Wyobraź sobie, że otwierasz książkę o ukrytym w Twoim własnym domu mieście, o którego istnieniu nie miałeś(-aś) pojęcia. Tego właśnie dokonali badacze z Uniwersytetu Stanforda, odkrywając (sidenote:
Obeliski
Nowo odkryte wirusopodobne byty znalezione w bakteriach ludzkiej jamy ustnej i jelit. Charakteryzują się unikalną strukturą RNA i zmieniają stan tradycyjnej wiedzy o drobnoustrojowych i wirusowych formach życia.
) – nowo rozpoznany rodzaj wirusopodobnych cząstek żyjących wewnątrz bakterii obecnych w naszych jelitach i jamie ustnej.
Niczym odkrywcy badający starożytne relikwie, badacze wykorzystali zaawansowane narzędzia genetyczne do mapowania krajobrazów DNA tych bakterii, wykazując, że obeliski zamieszkują około 7% bakterii jelitowych i aż 50% bakterii jamy ustnej. To przełomowe okrycie nie tylko zmienia nasze postrzeganie maleńkich form życia zamieszkujących ludzki organizm, ale także sugeruje potrzebę opisania na nowo zasad rozumienia wirusów i skomplikowanych ekosystemów wchodzących w skład mikrobioty naszego ciała.
Zespół badawczy zastosował nowatorską technikę, znaną jako sekwencjonowanie całego metagenomu, w celu analizy materiału genetycznego z próbek bakterii jamy ustnej i jelit. Metoda ta pozwala odczytywać i porównywać obecne sekwencje DNA, dzięki czemu możliwe jest uzyskanie kompleksowego rzutu krajobrazu mikrobiologicznego. Wykorzystując zaawansowane narzędzia bioinformatyczne, naukowcy wyodrębnili obeliski charakteryzujące się kolistymi genomami RNA i unikalnymi strukturami w formie pałeczek.
Co intrygujące, genom obelisków opiera się na RNA. RNA, czyli kwas rybonukleinowy, jest cząsteczką podobną do DNA i ma istotne znaczenie dla wielu ról biologicznych – działa m.in. jako przekaźnik instrukcji z DNA w celu kontrolowania syntezy białek. W przeciwieństwie do większości organizmów – które przechowują informację genetyczną w DNA – byty te wykorzystują RNA. Oto kolejny aspekt ich złożonej natury.
Obecność obelisków w ludzkiej mikrobiocie w tak znaczących proporcjach wskazuje na ich potencjalną rolę w oddziaływaniu na nasze zdrowie. Mają one prawdopodobnie wpływ na cały organizm – od trawienia po reakcje immunologiczne. Wspomniane badanie wykazało, że byty te mogą utrzymywać się u ludzi ponad 300 dni, co sugeruje, że mogą mieć one długoterminowy wpływ na swoich gospodarzy, czyli na nas!
Odkrycie obelisków nie tylko otwiera nowe perspektywy dla rozumienia rozwoju wirusów, ale także rzuca światło na skomplikowane interakcje zachodzące w naszej mikrobiocie. Naukowcy wciąż zgłębiają tajemnice struktur RNA, co może przyczynić się do przełomowych odkryć w leczeniu chorób lub świadomym manipulowaniu mikrobiotą w celu uzyskania poprawy stanu zdrowia.
Mikroorganizmy – małe, niewidoczne, ale bardzo żywotne i niezwykle wyrafinowane stworzenia – są niezbędne dla życia na Ziemi i naszego zdrowia. Jakie pełnią funkcje? Jak je chronić? Dlaczego niektóre z nich wywołują choroby? Wyjaśniamy!
Mikroorganizmy: mikroskopijne stworzenia o niezwykłych mocach
Mikroorganizmy to żywe organizmy widoczne gołym okiem, czasem nazywane „mikrobami” lub „drobnoustrojami”. Zasadniczo składają się z pojedynczej komórki i znajdują się wszędzie: od głębin morskich przez powietrze, ziemię, rośliny, cieki wodne po nasze jelita.
Mikroorganizmy: niestrudzeni robotnicy wykonujący swoją pracę w ukryciu
Dzięki swoim supermocom mikroorganizmy są niezbędnym elementem życia na Ziemi. Wystarczy wspomnieć o ich niezastąpionej roli w procesie rozkładu odpadów roślinnych i zwierzęcych czy niezbędnej funkcji, jaką pełnią w procesie wiązania węgla i azotu. Są kluczowym ogniwem ziemskich ekosystemów i niezbędnym sprzymierzeńcem zdrowia istot żywych.
Nasze ciało także tworzy prawdziwy ekosystem, w którym liczne populacje składające się z miliardów „przyjaznych” mikroorganizmów żyją ze sobą w harmonii, spełniąc nam wiele przysług. Mowa tu o florze lub o mikrobiocie. Taki rodzaj społeczności mikrobiologicznej znaleźć można u zwierząt i roślin, ale także w glebie czy nawet w oceanach 1.
500 milionów
Tyle rinowirusów, czyli wirusów wywołujących przeziębienie, mieści się w główce od szpilki.
1 miliard
Tyle bakterii i wirusów znajduje się w 1 g kału.
1 miliard
Tyle też bakterii i grzybów zawiera 1 g gleby.
Tyle bakterii co korzystnych dla człowieka funkcji
Bakterie Rhizobium, wiążąc azot atmosferyczny w glebie na poziomie korzeni roślin strączkowych, przyczyniają się do ich wzrostu, pozwalając tym samym ograniczyć stosowanie nawozów chemicznych;
bakterie Lactobacillus acidophilus i Streptococcus thermophilus przekształcają mleko w jogurt;
grzyb Penicillium roqueforti przekształca zsiadłe i sfermentowane mleko w ser pleśniowy Roquefort;
3,4–3,7 mld lat temu: pojawienie się pierwszych bakterii i archeonów (pierwsze formy życia na Ziemi).
1665 r.: angielski naukowiec Robert Hooke jako pierwszy obserwuje pod mikroskopem mikroorganizmy (pleśń).
1674 r.: holenderski sukiennik Antoni van Leeuwenhoek jako pierwszy ogląda pod mikroskopem bakterie; nazywa je „animalcules”.
1838 r.: niemiecki przyrodnik i zoolog Christian Gottfried Ehrenberg wprowadza termin „bakteria”.
1857 r.: Louis Pasteur odkrywa rolę bakterii w procesie fermentacji.
1882 r.: Robert Koch odkrywa prątki wywołujące gruźlicę.
1918 r.: epidemia „hiszpanki” wywołana przez wirus H1N1 (25 mln ofiar śmiertelnych).
1930 r.: pierwsza obserwacja wirusów za pomocą mikroskopu elektronicznego.
1917 r.: Félix d’Hérelle i Frédérick Tword odkrywają bakteriofagi.
1929 r.: Alexander Fleming dokonuje odkrycia penicyliny (antybiotyku).
1977 r.: Carl Woes odkrywa archeony.
1995 r.: zespół genetyków Craiga Ventera dokonuje pierwszego pełnego sekwencjonowania genomu.
2019 r.: pandemia COVID-19 (wirus SARS-CoV-2).
Niektóre definicje mikroorganizmów
Bakterie
Wirusy (w tym fagi)
Pierwotniaki
Mikroalgi
Grzyby
Archeony
Bacteria
Obok wirusów mikroorganizmy te są z pewnością najbardziej znane ogółowi społeczeństwa. Pod mikroskopem widać, że przyjmują przeróżne kształty (laseczki, formy kuliste, krętki itp.). Można je znaleźć wszędzie: np. w roślinach, u zwierząt, u ludzi, w glebie i w oceanach. Bakterie odgrywają ważną rolę w procesie rozkładu materii organicznej zwierząt i roślin. Szczęśliwie dla nas tylko nieliczne z nich są pasożytami lub patogenami. Niektóre z nich powodują psucie się żywności, podczas gdy inne poprawiają jej smak i konserwują ją (fermentacja). Większość bakterii żyjących w symbiozie z człowiekiem znajduje się w układzie trawiennym (mikrobiota). Obecne w glebie bakterie Nitrobacter przekształcają azotyny w azotany, a bakterie Methanobacterium – węglany w metan. Bakterie propionowe natomiast przekształcają laktozę w mleku, nadając serom emmentaler i gruyère orzechowy aromat, a niektóre niepatogenne gronkowce wspomagają dojrzewanie serów i formowanie skórki 4.
Niestety niektóre bakterie znane są również ze swojego negatywnego wpływu na zdrowie. Większość obecnych w naszej mikrobiocie jelit bakterii Escherichia colijest nieszkodliwa, ale niektóre szczepy mogą powodować zatrucia pokarmowe. Bakteria Shigella odpowiedzialna jest na przykład za chorobę zwaną szigelozą i za 212 438 zgonów na całym świecie w 2016 r. Bakteria Vibrio cholerae natomiast powoduje epidemie cholery i 107 290 zgonów zarejestrowanych w 2016 r., głównie w ubogich grupach ludności bez dostępu do wody pitnej 5. Kolejny niechlubny przykład to bakteria Clostridium tetani, która syntetyzuje toksynę wywołującą tężec, czy Clostridioides difficile – bakteria odporna na antybiotyki, będąca główną przyczyną biegunki szpitalnej, która u osób dorosłych może być śmiertelna 5.
