Stosowanie każdego leku jest objęte ścisłymi zasadami i wymaga dopuszczenia go do obrotu. Jednak w bardzo rzadkich przypadkach możliwe jest stanowiące ostatnią szansę odstępstwo od tej zasady, tzw. leczenie ostatniej szansy. Mechanizm ten umożliwia stosowanie leków, które nie są dopuszczone do obrotu w celu leczenia ciężkich lub rzadkich chorób, na które nie ma innej terapii, a czas nagli. Dzięki temu młoda, trzydziestoletnia matka, która po urodzeniu pierwszego dziecka doświadczała kolejnych poronień – niekiedy bardzo późnych (nawet w szóstym miesiącu ciąży) – mogła skorzystać z transplantacji mikrobioty pochwy. Innymi słowy, we wrześniu 2021 r. do jej pochwy włożono zdrową mikrobiotę innej kobiety.

Transplantacja sposobem na dysbiozę pochwy

Dlaczego? Mikrobiota pochwy tej młodej matki była bardzo niezrównoważona – zdominowana nie przez korzystne pałeczki kwasu mlekowego (sidenote: Lactobacillus Bakterie w kształcie pałeczki, których najważniejszą cechą jest wytwarzanie kwasu mlekowego. Dlatego nazywa się je „bakteriami mlekowymi”. 
Bakterie te są obecne u człowieka w jamie ustnej, pochwie i jelitach. Bytują również na roślinach oraz w organizmach zwierząt. Można je przyjmować, spożywając produkty fermentowane – mleczne, takie jak niektóre sery i jogurty, a także kiszone ogórki, kiszoną kapustę itp.
Pałeczki kwasu mlekowego są także przyjmowane w produktach zawierających probiotyki, ponieważ niektóre ich gatunki są znane z korzystnego działania.   W. H. Holzapfel et B. J. Wood, The Genera of Lactic Acid Bacteria, 2, Springer-Verlag, 1st ed. 1995 (2012), 411 p. « The genus Lactobacillus par W. P. Hammes, R. F. Vogel Tannock GW. A special fondness for lactobacilli. Appl Environ Microbiol. 2004 Jun;70(6):3189-94. Smith TJ, Rigassio-Radler D, Denmark R, et al. Effect of Lactobacillus rhamnosus LGG® and Bifidobacterium animalis ssp. lactis BB-12® on health-related quality of life in college students affected by upper respiratory infections. Br J Nutr. 2013 Jun;109(11):1999-2007. ) , jak ma to miejsce w zdrowej pochwie, ale przez okropną bakterię Gardnerella spp. To tłumaczy nękające pacjentkę przez dziewięć lat swędzenie i obfite, żółtozielone upławy o nieprzyjemnym zapachu, które nasilały się podczas prób zajścia w ciążę i opierały się próbom leczenia.

Donoszona ciąża

Wyglądało na to, że „przeszczep” mikrobioty pochwy szybko się przyjął: dysbioza i jej objawy zniknęły, a pochwę biorczyni skolonizowały pałeczki kwasu mlekowego podobne do tych, które bytowały w organizmie dawczyni. W lutym 2022 r. pacjentka w naturalny sposób zaszła w ciążę, a w jej pochwie w dalszym ciągu spokojnie żyły pałeczki kwasu mlekowego. Na tym obrazie pojawiła się tylko jedna rysa: w szóstym tygodniu ciąży znów pojawiły się bakterie Gardnerella spp. Dla badaczy nie był to powód do obaw, ponieważ drugi przeszczep mikrobioty pochwy miał się odbyć za dwa tygodnie, ale… został odwołany, bo w dniu wyznaczonym jako jego termin pałeczki kwasu mlekowego znów zdobyły przewagę. A ponieważ wszystko dobre, co się dobrze kończy, w drodze planowego cesarskiego cięcia urodził się całkowicie zdrowy chłopczyk.

Nie należy jednak zbyt szybko wyciągać wniosków ani zakładać, że transplantacja mikrobioty pochwy jest cudownym lekiem na niepłodność kobiet – mamy do czynienia z jednostkowym przypadkiem. Pacjentka cierpiała też na inną powodującą poronienia chorobę, której leczenie może w całości lub w części tłumaczyć sukces tej ciąży. Innymi słowy, nie należy lekceważyć wyników tego przypadku, ale też nie należy zbytnio wpadać w zachwyt.

Badania obserwacyjne mają wadę: nie pozwalają odróżnić kury od jajka, a w przypadku mikrobioty nie informują, czy dysbioza stwierdzona podczas choroby jest skutkiem czy też przyczyną. Rozwiązanie? Randomizacja mendlowska, nazwana na cześć słynnego austriackiego botanika Gregora Mendla, który stworzył podwaliny genetyki przy użyciu kilku ziaren grochu.

