta, składająca się głównie z wody, elektrolitów, lipidów i mucyn, działa jak fizyczna bariera, zapobiegając bezpośredniemu kontaktowi bakterii z komórkami nabłonka jelitowego.
Zdrowe jelita charakteryzują się odpowiednią grubością śluzu, który nie jest łatwo penetrowany przez bakterie. Obrót (sidenote:
Warstwa śluzu
Jest to złożona, dynamiczna bariera wyściełająca jelita, składająca się głównie z wody, elektrolitów, lipidów i mucyn. Fizycznie oddziela bakterie od nabłonka jelitowego, zapobiegając bezpośredniemu kontaktowi i utrzymując integralność bariery jelitowej. Grubość i obrót warstwy śluzu są kluczowe dla zdrowych jelit.
), który obejmuje syntezę, wydzielanie i degradację, jest precyzyjnie dostrojonym procesem kluczowym dla utrzymania prawidłowej funkcji bariery.
Czynniki takie jak prebiotyki, np. fruktooligosacharydy (FOS) i 2′-fukozylolaktoza (2′FL), mogą wpływać na produkcję, skład i degradację śluzu, zwiększając integralność bariery jelitowej i przyczyniając się do ochrony przed zaburzeniami metabolicznymi.
Zakłócenie warstwy śluzu obserwowane w przypadku niektórych emulgatorów żywności może prowadzić do zwiększonej przepuszczalności jelit i stanu zapalnego.
90-95%
śluz składa się z różnych składników, w tym 90–95% wody, elektrolitów, lipidów (1–2%), białek i innych substancji. ¹
45%
około 45% gatunków bakterii jest podobnych między dwoma osobnikami, a ich mikrobiota ma 82% wspólnych szlaków metabolicznych. ¹
Oś jelita-wątroba: ulica dwukierunkowa
Jelita i wątroba ściśle ze sobą współpracują poprzez dwukierunkową oś jelito-wątroba. Wątroba – główne miejsce detoksykacji i regulacji metabolizmu – przetwarza i neutralizuje różne toksyny środowiskowe, leki i metaboliczne produkty uboczne pochodzące z jelit.
Wątroba produkuje kwasy żółciowe (BA), które są niezbędne do trawienia tłuszczów, a także wpływają na skład i funkcjonowanie mikrobiomu jelitowego. Bakterie jelitowe dalej metabolizują pierwotne BA do wtórnych BA, które pełnią różne funkcje, a niektóre są nawet związane z długowiecznością.
Choć wątroba jest narażona na antygeny bakteryjne pochodzące z jelit, zazwyczaj nie wytwarza cytokin prozapalnych. Zdrowe wątroby produkują jednak cząsteczki przeciwzapalne, takie jak antagonista receptora IL-1 (IL-1Ra), aby stłumić stan zapalny, a także specyficzne makrofagi immunosupresyjne, które są zależne od mikrobioty jelitowej, aby kontrolować nadmierny stan zapalny.
Czynniki kształtujące ekosystem drobnoustrojów
Mikrobiom jelitowy jest dynamiczny i zależy od wieku, metody porodu, diety i stylu życia.
Wiek i metoda porodu mają kluczowe znaczenie. Niemowlęta urodzone drogą pochwową mają zwykle bardziej zróżnicowaną i zrównoważoną mikrobiotę jelitową – podobnie jak niemowlęta karmione piersią, u których występuje większa liczba korzystnych bakterii, takich jak Bifidobacterium spp.
Najważniejsza jest dieta. Błonnik pokarmowy, prebiotyki, polifenole i oligosacharydy mleka ludzkiego (HMO) promują korzystne mikroorganizmy. Z kolei tłuszcze nasycone, sztuczne słodziki i emulgatory mogą zaburzać równowagę mikrobiologiczną i upośledzać funkcję bariery jelitowej.
Powszechnie stosowane emulgatory, takie jak karboksymetyloceluloza (CMC) i polisorbat 80 (P80), zaburzają ochronną warstwę śluzu jelitowego, prowadząc do zwiększonej przepuszczalności jelit i stanów zapalnych.