Wirusy (w tym fagi)
W wielkiej rodzinie mikroorganizmów wirusy uznawane są za najmniejsze. Ich struktura jest niezwykle prosta: to cząsteczka ADN lub ARN otoczona białkami tworzącymi kapsyd. Jedną z cech charakterystycznych wirusów jest to, że są one całkowicie zależne od komórki gospodarza. Innymi słowy, by możliwa była ich replikacja, muszą przeniknąć do komórki, by przejąć nad nią kontrolę, następnie infekując kolejne sąsiadujące komórki. Tak jest w przypadku wirusów infekujących ludzi (np. wirusy wywołujące AIDS, przeziębienie czy grypę). Uwolniona komórka gospodarza obumiera, a nowe wirusy mogą atakować kolejne komórki.
Mimo złej reputacji nie wszystkie wirusy są dla ludzi patogenami. Niektóre z nich mogą nawet być naszymi sprzymierzeńcami. Tak jak w przypadku wirusów zwanych bakteriofagami lub fagami (w dosłownym tłumaczeniu „zjadaczami bakterii”), które atakują jedynie bakterie.Niezwykle przydatne w regulowaniu populacji niektórych bakteriibakteriofagi stwarzają nowe perspektywy leczenia i są alternatywą dla antybiotyków (4). Wśród nich znajdują się Siphoviridae, Myoviridae oraz Podoviridae, które od „klasycznych” wirusów różnią się tym, że mają „ogonek” umożliwiający im przyczepienie się do bakterii. Bakteriofagi to połowa znanych obecnie gatunków wirusów 4.
W mikrobiocie wszystkie społeczności wirusowe tworzą razem tak zwany wirom.
Protozoa
Mniej znane pierwotniaki to mikroorganizmy jednokomórkowe o przeróżnych formach – zmiennych, jak w przypadku ameby, lub stałych i złożonych, jak w przypadku pantofelka. Występują głównie w wilgotnych środowiskach, w tym w wodach słodkich, środowiskach morskich i glebie. Dzięki rzęskom są zdolne do przemieszczania się ruchem ameboidalnym, a dzięki wiciom – do napędu. Niektóre pierwotniaki mogą zainfekować rośliny i zwierzęta, w tym ludzi. Tak jest w przypadku Plasmodiumfalciparum, pierwotniaka cieszącego się złą sławą na całym świecie ze względu na wywoływanie ciężkich postaci malarii (zimnicy) i budzącego strach podczas podróży do niektórych krajów4.
Microalgae
Występują w wodzie słodkiej i morskiej, w szczególności na dnie oceanów, jezior i rzek. Niekiedy mogą rozwijać się w glebie i na wilgotnych skałach, a także w sierści niektórych zwierząt. Zawierają chlorofil, który umożliwia im syntezę własnego pożywienia za pomocą promieniowania słonecznego. Okrzemki to mikroalgi, które na koniec życia osiadają na dnie morskim. Ich miękka część ulega rozkładowi, natomiast mineralna ściana z krzemionki osiada pod wpływem naporu wody 4.
Fitoplankton to wszystkie mikroalgi obecne w wodzie morskiej. Wraz z bytującymi w nim bakteriami i wirusami jest częścią „mikrobioty morskiej”. Ta różnorodna populacja mikroogranizmów odpowiada ponad dwóm trzecim biomasy morskiej. Ma ona pozytywny wpływ na ekosystem oceanów i zdrowie naszej planety1
Grzyby
Większość grzybów żyje w glebie oraz na roślinach. Wyróżnia się 3 wielkie grupy grzybów: wielokomórkowe pleśnie nitkowate, makroskopijne grzyby nitkowate oraz mikroskopijne drożdże jednokomórkowe 4. W przyrodzie pleśnie i grzyby nitkowate uczestniczą w obiegu węgla poprzez rozwinięcie długich, rozgałęzionych włókien (grzybni) zdolnych do rozkładu materii roślinnej. Największa znana grzybnia, znajdująca się w Oregonie (Stany Zjednoczone), zajmuje powierzchnię 9,7 km2. W medycynie zaś grzyb Penicillium notatum przyczynił się do przypadkowego odkrycia penicyliny przez Alexandra Fleminga w 1928 r., co do dziś pozostaje jednym z najważniejszych odkryć naukowych 6.W przemyśle spożywczym udomowienie niektórych grzybów nitkowych leży u podstaw produkcji sera. Grzyb Penicillium roqueforti wykorzystuje się w procesie dojrzewania serów pleśniowych, a kompleks gatunków Penicillium camemberti wykorzystywany jest do produkcji serówmiękkich, takich jak camembert i brie 6. Drożdże takie jak Saccharomyces to komórki, które wyrastają z komórki macierzystej. Gatunek Saccharomyces cerevisiae stosuje się w produkcji wina i piwa 6.
Niektóre grzyby pasożytują na roślinach, przez co wywołują choroby takie jak świerzb czy mączniaki. Jedynie niewielka grupa grzybów ma wpływ na zdrowie ludzi (np. grzybica, pleśniawki itd.) lub drożdże Candida albicans w przypadku kandydozy 4.
Archeony
Archeony, bardzo podobne do bakterii, z którymi długo je mylono, to mikroorganizmy jednokomórkowe tworzące czasem nitki lub gromady. Przeprowadzone w latach 70. badania wykazały, że pod względem ewolucyjnym różnią się one od bakterii. Mają one jednak wspólne cechy z komórkami eukariotycznymi (nasze własne komórki też do nich się zaliczają), mającymi bardziej złożoną strukturę niż bakterie prokariotyczne. Archeony są zdolne do życia w ekstremalnych środowiskach (m.in. gorące źródła, gejzery, lód na Antarktydzie), w środowiskach o wysokim ciśnieniu i zasoleniu oraz w bardzo niskich lub bardzo wysokich temperaturach4. Archeony Halobacterium i Halococcus żyją w słonych jeziorach, a dzięki zawartości pigmentów nadają wodzie czerwony lub żółty odcień, natomiast Pyrobaculum rozmnażają się pod ziemią, w zbiornikach ropy naftowej, w temperaturze przekraczającej 100°C.
Kochajcie swoje mikroby, a one Wam podziękują
Jeśli myśleliście, że mikroby to nic dobrego i należy się ich pozbywać, wiecie już, że byliście w błędzie! Zdecydowana większość z nich to niezbędny element życia i aktywności ludzkiej. Warto wiedzieć, że są one także niezbędne dla funkcjonowania naszego organizmu i utrzymania dobrego zdrowia.
Przysługa za przysługę 3, 7, 8
Nasze ciało przyjmuje w swoim wnętrzu wiele różnych mikroorganizmów, które określamy mianem komensali i z którymi – w odróżnieniu od mikroorganizmów patogennych – żyjemy w prawdziwej symbiozie. W zamian za wikt i opierunek mikroby nieustannie wyświadczają nam przysługi.
Kilka zaskakujących liczb
5000 miliardów miliardów miliardów (czyli 5 × 1030) Tyle bakterii i archeonów żyje na naszej planecie.
Są one zdecydowanie najbardziej powszechną formą życia na Ziemi.
100 milionów lat świetlnych To odległość, jaki zajęłoby 1031 wirusów żyjących na Ziemi, gdyby ułożyło się je w linii prostej.
W mikrobiocie znajduje się od 50 do 150 razy więcej różnych genów niż w komórkach ludzkiego ciała. Mikrobiota to zatem prawdziwy „drugi genom”.3
W organizmie ludzkim występuje 10 razy więcej bakterii niż komórek.2
Obecne w jelicie bakterie mikrobioty żywią się błonnikiem pokarmowym, którego nie jesteśmy w stanie strawić i uwalniają cenne związki zwane „ (sidenote:
Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe
Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe są źródłem energii (paliwa) dla komórek organizmu, współdziałają z układem odpornościowym i biorą udział w komunikacji między jelitami a mózgiem.
Silva YP, Bernardi A, Frozza RL. The Role of Short-Chain Fatty Acids From Gut Microbiota in Gut-Brain Communication. Front Endocrinol (Lausanne). 2020;11:25.)”. Cząsteczki te odżywiają komórki jelitowe, przyczyniają się do ich wzrostu i różnicowania oraz wzmacniają ich funkcję ochronną. Mikroby syntetyzują również użyteczne substancje bioaktywne, takie jak aminokwasy i witaminy (np. K2, B5, B6).
Dobry stan mikrobioty zależy od wielu czynników: genetyki, wieku, miejsca zamieszkania, rodzaju porodu itp. Najpotężniejszym czynnikiem modulującym mikrobiotę jelitową jest jednak sposób odżywiania. Aby sprzyjała „zdrowej”, czyli bogatej i zróżnicowanej mikrobiocie, dieta musi dostarczać wystarczającą ilość pokarmów roślinnych (owoców, warzyw, nasion oleistych, produktów pełnozbożowych, roślin strączkowych itp.), które zapewnią mikroogranizmom odpowiednie „substraty” – uwielbiane przez nie pożywienie – ale także żywe bakterie (żywność sfermentowana, jak np. kapusta kiszona, kombucha czy kefir).
Dieta nie powinna również zawierać zbyt dużo szkodliwych składników, takich jak emulgatory czy substancje słodzące.
Skutecznymi sposobami wspierania zdrowej mikrobioty jest także powściągliwość w stosowaniu niektórych leków (antybiotyków, leków zobojętniających, przeczyszczających, przeciwlękowych itp.), unikanie alkoholu i papierosów oraz regularne ćwiczenia fizyczne.