Randomizacja mendlowska

Randomizacja mendlowska jest podejściem statystycznym i genetycznym stosowanym w badaniach epidemiologicznych do oceny związków przyczynowych między narażeniem (np. czynnikiem ryzyka) a wynikiem (np. chorobą). Opiera się ona na naturalnych odmianach genetycznych jednostek, odziedziczonych losowo po rodzicach. Zastosowanie tej metody może zatem umożliwić ustalenie (lub obalenie) związku przyczynowego między narażeniem (np. mikrobiotą jelitową) a wariantami genetycznymi związanymi z chorobą: udarem niedokrwiennym, a dokładniej 3 podtypami (udar dużych naczyń – LAS-, udar małych naczyń – SVS- i udar kardioemboliczny – CES-) za pośrednictwem danych z Europejskiego Konsorcjum Megastroke (sidenote: Europejskiego Konsorcjum Megastroke : 40 585 przypadków udaru mózgu (w tym 4373 przypadki LAS, 5386 przypadków SVS oraz 7193 przypadki CES) i 406 111 osób z grupy kontrolnej pochodzenia europejskiego.   )  ².

Identyfikacja grupy bakterii jelitowych

W tym celu chiński zespół przeprowadził analizę opartą na randomizacji mendlowskiej na podstawie 194 cech bakterii europejskich uczestników konsorcjum MiBioGen Konsorcjum MiBioGen ³ (18 340 osób z 24 kohort populacji). 

Wyniki uzyskane z tych kohort pokazują, że mikrobiota jelitowa nie jest powiązana z podtypami udaru niedokrwiennego. Jednak:

• 4 bakterie zwiększają ryzyko wystąpienia LAS, a 5 innych je zmniejsza;
• 3 bakterie zwiększają ryzyko wystąpienia SVS, a 6 je zmniejsza;
• 4 bakterie zwiększają ryzyko wystąpienia CES, a 5 je zmniejsza.

Wyniki te sugerują przyczynowy wpływ dużej ilości określonych bakterii na ryzyko wystąpienia podtypów udaru mózgu. W szczególności uważa się, że Intestinimonas chroni przed ryzykiem wystąpienia LAS i SVS, a grupa Lachnospiraceae NK4A136 przed SVS i CES. Według autorów bakterie te mogą stanowić 2 potencjalne probiotyki zdolne do zmniejszenia ryzyka udaru niedokrwiennego poprzez regulację metaboliczną, jeśli badania podłużne i próby kliniczne potwierdzą ich wyniki.

Polecane przez naszą społeczność

Jesteśmy przekonani, że internet powinien być dostępny dla wszystkich, i zobowiązujemy się do dostarczenia strony internetowej, która będzie dostępna dla jak największej liczby osób, niezależnie od okoliczności i umiejętności.

W ramach ciągłego doskonalenia, wpisując się w ogólną politykę grupy na rzecz
różnorodności, nawiązaliśmy współpracę z AccessiWay.
Odwiedź stronę AccessiWay

Współpracując w ten sposób, chcemy włączyć się w tę obywatelską i solidarną inicjatywę na dłuższą metę. Podczas tej transformacji cyfrowej, przy wsparciu AccessiWay, zobowiązujemy się do poprawy dostępności naszej strony internetowej w ciągu kolejnych lat.

Na dzień 22/09/2023 roku strona www.biocodexmicrobiotainstitute.com osiągnęła poziom zgodności z RGAA 4.1 na poziomie 70,77% i jest częściowo zgodna.

Co to jest dostępność cyfrowa?

Dostępność cyfrowa oznacza, że osoby z niepełnosprawnościami mogą korzystać z internetu. Dokładniej mówiąc, mogą one postrzegać, rozumieć, nawigować i interagować w internecie oraz wnoszą swój wkład w sieć. Dostępność cyfrowa jest również korzystna dla innych grup, w szczególności dla osób starszych, których zdolności zmieniają się wraz z wiekiem. Dostępność internetu obejmuje wszystkie rodzaje niepełnosprawności, takie jak wzrokowe, poznawcze czy ruchowe.

Dostępna strona internetowa pozwala na przykład:

• Nawigację za pomocą syntezatora mowy i/lub klawiatury Braille'a (często używane przez osoby niewidome i słabo widzące).
• Dostosowanie wyglądu strony do własnych potrzeb (powiększenie czcionki, zmiana kolorów itp.).
• Nawigację bez użycia myszy (tylko za pomocą klawiatury, ekranu dotykowego, głosu lub innych dostosowanych urządzeń).

W tym celu strona musi być zgodna z obowiązującymi standardami zarówno w momencie jej tworzenia, jak i w trakcie aktualizacji.

Wsparcie w nawigacji dzięki AccessWidget

AccessWidget poprawia dostępność witryn internetowych dla użytkowników z różnymi rodzajami niepełnosprawności (niewidomi i słabo widzący, osoby z zaburzeniami poznawczymi, ruchowymi, epilepsją itp.), zgodnie z wytycznymi WCAG 2.2, europejskimi i francuskimi przepisami (RGAA 4.1).
W tym celu AccessiWay łączy usługi doradztwa w zakresie dostępności cyfrowej z aplikacją opartą na sztucznej inteligencji, która działa w tle, aby stale optymalizować poziom dostępności.