Bioaktywne lipidy również odgrywają kluczową, dwukierunkową rolę. Lipidy gospodarza wpływają na mikrobiotę jelitową, a drobnoustroje jelitowe wytwarzają lipidy (np. SCFA, wtórne BA i inne cząsteczki sygnałowe), które wpływają na regulację immunologiczną i zdrowie metaboliczne.
Zdrowy mikrobiom jelitowy: więcej niż bakterie
Wyzwania związane z definiowaniem powszechnie akceptowanego „zdrowego” mikrobiomu jelitowego stają się coraz bardziej oczywiste. Ogromna indywidualna zmienność mikrobiomu jelitowego, na którą wpływają genetyka, dieta, środowisko i styl życia, a także jego dynamiczny charakter, komplikuje ustanowienie uniwersalnych standardów.
Wzajemne oddziaływanie mikrobioty jelitowej, układu odpornościowego i procesów metabolicznych stanowi wieloaspektowe wyzwanie. Do pełnego zrozumienia dynamicznych zmian w mikrobiomie jelitowym i ich długoterminowego wpływu na zdrowie potrzebne są badania dynamiczne, rozciągnięte w czasie (ang. longitudinal studies). Ten złożony obszar badań wymaga multidyscyplinarnego podejścia, integrującego mikrobiologię, genomikę, bioinformatykę, badania kliniczne i medycynę spersonalizowaną.
Konwencjonalny pogląd na zdrowe jelita przez długi czas był zdominowany przez ideę, że różnorodność jest najistotniejsza. Uważano, że wysoka różnorodność gatunków drobnoustrojów jest głównym wskaźnikiem dobrze funkcjonującego jelita. Nasze źródła sugerują jednak, że jest to zbyt uproszczone podejście. Co zatem składa się na „zdrowy mikrobiom”?
W naszym ciele znajduje się niewidoczny świat o zadziwiającej złożoności – mikrobiom jelitowy. To tętniąca życiem społeczność mikrobów, ukryty las deszczowy wewnątrz każdego z nas, głęboko wpływający na nasze zdrowie. Przez lata naukowcy wierzyli, że zróżnicowana mieszanka tych maleńkich organizmów jest kluczem do zdrowych jelit. Jednak jak w każdym złożonym ekosystemie nie chodzi tylko o liczbę gatunków, ale także o to, co one robią. Obecnie nacisk kładzie się na (sidenote:
Różnorodność funkcjonalna
Opisuje zakres czynności metabolicznych wykonywanych przez mikrobiotę jelitową. Jest to ważniejszy wskaźnik zdrowia jelit niż zwykła różnorodność taksonomiczna, ponieważ różne zestawienia drobnoustrojów mogą pełnić podobne funkcje metaboliczne. Ocena różnorodności funkcjonalnej może zapewnić dokładniejsze przewidywanie stanów fizjologicznych niż sama różnorodność składu.
) – zakres zadań wykonywanych przez te mikroby. Nie wystarczy sama różnorodność; te mikroby muszą pracować w harmonii. 1
Las deszczowy wspiera różne formy życia – taką samą rolę odgrywają nasze jelita. Ci mikrobowi mieszkańcy nie są bezczynnymi pasażerami, ale niezbędnymi robotnikami. Wytwarzają ważne substancje zwane (sidenote:
Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe
Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe są źródłem energii (paliwa) dla komórek organizmu, współdziałają z układem odpornościowym i biorą udział w komunikacji między jelitami a mózgiem.
Silva YP, Bernardi A, Frozza RL. The Role of Short-Chain Fatty Acids From Gut Microbiota in Gut-Brain Communication. Front Endocrinol (Lausanne). 2020;11:25.) (SCFA), które są jak paliwo dla naszej wyściółki jelitowej i utrzymują nasz układ odpornościowy w ryzach. Jeden z tych SCFA, zwany maślanem, jest jak superbohater, dostarczając energii komórkom w naszej okrężnicy.
Są jeszcze kwasy żółciowe – początkowo wytwarzane przez wątrobę, a następnie przekształcane przez bakterie jelitowe, które mają kluczowe znaczenie dla trawienia tłuszczów, działając jak mały detergent układu trawiennego. Wątroba i jelita nieustannie komunikują się ze sobą – wzajemnie na siebie wpływają. Jelita produkują cząsteczki, które działają jak posłańcy do wątroby, a wątroba odsyła kwasy żółciowe.