Gdy mikroby mają się źle, cierpi na tym nasz organizm
Jak wiadomo, drobnoustroje są przyczyną wielu chorób zakaźnych: rinowirusy wywołują przeziębienie, wirus SARS-CoV-2 wywołuje COVID-19, Salmonella – nieżyt żołądka i jelit, a grzyby Candida – kandydozę... Na szczęście środki przewidrobnoustrojowe (antybiotyki, leki przeciwwirusowe, leki przeciwgrzybicze itp.) pozwalają dziś wyleczyć większość infekcji wywołanych mikroorganizmami.
Odporność mikroorganizmów na środki przeciwdrobnoustrojowe: uwaga, niebezpieczeństwo!
Problem: nadużywanie tego typu leków w ostatnich latach doprowadziło do rozprzestrzenienia się bakterii, wirusów i grzybów, które stały się na nie odporne. Na przykład niektóre bakterie patogenne nie reagują już na żadne antybiotyki. Są to tak zwane bakterie wielooporne lub superbakterie. Tak więc niektóre choroby, które dawniej były uleczalne (infekcje układu moczowego, infekcje przenoszone drogą płciową lub szpitalne, biegunki, gruźlica itp.), dziś mogą być trudne lub nawet niemożliwe do wyleczenia. 9
Uznana przez WHO za zagrożenie dla zdrowia publicznego oporność na leki przeciwdrobnoustrojowe może być przyczyną śmierci nawet 10 milionów osób rocznie do 2050 r. (tyle samo ofiar co w przypadku nowotworów). (10) WHO zaleca ograniczenie stosowania środków przeciwdrobnoustrojowych, w szczególności antybiotyków, w hodowli zwierząt, ochronie zdrowia ludzi i rolnictwie, ale przede wszystkim wzywa do opracowania nowych, skuteczniejszych metod zwalczania infekcji.
Światowy Tydzień Wiedzy o Oporności na Środki Przeciwdrobnoustrojowe (WAAW) obchodzony jest co roku w dniach 18-24 listopada. W 2023 r., podobnie jak w 2022 r., tematem przewodnim jest „Wspólne zapobieganie oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe”. Oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe stanowi zagrożenie nie tylko dla ludzi, ale także dla zwierząt, roślin i środowiska.
Celem kampanii jest zatem podnoszenie świadomości na temat oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe i promowanie najlepszych praktyk, w oparciu o koncepcję „Jedno zdrowie”, wśród wszystkich zainteresowanych stron (ogółu społeczeństwa, lekarzy, weterynarzy, hodowców i rolników, decydentów itp.) w celu ograniczenia pojawiania się i rozprzestrzeniania opornych infekcji.
Brak równowagi, który otwiera drzwi chorobom cywilizacyjnym3, 5, 8
Jednak mikroorganizmy są odpowiedzialne nie tylko za choroby zakaźne. Czy wiesz, że mają one także związek z otyłością, cukrzycą, osteoporozą, nowotworami, a nawet chorobami wieńcowymi i neurodegenarycyjnymi (jak np. chorobą Parkinsona czy chorobą Alzheimera)?
Badania wskazują, że osoby cierpiące na te choroby charakteryzują się zaburzoną równowagą mikrobioty, nazywaną „ (sidenote:
Dysbioza
Dysbioza nie jest zjawiskiem jednorodnym; przybiera różne formy zależne od stanu zdrowia danej osoby. Zazwyczaj definiuje się ją jako zaburzenie składu i funkcjonowania mikrobioty spowodowane przez zestaw czynników środowiskowych i osobniczych zakłócających ekosystem mikroorganizmów.
Levy M, Kolodziejczyk AA, Thaiss CA, et al. Dysbiosis and the immune system. Nat Rev Immunol. 2017;17(4):219-232.)”. Dysbioza oznacza utratę bogactwa i różnorodności populacji mikrobów, głównie w jelitach. Liczne badania wykazały, że ów brak równowagi może mieć negatywny wpływ na funkcjonowanie naszego organizmu i prowadzić do wystąpienia lub nasilenia się chorób.
Aktualne dane nie pozwalają jednoznacznie stwierdzić, czy dysbioza jest przyczyną choroby, czy też choroba jest przyczyną dysbiozy. Badania sugerują jednak, że wspierając „zdrową”, czyli bogatą i różnorodną mikrobiotę, bądź przywracając jej równowagę, utrzymanie dobrego stanu zdrowiajest możliwe.
Moduluj swoją mikrobiotę, by zapobiegać, a nawet... leczyć!
Istnieje kilka sposobów na korzystne modulowanie mikrobioty jelitowej w przypadku dysbiozy lub choroby 3, 7 :
dieta i styl życia (patrz powyżej);
prebiotyki (inulina, galaktooligosacharydy, czyli GOS, fruktooligosacharydy, czyli FOS oraz laktuloza): związki te są w stanie odżywiać grupy pożytecznych bakterii, takich jak Bifidobacterium i Lactobacillus, a tym samym sprzyjać ich namnażaniu 11.
probiotyki (specjalne szczepy bakterii lub żywych drożdży, których wpływ na zdrowie został udowodniony): do tej pory dowody naukowe na ich skuteczność odnoszą się wyłącznie do biegunki u dzieci, biegunki związanej z antybiotykami, niektórych chorób zapalnych jelit i martwiczego zapalenia jelit, ale ich potencjał leczniczy jest przedmiotem wielu badań 11;
transplantacja mikrobioty kałowej (FMT – ang. fecal microbiota transplantation): polega na przeniesieniu mikrobioty jelitowej osoby zdrowej do jelita osoby chorej. Metoda ta wykazała na przykład szczególnie obiecujące wyniki (90% wskaźnik wyleczeń) w przypadku zakażeń Clostridium difficile 12, ale może być również przydatna w łagodzeniu objawów autyzmu 13.
Świat mikrobów – niewyczerpane źródło tropów leczniczych
Mikroorganizmy to cenny obszar badań dla naukowców. Na przykład, by możliwe było skuteczniejsze zwalczanie oporności bakterii na antybiotyki i dysponowanie odpowiednimi narzędziami kontrolnymi, naukowcy muszą lepiej poznać sposób, w jaki bakterie wymieniają się swoimi genami, w jaki nabywają oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe oraz szlaki, którymi owa oporność krąży między środowiskiem, ludźmi i zwierzętami 10.
Powszechnie stosowane w badaniach ludzkiej mikrobioty techniki genomiki i metagenomiki o wysokiej rozdzielczości są skutecznym narzędziem służącym do badania dynamiki drobnoustrojów.
Coraz więcej badań przeprowadza się również w celu lepszego zrozumienia sposobu, w jaki mikroorganizmy obecne w mikrobiocie wchodzą w interakcje z ludźmi, przyczyniają się do prawidłowego funkcjonowania ludzkich komórek oraz tego, które profile drobnoustrojów najbardziej sprzyjają zdrowiu, a które zmiany przyczyniają się do powstawania chorób 3.
Celem jest znalezienie nowych metod leczenia i nowych bakterii probiotycznych, które pozwolą modulować mikrobiotę i skuteczniej leczyć niektóre ostre i przewlekłe choroby.
Obiecujące perspektywy
Pewne substancje wytwarzane w sposób naturalny przez bakterie, takie jak bakteriocyny, mogłyby zostać wykorzystane do opracowania nowych metod leczenia mających na celu wyeliminowanie patogennych mikroorganizmów lub spowolnienie ich rozwoju. Ze względu na liczne korzyści zdrowotne, w tym działanie przeciwzapalne i przeciwnowotworowe, mogą być wykorzystane także inne cząsteczki pochodzące z metabolizmu bakterii, takie jak (sidenote:
Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe
Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe są źródłem energii (paliwa) dla komórek organizmu, współdziałają z układem odpornościowym i biorą udział w komunikacji między jelitami a mózgiem.
Silva YP, Bernardi A, Frozza RL. The Role of Short-Chain Fatty Acids From Gut Microbiota in Gut-Brain Communication. Front Endocrinol (Lausanne). 2020;11:25.).
Modulacja genetyczna bakterii takich jak Escherichia colimogłaby sprawić, że byłyby one zdolne do wytwarzania różnych rodzajów cząsteczek interesujących z punktu widzenia medycyny: jedne przeznaczone byłyby do pozytywnej modulacji mikrobioty w przypadku dysbiozy wywołanej przez antybiotyki, inne działałyby jako szczepionka zwalczająca Vibrio cholera (bakterię odpowiedzialną za cholerę), a jeszcze inne byłyby zdolne do zabijania niektórych patogenów, takich jak Pseudomonas aeruginosa, bakterii siejącej spustoszenie u osób z obniżoną odpornością.
Natomiast w przypadku infekcji, w celu bardzo dokładnego namierzenia i zwalczenia bakterii opornych na antybiotyki mogłyby być wykorzystywane bakteriofagi, które są potencjalnie skuteczną alternatywą dla antybiotyków.
Teraz wiecie już, że niewidzialne i cieszące się złą reputacją mikroorganizmy zasługują na szacunek i uwagę. Potrzebujemy ich, by żyć!
Mimo że formowane przez nie społeczności, ich interakcje ze środowiskiem i pełniona przez nie w naszym organizmie rola są wciąż pełne tajemnic, nie ma dnia bez nowego badania udowadniającego wagę ich obecności w naszym ciele, a tym samym naszej symbiozy!
Aby uczcić rok 2024, rok pełen wydarzeń sportowych, Biocodex Microbiota Institute podkreśla rolę mikrobioty w zdrowiu i sporcie. Czy mikrobiota jelitowa może być naszym niewidzialnym trenerem? Dowiedz się poniżej.