Istniejące ulepszenia obejmują:

Informacja zwrotna i kontakt

Jeśli nie możesz uzyskać dostępu do treści lub usługi, wyślij wiadomość na adres contact@biocodexmicrobiotainstitute.com, aby przekierować Cię do dostępnej alternatywy lub uzyskać treść w innej formie.

Drogi odwoławcze

Ta procedura jest do zastosowania w następującym przypadku.
Zgłosiłeś administratorowi strony internetowej problem z dostępnością, który
uniemożliwia ci dostęp do treści lub usług portalu, i nie otrzymałeś
zadowalającej odpowiedzi.

• Napisz wiadomość do Rzecznika Praw Obywatelskich https://formulaire.defenseurdesdroits.fr/
• Skontaktuj się z pełnomocnikiem Rzecznika Praw Obywatelskich w swoim regionie https://www.defenseurdesdroits.fr/saisir/delegues
• Wyślij list pocztą (darmowy, nie należy naklejać znaczka)

Rzecznik Praw Obywatelskich
Libre réponse 71120
75342 Paris CEDEX 07

Biocodex Microbiota Institute zobowiązuje się

Stan zgodności

Wyniki testów

Audyt zgodności przeprowadzony 20 września 2023 r. przez AccessiWay rujawnia, że 70,77% kryteriów RGAA wersja 4 jest spełnionych;

• Liczba zgodnych kryteriów:41
• Liczba niezgodnych kryteriów: 24
• Liczba nieodpowiednich kryteriów: 41

Niedostępne treści

Wyjątki z powodu nadmiernej obciążenia

Brak treści do wymienienia

Treści nieobjęte obowiązkiem dostępności

Brak treści do wymienienia

Sporządzenie niniejszej deklaracji dostępności

Deklaracja ta została sporządzona 20 września 2023 roku.

Technologie używane do tworzenia strony

• HTML5
• CSS
• Javascript

Środowisko testowe

Narzędzia do oceny dostępności

Strony witryny, które zostały poddane weryfikacji zgodności

Informacje zwrotne i kontakt

Jeśli nie możesz uzyskać dostępu do treści lub usługi, możesz skontaktować się z odpowiedzialnym w Biocodex Microbiota Institute, aby uzyskać dostęp do alternatywnego rozwiązania lub otrzymać treść w innej formie..

Wyślij wiadomość contact@biocodexmicrobiotainstitute.com

Środki odwoławcze

Jeśli zauważysz błąd w dostępności, uniemożliwiający dostęp do treści lub funkcji strony, jeśli zgłosisz go nam i nie otrzymasz od nas odpowiedzi, masz prawo przesłać swoje skargi lub wniosek o wszczęcie postępowania do Rzecznika Praw Obywatelskich.

Kilka opcji jest do Twojej dyspozycji:

• Napisz wiadomość do Rzecznika Praw Obywatelskich
• Skontaktuj się z delegatem Rzecznika Praw Obywatelskich w swoim regionie
• Wyślij list pocztą (darmowy, nie należy dołączać znaczka)

Rzecznik Praw
Obywatelskich Odpowiedź wolna
71120 75342 Paryż CEDEX 07

Dla wszystkich kobiet cierpiących z powodu endometriozy (sidenote: Endometrioza Endometrioza to przewlekła choroba kobieca związana z obecnością tkanki podobnej do błony śluzowej macicy rozwijającej się poza jamą macicy, zwłaszcza w otrzewnej i jajnikach. ) otwiera się wielka nadzieja: winna chorobie może być bakteria z rodzaju Fusobacterium (sidenote: Fusobacterium Rodzaj nitkowatych bakterii żyjących przede wszystkim w jamie ustnej (w płytce nazębnej), układzie pokarmowym, pochwie i – w mniejszej ilości – w jamie macicy. Ta chorobotwórcza bakteria ma udział przede wszystkim w powstawaniu paradontozy (stanu zapalnego u podstawy zęba) i raka jelita grubego. ) , którą można spróbować zwalczyć. Być może prosta antybiotykoterapia jest w stanie usunąć tę chorobotwórczą bakterię i zmniejszyć bolesne zmiany chorobowe.