Nasze jelita to nie tylko miejsce dla drobnoustrojów – to ważna bariera. (sidenote:
Warstwa śluzu
Jest to złożona, dynamiczna bariera wyściełająca jelita, składająca się głównie z wody, elektrolitów, lipidów i mucyn. Fizycznie oddziela bakterie od nabłonka jelitowego, zapobiegając bezpośredniemu kontaktowi i utrzymując integralność bariery jelitowej. Grubość i obrót warstwy śluzu są kluczowe dla zdrowych jelit.
) – błyszcząca, galaretowata substancja – jest jak ochroniarz i zapobiega bezpośredniemu kontaktowi bakterii z delikatną wyściółką naszych jelit. Warstwa ta jest stale odnawiana – w skrupulatnie zarządzanym procesie podobnym do miejskiego systemu sanitarnego – zapewniając ochronę.
Zaskakujący wpływ ma również to, co jemy. Niektóre błonniki i prebiotyki mogą wspomagać warstwę śluzu, zapewniając jej wytrzymałość. Jednak niektóre przetworzone produkty spożywcze zawierające emulgatory mogą zakłócać tę warstwę i powodować, że bariera jelitowa staje się bardziej przepuszczalna – jak miasto, którego mur został naruszony.
Podobnie jak las deszczowy, który wytrzymuje burze, zdrowy mikrobiom musi być (sidenote:
Odporność
Odnosi się do zdolności mikrobioty jelitowej do utrzymania stabilnego składu w czasie i odporności na zakłócenia, takie jak antybiotyki lub zmiany diety. Odporna mikrobiota może szybko zregenerować się po zakłóceniach, zmniejszając ryzyko długoterminowych problemów zdrowotnych.
). Powinien być w stanie szybko stanąć na nogi po zawirowaniach, takich jak choroba lubantybiotyki, które zakłócają jego delikatną równowagę. Zaczynamy rozumieć, że zdrowe jelita nie są stałym bytem; są dynamiczne i wyjątkowe dla każdej osoby. Wpływ na nie mają narodziny, środowisko, styl życia oraz dieta. Sprawia to, że zdefiniowanie „zdrowego” jelita jest skomplikowane i wymaga znacznie więcej badań naukowych.
Nie jest to po prostu kwestia dobrych i złych bakterii, ale ogólna funkcja i zdolność mikrobiomu do radzenia sobie ze zmianami. Wydaje się, że kluczowe są równowaga i zdolność do odgrywania podstawowych ról, funkcjonowanie bardziej jak orkiestra niż pojedynczy instrument. To nowe spojrzenie na mikrobiom zmieni sposób, w jaki podchodzimy do opieki zdrowotnej, i pomoże nam chronić naszych mikroskopijnych sojuszników.
Czy jeden produkt spożywczy jest w stanie radykalnie zmienić skład mikrobioty? Tak – kawa! Jak wynika z niedawnego badania, silnie pobudza ona proliferację słabo dotychczas znanej bakterii jelitowej. 1
Dobrze wiemy, że kawa ma korzystny wpływ na zdrowie, ale jak konkretnie działa na mikrobiotę?
Aby się tego dowiedzieć, naukowcy z Uniwersytetu Harvarda w USA i z Trydentu we Włoszech przebadali mikrobiotę jelitową i spożycie kawy u ponad 22 tys. uczestników angielsko-amerykańskiego programu badawczego.
Uczestników podzielono na trzy grupy:
„niepijących”, spożywających mniej niż 3 filiżanki kawy w miesiącu;
„dużo pijących”, spożywających powyżej 3 filiżanek dziennie;
„pijących umiarkowanie”, spożywających od 3 filiżanek miesięcznie do 3 filiżanek dziennie.
Stwierdzono, że mikrobiota osób pijących kawę wyraźnie różni się od mikrobioty tych, którzy jej nie piją. Analiza wykazała, że na ten napój reaguje pozytywnie 115 gatunków bakterii.
Nadmierne spożycie kofeiny (zawartej w kawie i herbacie) wiąże się z ryzykiem wystąpienia problemów sercowo-naczyniowych, zaburzeń snu i opóźnienia rozwoju płodu. Jakie ilości są bezpieczne?