Bakterie, wirusy, grzyby (w tym drożdże), a nawet pasożyty: cała flora, znana jako „mikrobiota jelitowa”, zamieszkuje nasz układ trawienny.
A wszystko to dla naszego dobra: mikrobiota jelitowa wspomaga trawienie, pomaga naszemu układowi odpornościowemu dojrzewać, chroni nas przed patogenami i toksynami jelitowymi itd. Ta lista korzyści jest daleka od wyczerpania, ponieważ mikrobiota jelitowa ma wiele innych zalet, w tym w sporcie: ten niewidzialny trener może pomóc nam w naszych wysiłkach, poprawić nasze czasy i zmotywować nas do treningu!
I odwrotnie, uważa się, że aktywność fizyczna moduluje skład naszej mikrobioty, faworyzując niektóre bakterie zdolne do optymalizacji naszej wydajności. Podobnie jak mikrobiota, ćwiczenia fizyczne są również kwestią równowagi, a nawet umiaru: zbyt intensywny trening może przynieść efekt przeciwny do zamierzonego i zaburzyć równowagę tego pozytywnego koła. Daj z siebie wszystko, ale nie wypalaj się!
Perspektywy, jakie otwiera odkrycie tych powiązań między mikrobiotą, układem pokarmowym i sportem, są ogromne: czy będziemy w stanie zoptymalizować wyniki sportowców dzięki spersonalizowanemu podejściu do mikrobioty?
Zanurz się w sercu mikroskopijnego świata, aby odkryć ten dwukierunkowy związek z naszą wydajnością mięśniową i psychiczną.
Dr Henrik Roager jest profesorem nadzwyczajnym i badaczem na Uniwersytecie Kopenhaskim. Kieruje grupą badawczą Microbiome & Metabolomics, która koncentruje się na tym, w jaki sposób mikrobiota jelitowa przyczynia się do trawienia, zdrowia i wyników sportowych. Obejrzyj wideo, aby dowiedzieć się, co dr Henrik Roager ma do powiedzenia na temat wpływu mikrobioty na sport.
Obraz
Aby dowiedzieć się więcej
Odkryj nasz wybór artykułów na temat korzyści zdrowotnych wynikających z uprawiania sportu i mikrobioty.
Z okazji roku 2024, obfitującego w wydarzenia sportowe, Biocodex Microbiota Institute ujawnia rolę mikrobioty w zdrowiu i sporcie. Czy mikrobiota działa jak niewidzialny trener? Dowiedz się poniżej.
Przedmiotem nowych badań jest ustalenie, w jaki sposób bakteryjne zapalenie pochwy może rozprzestrzeniać się poprzez kontakty seksualne. W tym celu wykorzystuje się szczegółową analizę genetyczną i unikatową metodę rekrutacji do śledzenia bakterii w sieciach osobistych.
44%
Kobiet wie, że bakteryjne zapalenie pochwy jest związane z brakiem równowagi w mikrobiocie pochwy
(sidenote:
Bakteryjne zapalenie pochwy
Bakteryjne zapalenie pochwy (BV) to rodzaj zapalenia pochwy spowodowanego brakiem równowagi wśród gatunków bakterii normalnie bytujących w pochwie.
) (bacterial vaginosis, BV) jest często charakterystycznym objawem zaburzenia równowagi mikrobioty pochwy – stanu, który może wynikać z przenoszenia bakterii drogą płciową.Chociaż społeczność naukowa dostrzega potencjał takiego przenoszenia, nadal nie udało się poczynić ostatecznych ustaleń. Amerykańscy badacze z University of Maryland School of Medicine badali podobieństwo szczepów bakterii między partnerami seksualnymi oraz w ramach szerszych sieci seksualnych, aby lepiej poznać mechanizm przenoszenia drogą płciową i usprawnić leczenie chorób u obojga partnerów. 1
Efekt kuli śnieżnej – na czym polega?
W badaniu klinicznym wykorzystano „rekrutację metodą kuli śnieżnej” – technikę, w ramach której uczestnicy pierwszego badania rekrutują kolejne osoby ze swoich osobistych sieci. Takie podejście zapewnia naturalistyczne pobieranie próbek z populacji, odzwierciedlające interakcje w świecie rzeczywistym. W tym przypadku badanie obejmowało cztery fale i włączono do niego 138 uczestników, głównie młodych afroamerykańskich mężczyzn i kobiety, z których wszyscy uzyskali dodatni wynik testu na obecność infekcji przenoszonych drogą płciową, takich jak Chlamydia lub rzeżączka.
Badacze zebrali i poddali analizom próbki wymazów z pochwy i prącia, stosując sekwencjonowanie całego metagenomu – metodę, która pozwala odczytywać pełne sekwencje DNA obecne w próbce, dzięki czemu możliwa jest szczegółowa analiza społeczności drobnoustrojów. Wykorzystali oni takie narzędzia jak inStrain do oceny „zgodności szczepów”, czyli stopnia genetycznego podobieństwa, między bakteriami występującymi u różnych osób. Ułatwiło to ustalenie, czy szczepy są przenoszone w wyniku kontaktu seksualnego.
Only 1 in 2 women
were aware of the variations in the composition of the vaginal microbiota at the different stages of their lives.
Wśród 54 uczestników badanie wykazało 115 przypadków nakładania się szczepów bakteryjnych, co dotyczyło 25 gatunków. Co ciekawe, Lactobacillus iners uległ przeniesieniu wśród 6% uczestniczek, wskazując bezpośrednie ścieżki przenoszenia w interakcjach osób tej samej płci. W bezpośrednich porównaniach wykazano znacznie wyższy wskaźnik przenoszenia szczepów bakteryjnych wśród osób mających kontakty seksualne niż w przypadku osób bez takich kontaktów.
Większość (94%) zdarzeń zgodności zaobserwowano pomiędzy osobami nieutrzymującymi kontaktów seksualnych, co obejmowało szerokie współdzielenie szczepów Gardnerella swidsinskii i Lactobacillus chipsatus wśród kobiet, w porównaniu z 6% wśród osób utrzymujących kontakty seksualne. Podkreśla to wyraźną rolę aktywności seksualnej w rozprzestrzenianiu się pewnych szczepów bakteryjnych. Nieoczekiwany wysoki stopień zgodności między osobami nieutrzymującymi kontaktów seksualnych sugeruje, że czynniki społeczne i środowiskowe odgrywają zasadniczą rolę w przenoszeniu bakterii. Wskazuje to na bardziej złożoną sieć wymiany bakterii, niż wcześniej sądzono.
Znaczenie kliniczne: wezwanie do działania dla personelu medycznego
Co ciekawe, badanie przeprowadzone w Międzynarodowego Obserwatorium Mikrobioty wykazało, że spośród 6500 uczestniczek tylko 18% w pełni rozumiało, czym jest mikrobiota pochwy. Tylko 1 na 3 kobiety wie, że bakterie tworzące mikrobiotę pochwy są bezpieczne dla narządów rozrodczych kobiet (37%) oraz że bakteryjne zapalenie pochwy jest powiązane z brakiem równowagi w mikrobiocie pochwy (35%). 2 Ten brak świadomości podkreśla konieczność transformacyjnego podejścia do leczenia bakteryjnego zapalenia pochwy (BV) i chorób pokrewnych.
Z okazji roku pod znakiem sportu, Biocodex Microbiota Institute daje wizytę, od 22 do 26 maja 2024, w Cité des Sports d'Issy-les-Moulineaux na wystawie fotograficznej "mikrobiota, nasz niewidzialny trener". Fascynujące zanurzenie się w sercu naszych jelit, aby odkryć związek mikrobiota-sport.
Bakterie, wirusy, grzyby (w tym drożdże), a nawet pasożyty: Cała flora, zwana «mikrobiotą jelitową», zamieszkuje nasz układ trawienny. I to dla naszego największego dobra! Mikrobiota jelitowa sprzyja trawieniu, przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania naszego układu odpornościowego, chroni nas przed patogennymi bakteriami… Lista korzyści dalekich od wyczerpującej, ponieważ mikrobiota jelitowa ma wiele innych strun do łuku, a zwłaszcza w sporcie! Według kilku badań naukowych, ten „niewidzialny trener” pomoże nam w wysiłku, prawdopodobnie poprawi nasze czasy, a nawet źródło motywacji do treningu! I odwrotnie, regularna aktywność fizyczna moduluje skład naszej mikrobioty, sprzyjając niektórym bakteriom zdolnym do optymalizacji naszej wydajności.
Spraw, aby niewidzialne było widoczne
Zgodnie ze swoją misją edukowania opinii publicznej o fascynujących mocach ludzkiej mikrobioty, Biocodex Microbiota Institute wykorzystuje rok pełen wydarzeń sportowych, aby rzucić światło na dwukierunkowy związek między mikrobiotą a sportem."Zanurzyliśmy się w badaniach naukowych, które pokazują dwukierunkowy związek między mikrobiotą a aktywnością fizyczną" - mówi Murielle Escalmel, dyrektor naukowy Biocodex Microbiota Institute. Nawilżenie, odporność, równowaga, energia i odporność, na tych pięciu kluczowych funkcjach naszego ciała, mikrobiota odgrywa prawdziwą rolę niewidzialnego trenera. Mając za sobą naukę, musieliśmy teraz dotrzeć do jak największej liczby ludzi z wielkim wyzwaniem: Uczynieniem niewidzialnego widzialnym.