^{Źródła (sidenote: 1. Kvaskoff M. Epidémiologie de l’endométriose. In : Petit E, Lhuillery D, Loriau J, Sauvanet E. Endométriose : Diagnostic et prise en charge. Issy-les-Moulineaux : Elsevier Masson ; 2020. P.9-14.    2. https://www.biocodexmicrobiotainstitute.com/en/international-microbiota-observatory-focus-women-health )}

Antybiotyki przeciwdziałają szkodom powodowanym przez bakterie

Japońscy badacze z Uniwersytetu w Nagoi ²  wykazali, że u myszy laboratoryjnych służących za model inokulacja bakterii z rodzaju Fusobacterium w pochwie powodowała zmiany typowe dla endometriozy, liczniejsze i poważniejsze niż u myszy z grupy kontrolnej. Są więc podstawy do przypuszczeń, że bakteria ta ma udział w powstawaniu choroby. Są też podstawy do poszukiwania środków zaradczych: u myszy antybiotykoterapia wymierzona w tę bakterię zmniejszyła liczbę i wielkość zmian chorobowych. Odkrycie to pozwala mieć nadzieję, że terapia ta może być skuteczna również w przypadku kobiet.

Rozpracowane mechanizmy

To jednak nie wszystko. Japoński zespół przeprowadził wiele doświadczeń, których celem było zrozumienie mechanizmów powstawania choroby. Po zakończeniu tych drobiazgowych prac sformułowali następującą hipotezę: w odpowiedzi na obecność bakterii Fusobacterium w macicy aktywizuje się układ odpornościowy kobiety, co powoduje szereg reakcji prowadzących do wytworzenia transgeliny – białka sprzyjającego rozwojowi endometriozy.

Badanie kliniczne w toku

Wprawdzie udział mikrobioty w powstawaniu endometriozy podejrzewano już od kilku lat – analiza mikrobioty pochwy pozwalała przewidzieć, jak poważna będzie choroba, a 90% dotkniętych endometriozą kobiet ma również związane z nią dolegliwości pokarmowe (zwłaszcza zespół jelita drażliwego) itp. – ale nowe wyniki okazały się dostatecznie obiecujące, aby w 2023 r. rozpocząć badanie kliniczne potencjalnego zastosowania antybiotyku na oddziale położnictwa i ginekologii szpitala uniwersyteckiego w Nagoi. ³ 

W oczekiwaniu na wyniki nie zażywajcie antybiotyków bez recepty i zalecenia lekarza. Jeżeli stosuje się je bez powodu, mogą okazać się mniej skuteczne, kiedy naprawdę będą potrzebne!

Endometrioza dotyka od 10 do 15% kobiet w wieku rozrodczym. Charakteryzuje się przewlekłymi bólami i obniżeniem płodności, a nawet bezpłodnością. Sformułowano kilka hipotez tłumaczących jej przyczynę. Przypuszczano, że najbardziej prawdopodobną jest menstruacja wsteczna. Podejrzewa się jednak również istnienie innych mechanizmów. Jak wynika z prac zespołu japońskich naukowców, udział w nich może mieć mikrobiota jamy macicy, a zwłaszcza bakteria Fusobacterium – oportunistyczny patogen sprzyjający stanom zapalnym.

Czy Fusobacterium jest źródłem odpowiedzi zapalnej?

Badania tkanek pobranych przy okazji histerektomii od 79 pacjentek cierpiących na endometriozę wykazały częstszą obecność bakterii z rodzaju Fusobacterium w endometrium macicy i fibroblastach jajników w porównaniu z 76 kobietami z grupy kontrolnej niedotkniętymi endometriozą (próbki pobierano podczas zabiegów wykonywanych z powodu dysplazji szyjki macicy, gruczolistości itp.). Rodzaj Fusobacterium był obecny w endometrium 64,3% chorych pacjentek u 7,1% zdrowych kobiet.

Co więcej, wymazy z pochwy wykazują obecność większej ilości tej bakterii w narządach rodnych kobiet cierpiących na endometriozę. Jest więc czym poprzeć postawioną już hipotezę udziału mikrobioty pochwy w patogenezie tej choroby, przy czym mikrobiota układu pokarmowego prawdopodobnie również się do tego przyczynia.

Inokulacja bakterii w pochwie

Przede wszystkim jednak inokulacja Fusobacterium w pochwie modelu mysiego endometriozy spowodowała wyraźny wzrost ilości fibroblastów oraz liczby i wagi zmian chorobowych, inaczej niż w przypadku innych bakterii, takich jak Lactobacillus iners lub Escherichia coli. 

Badania uzupełniające pozwalają autorom zaproponować następujący scenariusz: zakażenie komórek endometrium bakteriami Fusobacterium prowadzi do wytwarzania przez makrofagi czynnika wzrostu TGF-β1, co powoduje przejście fibroblastów ze stanu spoczynku do stanu aktywności, w którym dokonują ekspresji proteiny cytoplazmatycznej zwanej transgeliną (TAGLN), co sprzyja proliferacji, migracji i adhezji fibroblastów poza endometrium. Wygląda na to, że mechanizm ten potwierdza się u ludzi: nadmierna ekspresja TAGLN występuje również w fibroblastach pacjentów, sprzyjając ich proliferacji i mobilności.

Leczenie antybiotykami?