Zdrowi dorośli mogą bez obaw spożywać do 200 mg kofeiny dziennie, a nawet do 400 mg, jeżeli ilość ta jest rozłożona na cały dzień – wyjątkiem są kobiety w ciąży.
Już 100 mg kofeiny dziennie może wpływać na sen.
Niespodziewanie okazało się, że mikroorganizmem najsilniej związanym ze spożywaniem kawy jest słabo dotychczas zbadany szczep Lawsonibacter asaccharolyticus. Zgodnie z przeprowadzonymi przez naukowców obliczeniami w mikrobiocie „dużo pijących” jest go od 4,5 do 8 razy więcej niż u „niepijących” i od 3,4 do 6,4 razy więcej u „pijących umiarkowanie” niż u „niepijących”.
W drodze analizy innego zestawu danych pochodzących od kilku tysięcy osób mieszkających w 25 krajach badacze potwierdzili, że obecność L. asaccharolyticus jest powiązana ze spożywaniem kawy, niezależnie od kraju i trybu życia.
Rola mikrobioty w korzystnym działaniu kawy
Mało który produkt spożywczy ma tyle wykazanych zalet co kawa. Udowodniono, że jej regularne spożywanie obniża ryzyko:
cukrzycy,
raka,
stłuszczenia wątroby,
chorób serca i układu krążenia,
śmiertelności niezależnie od przyczyny.
Jej sekret tkwi w wysokiej zawartości polifenoli, zwłaszcza kwasu chlorogenowego o właściwościach przeciwutleniających. Ulega on rozkładowi i przemianie przez bakterie jelitowe do wielu potencjalnie pożytecznych metabolitów. Mikrobiota może zatem być przekaźnikiem korzystnego wpływu kawy na zdrowie.
We wcześniejszym badaniu przeprowadzonym na 1000 osób ci sami naukowcy wykazali, że wśród 150 produktów spożywczych właśnie kawa zdecydowanie wyprzedzała inne pod względem wpływu na skład mikrobioty jelitowej.
Nie chodzi o kofeinę
Aby sprawdzić, czy ten ogromny wzrost liczebności L. asaccharolyticus ma bezpośredni związek z kawą, naukowcy wyhodowali tę bakterię in vitro w kulturach wzbogaconych kawą i bez tego dodatku. Otrzymane wyniki potwierdzają, że bakteria ta rozwija się szybciej w obecności kawy, nawet bezkofeinowej, co oznacza, że to nie kofeina jest czynnikiem pobudzającym ten rozwój.
Być może jest nim kwas chlorogenowy: zawarty w kawie polifenol przypuszczalnie wpływający na jej korzystne działanie. Jest on metabolizowany przez zawarte w mikrobiocie bakterie do postaci różnych cząstek, przede wszystkim kwasu chinowego, którego to właśnie większą ilość naukowcy stwierdzili we krwi osób wykazujących podwyższony poziom L. asaccharolyticus.
Kolejnym zadaniem badaczy będzie ustalenie, czy inne niż kawa produkty spożywcze pobudzają rozwój znanych już pożytecznych bakterii. Być może dzięki testom pozwalającym wykryć obecność lub brak niektórych bakterii związanych z danym produktem możliwe byłoby ustalanie indywidualnej diety. 3
Różnica między sromem a pochwą (nie rozumiesz?). Higiena intymna? (nadal nie rozumiesz?)... Kiedy pytasz kobiety o te tematy, często wymigują się od odpowiedzi. Praktyczna lekcja anatomii i dobrych praktyk.
Gdy już wydawało nam się, że młodsze pokolenia zostały wyzwolone przez feministyczne walki lat 2000, okazuje się, że jeśli chodzi o mówienie o kobiecych narządach płciowych, młodzież czuje się jeszcze bardziej zawstydzona niż ich babki. Podczas gdy 40-latki, pod wpływem reklam o świeżości krocza, otaczają się dezodorantami do okolic intymnych, młodsze pokolenie, dbające o swój wizerunek, lubuje się w zabiegach kosmetycznych, takich jak (sidenote:
plastyka sromu
Chirurgia plastyczna sromu polegająca na zwiększeniu lub zmniejszeniu rozmiaru lub objętości warg sromowych większych.