"Mikrobiota odgrywa prawdziwą rolę niewidzialnego trenera"
Olivier Valcke, Dyrektor naukowy Biocodex Microbiota Institute
Biocodex Microbiota Institute powierzył fotografowi Laurentowi Hini delikatną misję odkrywania mechanizmów w pracy. "Poza wyzwaniem technicznym, uwiedziono mnie przesłaniem podkreślenia wewnętrznego związku między sportem a mikrobiotą" - mówi Hini. "Zaproponowałem podejście do tematu w formie dyptyku z dwoma wyraźnymi obrazami: Pierwszym portretem sportowca w ruchu, na który odpowiada druga część przedstawiająca mikrobiotę jako niewidzialnego trenera."
5 sportów, 5 kolorów, 6 sportowców… i trenera!
Surfing i nawodnienie, judo i obrona, breakdance i równowaga… Wystawa jest prezentowana jako cykl 5 dużych dyptyków dla 5 dyscyplin sportowych związanych z 5 funkcjami mikroflory. w ćwiczeniach wzięło udział 6 sportowców. Projekt został pomyślany jako obraz między szerokokątnym zdjęciem sportowca a obrazem przedstawiającym jego „trenera mikrobioty”.
W przypadku mikrobioty zastosowano mieszaną technikę łączącą fotografię i generatywną sztuczną inteligencję wizualną w celu zmaterializowania funkcji mikrobioty. Wystawa opiera się na tej równowadze między postrzegającym (sportowcem) a niewidzialnym (jego mikrobiotą). Z każdym dyptykiem wiązała się chromatyczna dominacja: Czerwony dla energii, Orange dla równowagi, biały dla obrony. Kolor jest ważny na wystawie: Jest to związek między dwiema częściami każdego dyptyku, oznakowanie, które poprowadzi, poinformuje publiczność w ramach wystawy o nieoczekiwanych mocach ludzkiej mikrobioty. I nakłonić go do uprawiania sportu!
Odwiedź wystawę
Od środy 22 do niedzieli 26 maja 2024 r.
W Cité des Sports
92 Rue du Gouverneur Général Éboué
92130 Issy-les-Moulineaux
O Biocodex Microbiota Institute
Biocodex Microbiota Institute to międzynarodowe centrum wiedzy poświęcone promowaniu lepszego zdrowia poprzez informowanie o ludzkiej mikrobiocie. Aby to zrobić, jest skierowany do pracowników służby zdrowia, jak i ogółu społeczeństwa, aby podnieść świadomość centralnej roli tego mało znanego ciała.
Z okazji roku pod znakiem sportu, Biocodex Microbiota Institute daje wizytę, od 22 do 26 maja 2024, w Cité des Sports d'Issy-les-Moulineaux na wystawie fotograficznej mikrobiota, nasz niewidzialny trener. Fascynujące zanurzenie się w sercu naszych jelit, aby odkryć związek mikrobiota-sport.
Bakterie, wirusy, grzyby (w tym drożdże), a nawet pasożyty: Cała flora, zwana «mikrobiotą jelitową», zamieszkuje nasz układ trawienny. I to dla naszego największego dobra! Mikrobiota jelitowa sprzyja trawieniu, przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania naszego układu odpornościowego, chroni nas przed patogennymi bakteriami… Lista korzyści dalekich od wyczerpującej, ponieważ mikrobiota jelitowa ma wiele innych strun do łuku, a zwłaszcza w sporcie! Według kilku badań naukowych, ten „niewidzialny trener” pomoże nam w wysiłku, prawdopodobnie poprawi nasze czasy, a nawet źródło motywacji do treningu! I odwrotnie, regularna aktywność fizyczna moduluje skład naszej mikrobioty, sprzyjając niektórym bakteriom zdolnym do optymalizacji naszej wydajności.
Spraw, aby niewidzialne było widoczne
Zgodnie ze swoją misją edukowania opinii publicznej o fascynujących mocach ludzkiej mikrobioty, Biocodex Microbiota Institute wykorzystuje rok pełen wydarzeń sportowych, aby rzucić światło na dwukierunkowy związek między mikrobiotą a sportem. "Zanurzyliśmy się w badaniach naukowych, które pokazują dwukierunkowy związek między mikrobiotą a aktywnością fizyczną" - mówi Murielle Escalmel, dyrektor naukowy Biocodex Microbiota Institute. "Nawilżenie, odporność, równowaga, energia i odporność, na tych pięciu kluczowych funkcjach naszego ciała, mikrobiota odgrywa prawdziwą rolę niewidzialnego trenera. Mając za sobą naukę, musieliśmy teraz dotrzeć do jak największej liczby ludzi z wielkim wyzwaniem: Uczynieniem niewidzialnego widzialnym."
„Mikrobiota odgrywa prawdziwą rolę de coach invisible.”
Olivier Valcke, Dyrektor naukowy Biocodex Microbiota Institute
Biocodex Microbiota Institute powierzył fotografowi Laurentowi Hini delikatną misję odkrywania mechanizmów w pracy. "Poza wyzwaniem technicznym, uwiedziono mnie przesłaniem podkreślenia wewnętrznego związku między sportem a mikrobiotą" - mówi Hini. Zaproponowałem podejście do tematu w formie dyptyku z dwoma wyraźnymi obrazami: Pierwszym portretem sportowca w ruchu, na który odpowiada druga część przedstawiająca mikrobiotę jako niewidzialnego trenera.
5 sportów, 5 kolorów, 6 sportowców… i trenera!
Surfing i nawodnienie, judo i obrona, breakdance i równowaga… Wystawa jest prezentowana jako cykl 5 dużych dyptyków dla 5 dyscyplin sportowych związanych z 5 funkcjami mikroflory. w ćwiczeniach wzięło udział 6 sportowców. Projekt został pomyślany jako obraz między szerokokątnym zdjęciem sportowca a obrazem przedstawiającym jego „trenera mikrobioty”.
W przypadku mikrobioty zastosowano mieszaną technikę łączącą fotografię i generatywną sztuczną inteligencję wizualną w celu zmaterializowania funkcji mikrobioty. Wystawa opiera się na tej równowadze między postrzegającym (sportowcem) a niewidzialnym (jego mikrobiotą). Z każdym dyptykiem wiązała się chromatyczna dominacja: Czerwony dla energii, Orange dla równowagi, biały dla obrony. Kolor jest ważny na wystawie: Jest to związek między dwiema częściami każdego dyptyku, oznakowanie, które poprowadzi, poinformuje publiczność w ramach wystawy o nieoczekiwanych mocach ludzkiej mikrobioty. I nakłonić go do uprawiania sportu!
Odwiedź wystawę
Od środy 22 do niedzieli 26 maja 2024 r.
W Cité des Sports
92 Rue du Gouverneur Général Éboué
92130 Issy-les-Moulineaux
Biocodex Microbiota Institute
Biocodex Microbiota Institute to międzynarodowe centrum wiedzy poświęcone promowaniu lepszego zdrowia poprzez informowanie o ludzkiej mikrobiocie. Aby to zrobić, jest skierowany do pracowników służby zdrowia, jak i ogółu społeczeństwa, aby podnieść świadomość centralnej roli tego mało znanego ciała.
Kontakt prasowy Biocodex Microbiota Institute
Olivier Valcke
Public relations i dyrektor publikacji
+33 6 43 61 32 58 o.valcke@biocodex.com
Aby uczcić rok 2024 obfitujący w wydarzenia sportowe, Biocodex Microbiota Institute podkreśla rolę mikrobioty w zdrowiu i sporcie poprzez wystawę fotograficzną. Breakdance, koszykówka, rugby, surfing i judo... Zanurz się w sercu tych praktyk sportowych i ich mikrobioty!
Biocodex Microbiota Institute powierzył fotografowi Laurentowi Hini delikatne zadanie odsłonięcia działających mechanizmów.
Obraz
Obraz
Obraz
Obraz
Obraz
Projekt został pomyślany jako konfrontacja szerokokątnego zdjęcia sportowca z obrazem przedstawiającym jego „trenera mikrobioty”. W przypadku mikrobioty zastosowano mieszaną technikę fotograficzną i generatywną wizualną sztuczną inteligencję, aby zmaterializować funkcję mikrobioty. Portret akcji został stworzony przy użyciu „klasycznych” technik fotograficznych. Sztuczna inteligencja nie zastępuje fotografii, ale jest z nią hybrydyzowana. Nadaje ona treść „trenerowi mikrobioty”. Cała wystawa opiera się na równowadze między tym, co reprezentatywne, a tym, co niefiguratywne, między tym, co postrzegalne (sportowiec), a tym, co ukryte (jego mikrobiota).
Każdemu dyptykowi przypisano następnie dominantę chromatyczną: czerwony dla energii, pomarańczowy dla równowagi, biały dla obrony... Kolor odgrywa ważną rolę na wystawie: łączy dwie sekcje każdego dyptyku i działa jak drogowskaz, prowadząc zwiedzającego przez wystawę. Akcentuje również zanurzenie się w sercu każdej mikrobioty.
W sumie mamy 5 wielkoformatowych dyptyków dla 5 dyscyplin sportowych związanych z 5 funkcjami mikrobioty. Zanurz się w sercu każdej mikrobioty!