Ponadto badacze przetestowali na zwierzęciu leczenie antybiotykami dopochwowymi o szerokim spektrum działania (metronidazolem i chloramfenikolem)  przez 21 dni w celu zwalczenia F. nucleatum. Stosowana przy inokulacji Fusobacterium u myszy lub później (kiedy zmiany chorobowe powiększą się) terapia ogranicza ilość F. nucleatum i TGF-β1 oraz ekspresję TAGLN, a także zmniejsza liczbę i wagę zmian. Czy są podstawy, aby mieć nadzieję na nową metodę leczenia endometriozy? W 2023 r. prowadzone jest badanie kliniczne, którego celem jest ustalenie działania antybiotyków na kobietę cierpiącą na endometriozę. Być może jego wyniki pozwolą pewnego dnia przepisywać antybiotyk pacjentkom cierpiącym na endometriozę i zakażonym tą bakterią.

Polecane przez naszą społeczność

Na początek trochę anatomii

Mózg

Mózg^1,2 to złożony organ zdolny do jednoczesnego odbioru informacji ze wszystkich części ciała, a także kierujący naszymi myślami, pamięcią, emocjami, dotykiem, ruchem, widzeniem, oddechem, temperaturą ciała, uczuciem głodu i wszystkimi mechanizmami regulującymi funkcjonowanie organizmu. Sieć 100 miliardów neuronów sprawia, że mózg jest prawdziwym dyrygentem naszego ciała.

Trzewny układ nerwowy – „drugi mózg” w naszych jelitach^4,5

Trzewny układ nerwowy to układ nerwowy jelit. Składa się on z sieci neuronów wyścielających ściany przewodu pokarmowego i steruje aktywnością sensoryczną, motoryczną i wydzielniczą oraz odpornością układu pokarmowego.

Masz motyle w brzuchu? Coś Ci leży na wątrobie? A może coś sprawia, że flaki się w Tobie przewracają?   Wiele popularnych, używanych na co dzień powiedzeń potwierdza – czego nawet nie jesteśmy świadomi – istnienie powiązań między mózgiem a brzuchem.

Pewnego razu była sobie oś jelita-mózg

Pierwsza udokumentowana relacja wskazująca na możliwość istnienia związku między jelitami a mózgiem pochodzi z XIX wieku.⁷

Pewien kupiec handlujący futrami mimowolnie przyczynił się do postępu nauki, a jego niefortunne przygody pozwoliły odkryć związek między emocjami a fizjologią jelit^8,9. Alexis St. Martin został trafiony z małej odległości w brzuch pociskiem. Pod opiekę wziął go amerykański chirurg wojskowy, doktor William Beaumont. Po operacji u pacjenta powstała przetoka jelitowa (sidenote: Przetoka Przetoka to nieprawidłowe połączenie narządu układu pokarmowego i skóry. ) , którą doktor Beaumont wykorzystał do obserwacji jelit – miał okazję zobaczyć proces trawienia na żywo!

W toku tych obserwacji zauważył, że na proces trawienia u pacjenta miał wpływ jego stan emocjonalny, gdy był on rozdrażniony lub zdenerwowany, co oznaczało zatem, że istnieje coś takiego jak oś jelita-mózg⁸. Później przeprowadzono inne badania naukowe, które wykazały, że komunikacja między jelitami a mózgiem jest dwukierunkowa – zachodzi w kierunku od jelit do mózgu i od mózgu do jelit – i że mikrobiota jelitowa gra w tych kontaktach kluczową rolę^8,10,11.

Czy mikrobiota odgrywa rolę w komunikacji między jelitami a mózgiem?

Można powiedzieć, że mikrobiota to trzeci element osi jelita-mózg, która staje się osią mikrobiota-jelita-mózg¹⁷

Mózg, jelita i mikrobiota jelitowa to trzy ogniwa sieci mikrobiota-jelita-mózg. Wszystkie te ogniwa są ze sobą powiązane i wchodzą ze sobą w dwukierunkowe interakcje. Mikrobiota jelitowa jest w stanie kontaktować się z mózgiem bezpośrednio, wydzielając cząsteczki sygnałowe, takie jak neuroprzekaźniki (sidenote: Neuroprzekaźniki Specyficzne cząsteczki, które umożliwiają komunikację pomiędzy neuronami (komórkami nerwowymi w mózgu), ale także wymianę informacji z bakteriami tworzącymi mikrobiotę. Produkowane są zarówno przez komórki organizmu, jak i przez bakterie mikrobioty.   Baj A, Moro E, Bistoletti M, Orlandi V, Crema F, Giaroni C. Glutamatergic Signaling Along The Microbiota-Gut-Brain Axis. Int J Mol Sci. 2019;20(6):1482. ) albo krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (sidenote: Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (KKT) Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe są źródłem energii (paliwa) dla komórek organizmu, współdziałają z układem odpornościowym i biorą udział w komunikacji między jelitami a mózgiem.   Silva YP, Bernardi A, Frozza RL. The Role of Short-Chain Fatty Acids From Gut Microbiota in Gut-Brain Communication. Front Endocrinol (Lausanne). 2020;11:25. ) , lub pośrednio, wchodząc w interakcje z komórkami jelit pełniącymi funkcję pośredników w komunikacji z mózgiem. Mózg może też bezpośrednio lub pośrednio modulować mikrobiotę poprzez modulację fizjologii jelit w celu modyfikacji środowiska mikroorganicznego.