)1. Każde pokolenie ma więc własne podejście do intymności. Faktem pozostaje to, że higiena i zdrowie tego delikatnego obszaru ciała powinny być przedmiotem troski osób w każdym wieku… Stąd kilka (nie)śmiałych przypomnień, aby uchylić rąbka wszelkich tajemnic.
Trochę anatomii
Kobiece narządy płciowe to zarówno terra incognita pod względem anatomii, jak i tabu w rozmowach – także wśród kobiet. Do tego stopnia, że pracownicy opieki zdrowotnej mają trudności ze zrozumieniem dolegliwości swoich pacjentek, ponieważ nie udzielają one jasnych wyjaśnień lub mylą srom (zewnętrzną częścią układu płciowego) z pochwą (częścią wewnętrzną) 1.
W skrócie :
srom jest na zewnątrz, a pochwa – wewnątrz.
Srom
obejmuje grupę tkanek widocznych podczas badania zewnętrznego1:
część wzgórka łonowego: umięśniony, owłosiony obszar pokrywający kość łonową;
łechtaczka: część związana z przyjemnością seksualną, żeński odpowiednik męskiego napletka;
wargi sromowe większe: zewnętrzne fałdy ochronne;
wargi sromowe mniejsze: znajdują się wewnątrz warg sromowych większych, zawierają liczne gruczoły łojowe;
przedsionek pochwy: obszar między wargami sromowymi mniejszymi, gdzie znajduje się wejście do pochwy, a tuż nad nim ujście cewki moczowej (ujście układu moczowego).
Skóra wzgórka łonowego i warg sromowych większych ma gruczoły łojowe1, które wytwarzają ochronną warstwę hydrolipidową1,2. Srom ma również gruczoły (gruczoły Bartholina, gruczoły Skene’a), które nawilżają wargi sromowe mniejsze i przedsionek sromu podczas stosunku płciowego1.
Pochwa
ma około dziesięciu centymetrów długości i jest jamą niewidoczną z zewnątrz.
W dolnej części komunikuje się ze światem zewnętrznym na poziomie sromu,
a dokładniej przedsionka sromu. Górna część pochwy prowadzi do szyjki macicy 1.
Pochwa może pomieścić tampony i kubeczki menstruacyjne podczas miesiączki, penis partnera podczas stosunku lub ulubioną zabawkę erotyczną… a także wziernik ginekologa podczas wizyt lekarskich.
Na tym etapie możemy równie dobrze omówić każdy otwór. Gdy popatrzymy od przodu do tyłu, żeński narząd rozrodczy składa się z trzech otworów :
ujście cewki moczowej połączone z pęcherzem moczowym (w którym gromadzi się mocz) kanałem zwanym cewką moczową (która umożliwia odprowadzanie moczu na zewnątrz ciała podczas oddawania moczu) 2;
następnie wejście do pochwy (umożliwia reprodukcję);
następnie odbyt (służy do wypróżniania się).
Mówi się również o :
Strefie okołoodbytniczej
określenie obszaru otaczającego odbyt;
Strefie krocza
aby określić duży obszar utworzony przez srom i okolice odbytu (innymi słowy jest to całe krocze) 1.
Mikrobiota strefy intymnej kobiet
Nasza strefa intymna nie jest wyjątkiem: podobnie jak inne narządy jest domem dla mikrobioty, a raczej różnych mikrobiot, takich jak :
Mikrobiota sromu
Zacznijmy od mikrobioty sromu. Można by pomyśleć, że znamy ją bardzo dobrze, ponieważ znajduje się na zewnątrz. Trzeba jednak przyznać, że nie ma zbyt wielu danych na ten temat 1,3. Nieliczne przeprowadzone badania wskazują na możliwą obecność różnych bakterii (Lactobacillus, Corynebacterium, Staphylococcus i Prevotella) oraz grzybów drożdżopodobnych 1,3.
W rzeczywistości być może powinniśmy mówić nie o mikrobiocie sromu, ale o mikrobiotach sromu (w liczbie mnogiej), w zależności od obszaru sromu : mikrobiota wzgórka łonowego, mikrobiota warg sromowych większych, mikrobiota warg sromowych mniejszych itp. 3.