Breakdance, równowaga
Z Paolą Soares da Silva
Czy wiesz, że? Nasza mikrobiota składa się z setek miliardów żywych mikroorganizmów, niewidocznych gołym okiem. Mikroorganizmy te, takie jak bakterie, drożdże, wirusy, grzyby i pasożyty, żyją w symbiozie z naszym ciałem, współpracując w celu utrzymania zrównoważonej mikroflory jelitowej (lub flory jelitowej). Zrównoważona mikrobiota charakteryzuje się różnorodnością i obfitością mikroorganizmów. Różnorodność mikrobioty jest kluczowym wskaźnikiem naszego zdrowia. Jednak równowaga ta pozostaje krucha i musimy o nią dbać. Liczne badania naukowe pokazują, że regularna aktywność fizyczna zwiększa różnorodność bakterii jelitowych na korzyść korzystnych gatunków. Sport przyczynia się zatem do równowagi mikrobioty, zachowując tę symbiozę niezbędną dla naszego zdrowia i dobrego samopoczucia.
Obraz
Obraz
Obraz
Obraz
Dowiedz się więcej o Paoli Soares da Silva
Zaangażowana w artystyczną i sportową społeczność Breakdance, Paola Soares da Silva jest symbolicznym i inspirującym sportowcem. Została wicemistrzynią Breaking Île de France i Centre Val de Loire 2021, a następnie mistrzynią Centre Val de Loire 2024. Oprócz kariery sportowej jest także założycielką i menedżerem Breaking Journey, stowarzyszenia, które działa na rzecz rozpowszechniania i promowania kultury miejskiej i breakdance we Francji.
Koszykówka, odporność
Z Sidneyem Attiogbé
Małe, niewidoczne... ale bardzo odporne! Dieta wysokotłuszczowa, stres, infekcje... Różnorodne czynniki mogą zaburzyć równowagę mikrobioty jelitowej (tzw. dysbioza). Dobrą wiadomością jest to, że mikrobiota jelitowa jest odporna, tj. zdolna do regeneracji po zakłóceniach. Kolejną dobrą wiadomością jest to, że wykazano, że ćwiczenia fizyczne przyczyniają się do tej odporności. Intensywne ćwiczenia fizyczne są skorelowane ze stresem oksydacyjnym (naturalnym zjawiskiem związanym z produkcją wolnych rodników w organizmie). Odporność mikrobioty jest niezbędna na wiele sposobów: przyczynia się do dobrego trawienia i wchłaniania składników odżywczych, zwalcza stres oksydacyjny i stany zapalne oraz wzmacnia układ odpornościowy i pomaga zapobiegać niektórym chorobom. Przekonany? Więc kup swoje trampki!
Obraz
Obraz
Obraz
Obraz
Dowiedz się więcej o Sidneyu Attiogbé
Sidney Attiogbé, były zawodnik francuskiej kadry narodowej U23, postawił sobie za misję pomóc jak największej liczbie osób odkryć jego sport - koszykówkę na wózkach inwalidzkich. Ten profesjonalny sportowiec przyczynia się do zwiększenia widoczności i dostępności sportu niepełnosprawnych, zwłaszcza poprzez projekty i wydarzenia, które prowadzi w ścisłej współpracy z firmami.
Rugby, energia
Z Jonathan Laugel and Maxime François
Potrzebujesz toniku? Wykorzystaj swoją mikrobiotę jelitową! Bakterie w mikrobiocie jelitowej odgrywają ważną rolę w produkcji energii dla sportowców. Jak to robią? Mikrobiota jelitowa fermentuje złożone węglowodany z diety, które z kolei (sidenote:
Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe
Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe są źródłem energii (paliwa) dla komórek organizmu, współdziałają z układem odpornościowym i biorą udział w komunikacji między jelitami a mózgiem.
Silva YP, Bernardi A, Frozza RL. The Role of Short-Chain Fatty Acids From Gut Microbiota in Gut-Brain Communication. Front Endocrinol (Lausanne). 2020;11:25.) (SCFA), uznawane za istotne źródło energii dla komórek jelitowych i innych tkanek ciała. Te z kolei przyczyniają się do wytrzymałości i regeneracji podczas ćwiczeń. Cnotliwe koło!
Obraz
Obraz
Obraz
Obraz
Dowiedz się więcej o Jonathan Laugel
Jonathan Laugel, członek narodowej drużyny rugby 7-a-side, jest profesjonalnym graczem rugby od 12 lat, rekordzistą Francji pod względem liczby występów w swojej drużynie, z 93 turniejami i ponad 450 rozegranymi meczami. Brał udział w Igrzyskach Olimpijskich w Rio w 2016 roku i zdobył różne medale na etapach mistrzostw świata, w tym srebrny medal w Hongkongu w 2024 roku. Jest także dwukrotnym złotym medalistą Mistrzostw Europy w Rugby 7s.
Dowiedz się więcej o Maxime François
Maxime François, jego trener, to były zawodnik najwyższej klasy w zapasach. W tej dyscyplinie sześciokrotnie zdobył tytuł mistrza Francji indywidualnie i trzykrotnie drużynowo. Zajął również 5. miejsce na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2018 w zapasach i 3. miejsce na Mistrzostwach Świata w Grapplingu 2014. Teraz przekształcony w trenera zapasów MMA, oddaje swoje doświadczenie i wiedzę do dyspozycji Jonathana. Dzięki pracy Maxime'a Jonathan dziesięciokrotnie poprawił swoje wyniki sportowe. Relacja zbudowana przez lata przyjaźni i wspólnych wartości sportowych.
Surfowanie i nawodnienie
Z Ainhoa Leiceaga
Woda, źródło życia. Nawodnienie jest niezbędne dla każdego, ale jeszcze bardziej dla sportowców, których wydajność i regeneracja zależą od optymalnego spożycia wody. Mikrobiota jelitowa transportuje wodę i elektrolity - minerały, które pomagają ustabilizować poziom nawodnienia organizmu - przez ścianę jelita. Badania naukowe wykazały, że skład mikrobioty jelitowej wpływa na wchłanianie sodu i innych substancji rozpuszczonych niezbędnych do nawodnienia krwi, przyczyniając się w ten sposób do nawodnienia. Sportowcy są bardziej narażeni na odwodnienie z powodu intensywnego pocenia się związanego z ćwiczeniami. Zrównoważona mikrobiota przyczynia się zatem do integralności bariery jelitowej i dobrego nawodnienia organizmu, z których oba są niezbędne dla wyników sportowych.
Obraz
Obraz
Obraz
Obraz
Dowiedz się więcej o Ainhoa Leiceaga
Ainhoa Leiceaga, członkini narodowej drużyny surfingowej, jest francuską surferką na najwyższym poziomie. Jej kariera była naznaczona wieloma sukcesami, w tym trzecim miejscem w europejskich rankingach juniorów i 4. miejscem w europejskim obwodzie 2022-2023. Oprócz osiągnięć sportowych i zaangażowania w ochronę oceanów, Ainhoa jest studentką fizyki i chemii.
Judo, obrona
Z Raymond Demoniere
Atak i kontratak! Mikrobiota jelitowa działa jak tarcza przed atakami bakterii (sidenote:
Patogen
patogen to mikroorganizm, który powoduje lub może spowodować chorobę
Pirofski LA, Casadevall A. Q and A: What is a pathogen? A question that begs the point. BMC Biol. 2012 Jan 31;10:6.). W jaki sposób to robi? Bakterie są w stałym dialogu z jelitowym układem odpornościowym, umożliwiając mu bycie w ciągłym pogotowiu i, w razie potrzeby, ochronę bariery jelitowej. Aktywacja odpowiedzi immunologicznej odgrywa kluczową rolę w wytrzymałości. Przekraczaj siebie, tak, ale najpierw się chroń! Istnieje związek między intensywnością sportu a zmianą odpowiedzi immunologicznej gospodarza. Najnowsze badania sugerują, że mikrobiota jelitowa może pomóc przeciwdziałać reakcjom zapalnym wywołanym przez intensywne ćwiczenia. Sportowcy z określonym składem mikrobioty jelitowej wykazywali niższy stan zapalny. Te przeciwzapalne efekty mikrobioty jelitowej mogą opóźniać objawy zmęczenia podczas ćwiczeń wytrzymałościowych. Do usłyszenia!
Obraz
Obraz
Obraz
Obraz
Dowiedz się więcej o Raymond Demoniere
Raymond Demoniere jest francuskim judoką z czarnym pasem 6. dan. Szanowana postać w świecie judo, jest obecnie trenerem z certyfikatem państwowym. Jego wpływ wykracza poza jego własną karierę, ponieważ wraz z synem, Romainem, zwycięzcą Pucharu Europy 2024 w kategorii kadetów, trenuje i kontynuuje karierę judoki na najwyższym poziomie. Ich duet uosabia siłę i odporność, ale także szacunek i dyscyplinę, podstawowe wartości w judo.
Ten projekt narodził się z tego pytania... i z okazji: nadejścia roku 2024 obfitującego w wydarzenia sportowe w Paryżu! Zanurzyliśmy się w badaniach naukowych wykazujących dwukierunkowy związek między mikrobiotą a aktywnością fizyczną. Nawodnienie, obrona, równowaga, energia i odporność: w tych pięciu kluczowych funkcjach naszego organizmu mikrobiota odgrywa rolę niewidzialnego trenera. Mając już podstawy naukowe, musieliśmy teraz dotrzeć do jak największej liczby osób, stawiając czoła poważnemu wyzwaniu: uczynić niewidzialne widzialnym. Fotografia w połączeniu ze sztuczną inteligencją wydawała się najlepszym sposobem na zilustrowanie potężnych mocy mikrobioty. Niewidzialne, ale solidne!
Dziękujemy wszystkim sportowcom, którzy wzięli udział w projekcie.