Jakie czynniki mogą wpływać na komunikację między jelitami a mózgiem?

Znanych jest wiele czynników wpływających na dialog między jelitami a mózgiem⁸ 

- Dieta, a zwłaszcza niektóre produkty spożywcze, takie jak czekolada, mogą regulować nasz nastrój. Również dieta śródziemnomorska jest znana z korzystnego wpływu na pamięć i zdrowie. Należy natomiast uważać na swój jadłospis i ograniczyć spożycie produktów przetworzonych i bogatych w dodatki. Z przeprowadzonego niedawno na gryzoniach badania wynika, że mogą one być źródłem niektórych zaburzeń psychicznych i behawioralnych (lęki, zaburzenia umiejętności społecznych itp.).

- Regularna aktywność fizyczna na wiele sposobów wpływa korzystnie na nasze zdrowie. Aktywność fizyczna również przyczynia się do dobrego stanu zdrowia mózgu. Kilka badań naukowych wykazało istnienie związku między naszym układem poznawczym a poziomem aktywności fizycznej.

- Nasze kontakty społeczne oraz nasze otoczenie również stymuluje oś jelita-mózg. I odwrotnie – dyskryminacja źle wpływa na funkcjonowanie osi jelita-mózg.

- Środowisko, w którym żyjemy, również jest jednym z czynników o najsilniejszym wpływie na nasze zdrowie i naszą mikrobiotę. Na przykład zanieczyszczenie zwiększa ryzyko wystąpienia chorób układu oddechowego, nowotworów i zaburzeń poznawczych.

- Niektóre leki – zwłaszcza antybiotyki – mogą wpływać na rozwój układu nerwowego dziecka i przyczyniać się do powstawania niektórych chorób.

- Badania naukowe wykazały, że pierwsze lata życia i rodzaj porodu silnie wpływają na mikrobiotę naszych dzieci i w konsekwencji na oś jelita-mózg. Kilka badań wykazało istnienie związku między porodem przez cesarskie cięcie a podwyższonym ryzykiem wystąpienia różnych zaburzeń, w tym otyłości, a także zaburzeń układu odpornościowego, takich jak astma lub alergie⁸.  Również stres prenatalny wpływa na mikrobiotę dziecka i jej skład oraz na jego rozwój neurologiczny, a także na samą ciążę, ponieważ podwyższa ryzyko przedwczesnego porodu.¹⁸

- Stres i strach to czynniki behawioralne również oddziałujące na naszą mikrobiotę oraz na oś jelita-mózg.

- Czy zatem nasze zachowanie ma związek z naszą mikrobiotą? Tak wynika z niektórych badań. Mikrobiota gwarantuje dobry stan emocjonalny, a zatem i dobre libido i pożądanie. Jednak niekiedy wpływa też na nasze nałogi

- I u młodych, i u osób w podeszłym wieku mikrobiota jelitowa ma znaczenie dla snu i rytmu dobowego.

Co się dzieje, kiedy komunikacja między jelitem a mózgiem zostaje zakłócona?

Zaburzenia osi jelita-mózg mają udział w występowaniu różnych problemów zdrowotnych.

Zaburzenia tej osi oznaczają złą komunikację między mózgiem a jelitami – albo wysyłane są błędne sygnały, albo otrzymywane komunikaty są błędnie rozumiane lub nadinterpretowane... Krotko mówiąc, jelita i mózg przestają się nawzajem rozumieć. Badania naukowe pozwalają coraz lepiej zrozumieć oś jelita-mózg i wskazują na udział mikrobioty jelitowej w coraz większej liczbie chorób^8,17. 

Poniżej podajemy niewyczerpującą listę stanów chorobowych, w których prawdopodobnie mają udział zaburzenia osi jelita-mózg.

Przyjrzyjmy się bliżej tym zaburzeniom:

ZABURZENIA ŻOŁĄDKOWO-JELITOWE

CHOROBY METABOLICZNE

CHOROBY NERWOWE I PSYCHICZNE

Jak widać, wykazany został związek dysbioz jelitowych z wieloma chorobami psychicznymi, takimi jak schizofrenia, depresja czy zaburzenia obsesyjno-kompulsywne.

Ale czy każda z tych chorób ma własną „sygnaturę mikrobową”, czy też występują w ich przypadku takie same zaburzenia mikrobioty? 

CHOROBY NEURODEGENERACYJNE

Choroby neurodegeneracyjne charakteryzują się stopniowym niszczeniem niektórych neuronów.

Oś jelita-mózg-skóra?