Jedno wydaje się pewne: różnorodność jest podwójnie ważna niezależnie od tego, czy mówimy o mikrobiocie sromu :
każdej kobiety, gdzie współistnieje wiele (sidenote:
Drobnoustrojami
Organizmy żywe zbyt małe, aby być widoczne gołym okiem. Obejmują bakterie, wirusy, grzyby, archeony, pierwotniaki itp. Często określa się je jako „drobnoustroje”, „mikroorganizmy” lub „mikroby”.
Zródło: What is microbiology? Microbiology Society.
);
dwóch różnych kobiet (nie wskazano żadnego gatunku wspólnego dla wszystkich kobiet) 1.
mikrobiota pochwy, flora pochwy lub flora Döderleina
Mikrobiota pochwy (lub flora pochwy) jest zupełnie inna. W pochwie przeważają bakterie kwasu mlekowego (w szczególności Lactobacillus crispatus, Lactobacillus iners, Lactobacillus gasseri i Lactobacillus jensenii), które utrzymują miejscową kwasowość poprzez produkcję kwasu mlekowego 1,4.
Reprezentacja głównych grup bakterii mikrobioty pochwy, w tym pałeczek kwasu mlekowego (laktobacilli), kluczowych dla równowagi intymnej i zapobiegania infekcjom.
Mikrobiota układu moczowego
Mikrobiota układu moczowego od dawna uważana jest za sterylną. Jest to błędne myślenie, ponieważ mocz zawarty w pęcherzu również zawiera ekosystem drobnoustrojów. Chociaż mikrobiota układu moczowego jest dość odmienna od swoich bliskich sąsiadów (mikrobioty odbytu, pochwy i sromu), ma pewne wspólne mikroorganizmy 5. Zawiera ona również znacznie mniej bakterii i często zdominowana jest przez jeden ich typ. Należą do nich głównie pałeczki kwasu mlekowego, ale także Gardnerella, Streptococcus i Corynebacterium6.
Mikrobiota okołoodbytnicza
Jeśli chodzi o mikrobiotę okołoodbytniczą. jest ona odzwierciedleniem naszej bardzo bogatej mikrobioty jelitowej – szczególnie w okrężnicy : kiedy oddajemy kał, bakterie jelitowe wchodzą w kontakt z tym obszarem i mogą tam zamieszkać 1.
1 na 5
Tylko 22% kobiet twierdzi, że dokładnie wie, czym jest „mikrobiota pochwy” (+2 punkty w porównaniu z 2023 r.).
Mikrobioty znajdują się blisko siebie, co może powodować przedostawanie się do nich różnych mikroorganizmów
Mikrobiota sromu, pochwy i okolic odbytu zmienia się w czasie. Na przykład na mikrobiotę pochwy wpływają wiek, hormony płciowe i czynniki zewnętrzne, takie jak zanieczyszczenie, stres, antybiotyki itp. 4. Mogą wystąpić zaburzenia równowagi: po menopauzie spadek estrogenu prowadzi do utraty pałeczek kwasu mlekowego, a tym samym do wzrostu pH, co skutkuje częstą dysbiozą pochwy 7. Jeśli chodzi o mikrobiotę odbytu, zależy ona przede wszystkim od diety i stresu: nadmierny niepokój wywołuje reakcję zapalną, która sprzyja rozwojowi patogennych bakterii w przewodzie pokarmowym, które trafiają do okolicy odbytu 1.
Jednocześnie bliskość otworów moczowych, pochwowych i odbytu wyjaśnia możliwą „wymianę” flory między 3 mikrobiotami w tych 3 strefach… i możliwą inwazję w mikrobiocie pochwy bakterii jelitowych Escherichia coli, które mogły wyjść poza strefę okołoodbytniczą 1.