„Podobnie jak sport, mikrobiota jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania i ochrony naszego organizmu”.
Olivier Valcke, Corporate Scientific Communication Director
Copyrights
Kredyty fotograficzne : Laurent Hini.
Obrazy manipulowane przez sztuczną inteligencję i opracowane przez Laurenta Hini.
Źródła
Mach N, Fuster-Botella D. Endurance exercise and gut microbiota: A review. J Sport Health Sci. 2017 Jun;6(2):179-197.
Wyczynowi sportowcy nieustannie dążą do osiągania jak najlepszych wyników. Nowe oparte na nauce podejście ma na celu „odżywienie” mikrobioty jelit sportowców tak, by osiągali oni jak najlepsze wyniki.
Pierwsza różnica: mikrobiota jelitowa sportowców jest bardziej zróżnicowana. Badanie przeprowadzone na zawodnikach rugby wykazało, że mikrobiota jelit sportowców zawierała większą liczbę gatunków bakterii. 1 Wydolność sercowo-oddechowa sportowców, a dokładniej ich maksymalna zdolność pochłaniania tlenu, czyli pułap tlenowy ( (sidenote:
Pułap tlenowy (VO2 max)
To kryterium indywidualne w przypadku każdego sportowca reprezentuje maksymalną ilość tlenu, jaką organizm jest w stanie pobrać z powietrza, a następnie przetransportować do włókien mięśniowych podczas ćwiczeń, tak by zaspokoić zapotrzebowanie organizmu. Im wyższy pułap tlenowy, tym lepsza wydolność; jeśli jest niski, wydolność fizyczna będzie ograniczona i, by ją poprawić, konieczny będzie specjalny trening.
)), wydaje się mieć związek z różnorodnością mikrobioty jelit. 2
Druga różnica: mikrobiota sportowców jest bogatsza w korzystne bakterie (Bifidobacterium, Lactobacillus i Akkermansia) oraz wytwarza więcej wartościowych krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych ( (sidenote:
Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe
Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe są źródłem energii (paliwa) dla komórek organizmu, współdziałają z układem odpornościowym i biorą udział w komunikacji między jelitami a mózgiem.
Silva YP, Bernardi A, Frozza RL. The Role of Short-Chain Fatty Acids From Gut Microbiota in Gut-Brain Communication. Front Endocrinol (Lausanne). 2020;11:25.)) 3,4. Istnieją jednak znaczące różnice w zależności od konkretnego sportowca i uprawianej dyscypliny sportu. I tak w mikrobiocie wspomnianych rugbystów nadreprezentowanych było kilka taksonów bakterii, na czele z bakteriami Akkermansiaceae. 1 U maratończyków i narciarzy biegowych mikrobiota jelit okazuje się być bogatsza w bakterie z wielkiej rodziny Firmicutes (która obejmuje pałeczki kwasu mlekowego – znane jako „dobre bakterie”), uboższa natomiast w Bacteroidetes: w rezultacie obserwuje się korzystny stosunek F/B między tymi dwiema rodzinami bakterii, związany z wyższym pułapem tlenowym (VO2max), stanowiącym kluczowy czynnik wpływający na wydolność organizmu. 5
Rupy Firmicutes i Bacteroidetes stanowią łącznie 70–90% społeczności bakterii w naszych jelitach. 8, 9
Związane z lepszą wydolnością fizyczną bakterie Prevotella również nadreprezentowane były u maratończyków. 5 Taki sam wynik zaobserwowano u zawodowych amerykańskich kolarzy: liczebność bakterii Prevotella wzrastała wraz z liczbą godzin poświęconych na trening tygodniowo. 2
Pozostaje jednak pytanie: czy specyfika mikrobioty sportowców jest źródłem ich niezwykłej wydolności? A może wynikiem ich bardzo intensywnej aktywności fizycznej w połączeniu z bardzo specyficzną dietą? Prawda zapewne leży pośrodku, a kluczowym jest ich pozytywne oddziaływanie.
Modulowanie mikrobioty jelit – strategia wyboru, by poprawić zdrowie i wydolność sportowców?
Bezpośrednią konsekwencją związku między mikrobiotą jelit a wynikami sportowymi byłaby pokusa u sportowców, by zoptymalizować mikrobiotę jelit – czy to za pomocą diety (w celu odżywienia bakterii), czy to poprzez stosowanie probiotyków. 6
Jeśli chodzi o dietę, to zaczynają powstawać pewne badania dotyczące odżywiania, skupione głównie na korzyściach płynących z diety bogatej w błonnik – tak, by wspierać mikrobiotę i zdrowie układu pokarmowego sportowców. 3 W końcu częściej sięgają oni po makaron niż po soczewicę z sałatą. Jednak ilość spożywanego przez nich błonnika powinna być proporcjonalna do wysokiego zapotrzebowania kalorycznego: 14 g błonnika / 1000 kcal / dzień, aby wspierać zdrowie przewodu pokarmowego i wydolność. Należy jednak zaznaczyć, że błonnika należy unikać tuż przed wysiłkiem fizycznym i tuż po nim, by nie wywołać „efektu błonnika” (wzdęcia, przyspieszony pasaż jelitowy) w już i tak obciążonym układzie pokarmowym. 3
Jeśli chodzi o probiotyki, trudno o jednoznaczne wnioski z uwagi na to, że wpływ na wyniki mają konkretne szczepy, dawki, dyscypliny sportu oraz sami sportowcy. 3 Badania naukowe wykazały jednak ich korzystny wpływ na ogólny stan zdrowia, w szczególności na odporność. U pływaczek jogurt probiotyczny zawierający bakterie Lactobacillus acidophilus spp., Lactobacillus delbrueckii ssp. bulgaricus, Bifidobacterium bifidum oraz Streptococcus salivarus ssp. thermophilus zmniejszył liczbę przypadków infekcji dróg oddechowych po zawodach; u rugbystów probiotyk zawierający kilka szczepów bakterii zmniejszył także częstotliwość występowania chorób górnych dróg oddechowych i objawów żołądkowo-jelitowych; inne badania wskazują na poprawę funkcji odpornościowych. 6
Czym są probiotyki?
Probiotyki to „żywe mikroorganizmy, które – jeśli podawane w odpowiedniej ilości – przynoszą gospodarzowi korzyści zdrowotne.” 10, 11 IInnymi słowy, bakterie lub drożdże w pełnej formie, które niosą ze sobą korzyści dla zdrowia tych, którzy je spożywają. Z zastrzeżeniem jednak, że nie należy ich przyjmować w zbyt dużych bądź zbyt małych dawkach!
Mikroorganizmy najczęściej stosowane jako probiotyki to:
bakterie pochodzące z mikrobioty człowieka lub z fermentowanych produktów mlecznych, w szczególności bakterie kwasu mlekowego (Lactobacillus) oraz bifidobakterie (Bifidobacterium) 12, 13
drożdże – np. Saccharomyces boulardii, pierwotnie pochodzące ze skórki liczi. 12, 14
Jeśli chodzi o wyniki sportowe, pewne eksperymenty przeprowadzone na myszach wydają się obiecujące. Najbardziej zaskakujący przykład stanowi związana z wynikami maratończyków bakteria Veillonella atypica, która przekształca produkt odpadowy mięśni (mleczan) w paliwo (propionian).
Wystarczy przemycić nieco tych bakterii do przewodu pokarmowego myszy, by stały się prawdziwymi mistrzami bieżni. 7 I odwrotnie: myszy przyjmujące pokarm pozbawiony włókien fermentowalnych przez bakterie ledwo ruszały się na macie do ćwiczeń i traciły masę mięśniową. 4 Są to jednak tylko wstępne wyniki badań przeprowadzonych na gryzoniach; wciąż potrzebne są badania na ludziach, aby je potwierdzić.
Styl życia, wiek, genetyka, dieta itp. – liczne są czynniki wpływające na mikrobiotę jelit. Wśród nich znajduje się jeszcze jeden, mało zbadany czynnik: wpływ ćwiczeń fizycznych. A jednak badania naukowe zgodnie wskazują, że regularna aktywność fizyczna idzie w parze z dobrym zdrowiem układu pokarmowego i zdrową mikrobiotą… należy jednak wystrzegać się zbyt intensywnych treningów!
Czy uprawianie sportu jest korzystne dla naszego układu pokarmowego?
Układ pokarmowy, jak i cały nasz organizm, na (sidenote:
Aktywność fizyczna
„Każdy ruch ciała powstały wskutek skurczu mięśni szkieletowych skutkujący wzrostem wydatku energetycznego w stosunku do wydatku energetycznego w spoczynku”. Przykładem aktywności fizycznej mogą być marsz, jazda na rowerze, uprawianie sportu, sprzątanie, prace w ogrodzie czy majsterkowanie.
Source: Caspersen CJ, Powell KE, Christenson GM. Physical activity, exercise, and physical fitness: definitions and distinctions for health-related research. Public Health Rep. 1985 Mar-Apr;100(2):126-31.). może tylko zyskać. Zatem gdy ćwiczysz z rozsądkiem (przy mniej niż 50% maksymalnego zużycia tlenu lub (sidenote:
Pułap tlenowy (VO2 max)
To kryterium indywidualne w przypadku każdego sportowca reprezentuje maksymalną ilość tlenu, jaką organizm jest w stanie pobrać z powietrza, a następnie przetransportować do włókien mięśniowych podczas ćwiczeń, tak by zaspokoić zapotrzebowanie organizmu. Im wyższy pułap tlenowy, tym lepsza wydolność; jeśli jest niski, wydolność fizyczna będzie ograniczona i, by ją poprawić, konieczny będzie specjalny trening.