Już w roku 1930 dermatolodzy Stokes i Pillsbury⁴⁶ oceniali, że stany emocjonalne (lęk, depresja) mogą zaburzać mikrobiotę jelitową i powodować miejscowe stany zapalne, które następnie nabierają charakteru ogólnoustrojowego i przenoszą się na inne organy, na przykład skórę⁴⁷. Zalecali wtedy stosowanie zsiadłego mleka w celu ponownego wprowadzenia pożytecznych mikroorganizmów.

Od kilku lat rośnie liczba dowodów na istnienie powiązania jelita-mózg-skóra⁴⁸. Mówiąc dokładniej, stres prowadzi do wydzielania hormonów (serotoniny, kortyzolu i innych) powodujących przepuszczalność jelit oraz miejscowy stan zapalny, który przez układ krążenia rozprzestrzenia się na cały organizm^{11, 23}. W końcu uderza on w barierę skórną i powoduje stan zapalny skóry²⁵. Ta oś jelita-mózg-skóra może mieć udział w niektórych chorobach skóry: Trądzik, Atopowe zapalenie skóry, Łuszczyca.

Jak utrzymać dobrą komunikację między jelitami a mózgiem?

Związek między jelitami a mózgiem nie ma już przed Tobą tajemnic. Ich dialog przebiega w obu kierunkach: od jelit do mózgu i od mózgu do jelit, a kluczem do niego jest mikrobiota jelitowa!

Jak więc zadbać o swoją mikrobiotę, żeby te komunikaty były bezbłędnie wysyłane i odbierane?

W trakcie licznych badań zadawano pytanie, jak uniknąć zaburzeń składu mikrobioty i jak zachować jej równowagę.⁴⁹

Dieta:

To, co jemy, wpływa na równowagę naszej mikrobioty jelitowej^50,51. Wpływ ten jest korzystny, jeżeli jemy produkty zróżnicowane i dobrej jakości. Dieta niezrównoważona może natomiast zaburzyć skład mikrobioty jelitowej i powodować niektóre choroby⁵². Ważna jest zatem wiedza o tym, jakie produkty korzystnie wpływają na nasze zdrowie.⁵³ Są to na przykład produkty fermentowane lub naturalnie bogate w prebiotyki i pożyteczne mikroorganizmy, których pewne rodzaje mogą mieć wpływ na nasze zdrowie psychiczne. Produkty te mogą wspierać dobre samopoczucie psychiczne, oddziałując na mózg za pośrednictwem mikrobioty jelitowej.⁵⁴

=> Zawiera on wywiad z prof. Rémy Burcelin, który bada mechanizmy komunikacji między mózgiem, jelitami i pozostałymi częściami ciała.

Probiotyki: 

Probiotyki to żywe mikroorganizmy, które w przypadku przyjmowania ich w odpowiednich ilościach korzystnie wpływają na stan zdrowia^57,58. Przeprowadzono badania przedkliniczne i kliniczne dotyczące podawania probiotyków w celu poprawy objawów stresu, lęku i depresji. Wyniki są obiecujące. ⁸

Prebiotyki:

Prebiotyki to specyficzne, nie trawione rodzaje błonnika korzystnie wpływające na stan zdrowia. Są one selektywnie wykorzystywane przez pożyteczne mikroorganizmy bytujące w mikrobiocie gospodarza^59,60. Badania wykazały, że niektóre prebiotyki mają korzystny wpływ na zaburzenia związane ze stresem⁸.

Transplantacja: 

W celu przywrócenia równowagi ekosystemu mikroorganizmów w jelitach można dokonać transplantacji mikrobioty fekalnej (TMF) pobranej od zdrowego dawcy⁶¹. Na razie ta metoda terapeutyczna jest dopuszczona tylko w celu leczenia nawracających infekcji bakteriami Clostridioides difficile⁶², ale badacze bardzo się nią interesują i próbują ocenić jej wpływ na uzależnienia takie jak alkoholizm⁶³ albo na zaburzenia interakcji jelita-mózg, takie jak zespół jelita drażliwego^64,65.

Interwencje psychoterapeutyczne

W przypadku leczenia stresu i zaburzeń interakcji jelita-mózg, takich jak IBS, niektóre techniki ciała i umysłu (sidenote: Metody psychofizyczne Metody psychofizyczne to praktyki, które skupiają się na relacjach między ciałem, mózgiem, umysłem i zachowaniem oraz ich wpływie na zdrowie i chorobę Wahbeh H, Elsas SM, Oken BS. Mind-body interventions: applications in neurology. Neurology. 2008;70(24):2321-2328 ) okazały się korzystne dla zdrowia psychicznego: terapie poznawczo-behawioralne (sidenote: Terapie poznawczo-behawioralne Rodzaj psychoterapii, w której terapeuta prowadzi pacjenta do określenia wpływu dysfunkcyjnych (błędnych, negatywnych) myśli na jego zachowanie i samopoczucie.  Cuijpers P, Smit F, Bohlmeijer E, et al. Efficacy of cognitive–behavioural therapy and other psychological treatments for adult depression: meta-analytic study of publication bias. The British Journal of Psychiatry. 2010;196(3):173-178 InformedHealth.org [Internet]. Cologne, Germany: Institute for Quality and Efficiency in Health Care (IQWiG); 2006. Cognitive behavioral therapy. 2013 Aug 7 [Updated 2016 Sep 8] ) , hipnoza, medytacja, relaksacja, biofeedback (sidenote: Biofeedback Metoda nauki kontrolowania pewnych funkcji organizmu, takich jak rytm serca, ciśnienie krwi i napięcie mięśni, za pomocą specjalnego urządzenia. Może pomóc w kontrolowaniu bólu. https://www.cancer.gov/publications/dictionaries/cancer-terms/def/biofeedback ) ...⁶⁶