Przesadna higiena, nadmierne usuwanie owłosienia i zbyt obcisłe ubrania: połączenie skazane na porażkę
Czasami, paradoksalnie, to niewłaściwe praktyki higieny intymnej sprzyjają wymianie lub zaburzeniom równowagi. Zbyt agresywne (przy użyciu nieodpowiednich produktów) lub zbyt częste (więcej niż raz dziennie) mycie sromu może szybko uszkodzić funkcję ochronną skóry w tym bardzo delikatnym i reaktywnym obszarze. Sama woda może wystarczyć, aby je wysuszyć i spowodować ich swędzenie i pieczenie 8. Jeśli chodzi o perfumowane mydła, spraye higieniczne, lubrykanty, dezodoranty itp., jakie niektóre kobiety przepisują sobie same, próbując leczyć nieprzyjemny zapach, swędzenie, ból i suchość, efekty bywają przeciwne do zamierzonych 4.
Należy również unikać :
Należy również unikać produktów nieprzeznaczonych do higieny intymnej (środków do dezynfekcji rąk, chusteczek dla niemowląt, olejków, kremów do golenia i balsamów do ciała). Do innych celów używa ich więcej kobiet, niż mogłoby się wydawać : 41,6% kobiet w jednym z badań przyznało, że używa chusteczek dla niemowląt do oczyszczania sromu… a 2,1% do wewnętrznego oczyszczania pochwy4.
Nie zapominajmy :
pochwa nie wymaga czyszczenia.
Innym powtarzającym się błędem jest całkowita depilacja lub golenie sromu1,9. Jest to modne zjawisko, które dotyka 84% amerykańskich kobiet przed menopauzą, a dla 2/3 z nich jest to codzienna lub cotygodniowa rutyna. Często jest ono uzasadniane względami higienicznymi, jednak – wręcz przeciwnie – powoduje zmiany, które ułatwiają przenikanie bakterii lub wirusów. W rzeczywistości u kobiet, które zdecydowały się na całkowitą depilację sromu, zaobserwowano zmiany w mikrobiocie pochwy9.
Wydaje się, że noszenie bardzo obcisłej, syntetycznej odzieży sprzyja rozwojowi patogenów (wilgotniejsze, cieplejsze środowisko), co powoduje większe swędzenie i problemy z układem moczowo-płciowym1.
Obraz
Legend
Dobre praktyki w celu ochrony mikrobioty pochwy: delikatna higiena intymna, prebiotyki i probiotyki – w przeciwieństwie do irygacji pochwy, agresywnych mydeł i roztworów antyseptycznych.
1 na 2
52% ankietowanych kobiet stwierdziło, że nigdy nie otrzymało informacji na temat odpowiednich praktyk w zakresie higieny intymnej, a 25% zostało poinformowanych przez lekarza tylko raz.
Dlaczego istnieje taka rozbieżność między praktykami a zaleceniami ? Niewątpliwie jest to spowodowane wieloma czynnikami :
zbyt mało kobiet jest informowanych przez lekarza o właściwych praktykach, które należy przyjąć : 52% ankietowanych kobiet stwierdziło, że nigdy nie otrzymało takich informacji, a 25% zostało poinformowanych przez lekarza tylko raz;
częste mylenie sromu i pochwy przyczynia się do niezrozumienia komunikatów;
najgłupsze mity są często najbardziej trwałe 1.
Jest to o tyle ważne, że srom jest pierwszą linią obrony w układzie płciowym kobiety 10.
Jakie kroki należy podjąć, aby utrzymać w odpowiednim stanie mikrobiotę i delikatną ochronną warstwę hydrolipidową ? Ważna jest rutyna, która uwzględnia równowagę sromu, a także wiek i specyficzne potrzeby każdej kobiety.
We wszystkich przypadkach istnieją 3 główne niezmienne zasady 10 :
tylko mycie zewnętrzne (= srom, bez pochwy), w kierunku od przodu do tyłu (najpierw srom, potem odbyt);
bez rękawicy toaletowej (która może zawierać bakterie), ale po uprzednim umyciu rąk;
raz dziennie. Tylko w przypadku kobiet cierpiących na biegunki częstsze mycie części zewnętrznych (z powodu częstszych wypróżnień) może być uzasadnione. To samo dotyczy okresu menstruacji, kiedy możliwe jest przeprowadzenie drugiego mycia okolic intymnych w ciągu dnia.
Jakiego produktu należy używać do higieny intymnej ?