)):
zwiększa się pasaż jelitowy,
poprawia się stan błony śluzowej wyściełającej ściany przewodu pokarmowego.
Pewne badanie naukowe wykazało, że po trzech miesiącach umiarkowanej aktywności fizycznej poprawia się motoryka przewodu pokarmowego (skurcze mięśni w przewodzie pokarmowym niezbędne do przesuwania pokarmu): pasaż ulega zatem przyspieszeniu, skracając czas spędzany w układzie pokarmowym przez substancje, które staną się w przyszłości stolcem… a tym samym skraca się czas kontaktu obecnych w stolcu patogenów z barierą jelitową. To samo dzieje się po zaledwie tygodniu jazdy na rowerze o umiarkowanej intensywności. Innymi słowy, (sidenote:
Sport
„Ustrukturyzowana rekreacyjna aktywność fizyczna, która może obejmować ćwiczenia fizyczne, w których uczestnicy przestrzegają wspólnie ustalonych zasad (lub oczekiwań) i dla których istnieje określony cel.”
Khan KM, Thompson AM, Blair SN et al. Sport and exercise as contributors to the health of nations. Lancet. 2012 Jul 7;380(9836):59-64.) jest dobry dla układu pokarmowego, o ile nie masz obsesji na punkcie osiąganych wyników i nie forsujesz zanadto organizmu. 1
Korzyści dla jelit już przy 2,5 godziny aktywności fizycznej tygodniowo
Spacer do pracy, zwykłe schody zamiast schodów ruchomych, odkurzanie, prace ogrodowe, jazda na rowerze i gimnastyka: wystarczą 2,5 godziny aktywności fizycznej w tygodniu, by skorzystały na tym nasze jelita. Nie trzeba wcale porywać się na maraton: poprawa różnorodności i bogactwa mikrobioty jest mocniej związana z liczbą godzin poświęconych na aktywność fizyczną niż z jej intensywnością. 10
Dotyczy to także błony śluzowej jelit, która wyściela ściany naszego przewodu pokarmowego. Sport (uprawiany z rozsądkiem) idzie więc w parze ze zdrową błoną śluzową, która doskonale spełnia swoją funkcję bariery. 1
Twoja mikrobiota potrzebuje ruchu: wskakuj w trampki!
Czy w sporcie należy upatrywać bezpośredniej przyczyny dobrego stanu zdrowia układu pokarmowego? Jeśli uprawiasz (niezbyt intensywny) sport, mikrobiota jelit jest w świetnej formie. Ćwiczenia fizyczne są więc pod wieloma względami korzystne 1 :
poprawiają skład mikrobioty jelitowej i jej funkcjonowanie, sprzyjając tworzeniu bogatej i korzystnej dla zdrowia flory;
sprzyjają syntezie cząsteczek modulujących odporność oraz cząsteczek o właściwościach przeciwdrobnoustrojowych, zapewniając skuteczną ochronę przed atakami patogenów.
Zatem wstępne wyniki badań powinny zachęcać do ruszenia się z kanapy! Rezygnacja z odpoczynku na kanapie na rzecz odrobiny ruchu prowadzi do większej różnorodności wśród bakterii typu Firmicutes, które przyczyniają się do zdrowszego środowiska jelitowego. 2 U nastolatków prowadzących zwykle siedzący tryb życia wprowadzenie półgodzinnego biegu o umiarkowanej intensywności 4 razy w tygodniu zmienia ich mikrobiotę (i redukuje wahania nastroju): wzrasta liczebność bakterii Coprococcus oraz Blautia. 3 Uprawiajmy więc sport regularnie i często: mikrobiota zawodowych rugbystów jest w świetnej formie. 4,5
Wydaje się ponadto, że istnieje pewien związek z intensywnością ćwiczeń 6 : im wyższy stopień zaawansowania osób uprawiających sztuki walki, tym bardziej zróżnicowana i bogata w pożyteczne bakterie jest ich mikrobiota jelitowa.
Uważa się, że ćwiczenia fizyczne mają nawet wartość terapeutyczną: ćwiczenia o umiarkowanej intensywności wydają się skutecznie łagodzić zespół jelita drażliwego (na który cierpi wielu sportowców uprawiających sporty wytrzymałościowe). Jest tyle powodów przemawiających za regularną aktywnością fizyczną! 1
„Tak” dla sportu, ale z umiarem!
Spalajmy kalorie! Ale nie za wszelką cenę. Jak zawsze, nadmiar może być szkodliwy: 60 minut bardzo intensywnego treningu wytrzymałościowego (przy (sidenote:
Pułap tlenowy (VO2 max)
To kryterium indywidualne w przypadku każdego sportowca reprezentuje maksymalną ilość tlenu, jaką organizm jest w stanie pobrać z powietrza, a następnie przetransportować do włókien mięśniowych podczas ćwiczeń, tak by zaspokoić zapotrzebowanie organizmu. Im wyższy pułap tlenowy, tym lepsza wydolność; jeśli jest niski, wydolność fizyczna będzie ograniczona i, by ją poprawić, konieczny będzie specjalny trening.
) wynoszącym 70%) prowadzi do bólów brzucha, nudności i biegunki. 1 Inne czynniki, takie jak wysokość nad poziomem morza, temperatura otoczenia, niewystarczające nawodnienie organizmu czy wiek również wydają się przyczyniać do uczucia dyskomfortu.
Ocenia się, że biegacze są dwukrotnie bardziej narażeni niż osoby uprawiające inne sporty wytrzymałościowe, takie jak kolarstwo czy pływanie. W szczególności dotyczy to gwiazd tej dyscypliny sportu: uważa się, że zjawisko to występuje od 1,5 do 3 razy częściej wśród elitarnych (sidenote:
Sportowiec wyczynowy
Osoba uprawiająca sport wyczynowo, która poprzez trening dąży do osiągnięcia wysokiego poziomu wydolności
Rousseau AS. Nutrition, santé et performance du sportif d’endurance / Nutrition, health and performance of endurance athletes. Cahiers de Nutrition et Diététique. 2022 eb ;57(1) : 78-94) niż amatorów. 1 Co za tym idzie, problemy trawienne dotykają 30–50% sportowców wyczynowych i nawet 90% osób startujących w (sidenote:
Zawody wytrzymałościowe „ultra”
Ekstremalne zawody sportowe trwające często ponad 6 godzin, których trasa przekracza 100 km (a nawet dużo więcej!), niekiedy odbywające się w trudnych warunkach. Przykładem może być m.in. Ironman zawody triatlonowe na dystansie całkowitym wynoszącym 226 kilometrów, polegające na pokonaniu jednego dnia dystansu 3,8 km – pływanie, 180,2 km – jazda na rowerze oraz 42,195 km maratonu; Race Across America – wyścig kolarski trwający maksymalnie 12 dni na dystansie 4860 km; Iditarod Trail Invitational – uczestnicy pokonują 1600 km śniegów Alaski biegiem, na rowerze i nartach.
). 7 Internet obiegają zdjęcia maratończyków zmagających się z biegunką przy silnym wysiłku fizycznym.
Uważa się, że na zaburzenia układu pokarmowego cierpi 30–50% sportowców, zaś wśród uczestników zawodów wytrzymałościowych w wersji „ultra” – nawet 90%. 7
Jak wyjaśnić tę epidemię problemów żołądkowo-jelitowych u sportowców wyczynowych? Otóż ich ciała wkładają całą posiadaną energię w dostarczanie mięśniom potrzebnego im tlenu. Intensywne ćwiczenia fizyczne sprawiają więc, że układ krwionośny odbiera swojego rodzaju alarm bojowy: otrzymuje on instrukcje natychmiastowej redystrybucji przepływu krwi do naszych mięśni… ze szkodą dla trzewi i układu pokarmowego. Jednocześnie aktywuje się układ współczulny – ten sam, który przyspiesza bicie serca, gdy się boimy – i oddziaływuje na pasaż jelitowy. Bóle, mdłości i biegunka mają więc swoje wyjaśnienie w tym podwójnym mechanizmie. 7
Problem stanowi fakt, że układ pokarmowy przenosi swoją niedolę zasiedlającej go mikrobiocie. Zatem niezależnie od tego, czy jesteś amatorem, czy zawodowym sportowcem, zbyt intensywny lub nieproporcjonalny do posiadanego poziomu sprawności fizycznej trening może wywołać zmiany w składzie i funkcjonowaniu mikrobioty, nazywane dysbiozą.
„Dysbiozę” można zdefiniować jako zmianę w składzie i funkcjonowaniu mikrobioty. Zmiana ta jest wynikiem połączenia czynników środowiskowych i czynników specyficznych dla każdego człowieka. 9
Im intensywniejsza aktywność fizyczna, tym szybciej i głębiej sięgają wywołane zmiany. 8 Skutkiem jest zwiększona przepuszczalność jelit: błona przewodu pokarmowego nie może już pełnić swojej roli bariery i strażnika granicznego. Wszelkie ewentualne toksyny bakteryjne lub sprzyjające stanom zapalnym cząsteczki mogą następnie przenikać do organizmu sportowca, co może mieć wpływ na jego ogólny stan zdrowia. 1
Fagi jako ratunek przy wieloopornych infekcjach?
Gdy wyjeżdżasz za granicę, geny antybiotykooporności „dochodzą do głosu” w mikrobiocie jelitowej