Mycie samą wodą może wysuszyć skórę i zwiększyć swędzenie 10. Najlepiej jest używać delikatnego środka czyszczącego niezawierającego mydła, który nie wpływa na mikrośrodowisko sromu i utrzymuje równowagę jego mikrobioty 1. I to wszystko. Jeśli chodzi o ten delikatny obszar ciała, mniej znaczy więcej.
Jakie są najlepsze codzienne praktyki dla kobiet ?
Poniżej przedstawiamy kilka innych zaleceń, które pomogą przyjąć właściwe praktyki w ciągu dnia 10 :
nie zakładaj bielizny na noc;
po wyjściu spod prysznica (a nie z wanny) dokładnie, ale delikatnie osusz się własnym ręcznikiem, bez pocierania;
wybieraj raczej bawełnianą niż syntetyczną bieliznę, unikaj regularnego stosowania wkładek higienicznych, zakładaj luźne ubrania i, jeśli to możliwe, zastąp rajstopy pończochami;
podczas korzystania z toalety podcieraj się od przodu do tyłu (aby uniknąć przenoszenia bakterii odbytu do sromu), używając bezzapachowego i najlepiej bezbarwnego papieru
Jak myć części intymne po stosunku lub podczas miesiączki ?
po raz kolejny trzymamy się głównych zasad higieny intymnej (tylko mycie zewnętrzne; rękami; raz dziennie itp.) 10
po stosunkach płciowych (z zabezpieczeniem, jeśli nie wiesz, czy Twój partner nie jest nosicielem infekcji przenoszonej drogą płciową) dbaj o oddawanie moczu, jeżeli masz skłonność do zapalenia pęcherza;
podczas miesiączki nie używaj perfumowanych podpasek i regularnie zmieniaj podpaski lub tampony. 10
Probiotyki i prebiotyki
Zdrowie mikrobioty pochwy zależy od właściwej higieny intymnej. Jednak czasami to nie wystarcza i może być potrzebna niewielka pomoc, aby wesprzeć dobre bakterie w naszej mikrobiocie :
Probiotyki
Probiotyki: żywe mikroorganizmy, które podawane w odpowiednich ilościach wywierają korzystny wpływ na zdrowie gospodarza 11,12. Podawane doustnie lub dopochwowo mogą pomóc przywrócić florę pochwy, złagodzić objawy i zmniejszyć ryzyko nawrotu różnych infekcji pochwy, od okresu dojrzewania do menopauzy 13.
Prebiotyki
Prebiotyki: niestrawne włókna pokarmowe, które mają pozytywny wpływ na zdrowie i są selektywnie wykorzystywane przez korzystne mikroorganizmy w mikrobiocie gospodarza 12, 14. Mówiąc zwięźlej: pokarmy preferowane przez probiotyki w celu stymulowania ich rozwoju. Prebiotyki dla kobiet zwiększają liczbę bakterii kwasu mlekowego w pochwie i pomagają normalizować kwasowość pochwy 15,16.
i pochwy (jamy łączącej srom z macicą, do której można włożyć tampon podczas miesiączki).
Jest on domem dla kilku mikrobiot: mikrobioty sromu, gdzie różnorodność jest na porządku dziennym, mikrobioty pochwy w dużej mierze zdominowanej przez pałeczki kwasu mlekowego, słabo zaludnionej mikrobioty układu moczowego (przez długi czas błędnie uważano, że mocz jest sterylny) i bardzo bogatej mikrobioty okołoodbytniczej (kontakt z kałem).
Bliskość otworów moczowych, pochwowych i odbytu wyjaśnia możliwą „wymianę” flory między mikrobiotą w tych obszarach, szczególnie w przypadku niewłaściwej higieny intymnej: zbyt agresywnego mycia, depilacji lub całkowitego golenia, noszenia zbyt ciasnych ubrań itp.
Brak informacji sprawia, że wiele kobiet nie stosuje odpowiednich środków ostrożności, aby chronić swoją mikrobiotę. Ale nie jest jeszcze za późno: porozmawiaj o tym ze swoim lekarzem.
Jeśli mikrobiota pochwy ma już swoje lata, prebiotyki i probiotyki mogą pomóc w przywróceniu równowagi flory pochwy.
Alergie: a co jeśli wszystko zależy od mikrobioty?
Alergiczny nieżyt nosa: wyjmijmy chusteczki i obserwujmy dysbiozę