Polecane przez naszą społeczność

Czy depresja ma związek z mikroskopijnymi grzybami, które wraz z bakteriami i wirusami zasiedlają nasze jelita?

To właśnie sugeruje przeprowadzone wśród dorastających pacjentów badanie, którego wyniki zostały opublikowane w czasopiśmie Journal of Affective Disorders¹. To kolejny dowód istnienia osi jelitowo-mózgowej!

Badaniu poddano grzyby bytujące w jelitach 300 nastolatków

Aby zbadać tę zależność, chińscy badacze przebadali 145 cierpiących na depresję młodych osób w wieku od 12 do 18 lat. Od każdej z nich pobrali 2 g stolca i zanalizowali jego skład pod względem grzybów (czyli tak zwanej mykobioty) oraz bakterii zawartych w mikrobiocie jelitowej. Następnie porównali wyniki tych analiz z wynikami badań stolca 110 dzieci bez problemów ze zdrowiem psychicznym

Jakie wyniki otrzymali?

Przede wszystkim okazało się, że występują istotne różnice składu mykobioty nastolatków cierpiących na depresję w porównaniu z tymi, którzy nie są na nią chorzy.

„Dysbioza grzybowa”

Autorzy wyciągają zatem wniosek, że w pierwszej grupie występuje „dysbioza (sidenote: Dysbioza Dysbioza nie jest zjawiskiem jednorodnym; przybiera różne formy zależne od stanu zdrowia danej osoby. Zazwyczaj definiuje się ją jako zaburzenie składu i funkcjonowania mikrobioty spowodowane przez zestaw czynników środowiskowych i osobniczych zakłócających ekosystem mikroorganizmów. Levy M, Kolodziejczyk AA, Thaiss CA, et al. Dysbiosis and the immune system. Nat Rev Immunol. 2017;17(4):219-232. ) grzybowa” charakteryzująca się większą niż w drugiej grupie ilością Saccharomyces i Apiotrichum, a mniejszą Aspergillus i Xeromyces. Dysbiozę tego typu stwierdzono już u dzieci cierpiących na autyzm lub zespół Retta.

Co w tym odkryciu jest ciekawego? To, że wcześniejsze badania wykazały, iż grzyby są w stanie syntetyzować cząsteczki, które docierają do mózgu i powodują depresyjne zachowanie. Na przykład Aspergillus może pośrednio modulować stan zapalny ośrodkowego układu nerwowego i modyfikować jego funkcjonowanie.

Wpływ na bakterie mikrobioty jelitowej

Ustalono też, że u dzieci dotkniętych depresją obecność niektórych grzybów ma związek z obecnością pewnych bakterii, co sugeruje silną interakcję między tymi dwiema wielkimi grupami mikroorganizmów.

Ponadto te powiązania między populacjami grzybów i bakterii są wyraźnie zaburzone w porównaniu ze zdrowymi nastolatkami. A wiadomo, że od silnych interakcji między bakteriami i grzybami zależy stabilność ekosystemu mikroorganizmów.

Na przykład w mikrobiocie jelitowej nastolatków chorych na depresję ilość grzyba Penicillium i bakterii Faecalibacterium jednocześnie się zmniejsza, a bakteria Faecalibacterium prausnitzii jest dobrze znana badaczom ze swoich właściwości przeciwzapalnych oraz potencjalnego działania anksjolitycznego i przeciwdepresyjnego (u zwierząt). I odwrotnie – znany z niekorzystnego wpływu na zdrowie grzyb Candida jest dodatnio skorelowany z obecnością Bacteroides i Parasutterella, a ich współwystępowanie może mieć związek z depresją.

Droga do nowych metod leczenia depresji

Jest to pierwsze badanie analizujące związki między mykobiotą a depresją u nastolatków. Jego wyniki trzeba jeszcze potwierdzić, ale i tak otwierają one nowe perspektywy – być może kiedyś będziemy w stanie modulować mykobiotę jelitową dzięki użyciu probiotyków, prebiotyków, leków przeciwgrzybowych, transplantacjom mykobioty fekalnej itp. i leczyć w ten sposób depresję – chorobę, z którą do tej pory nie radzimy sobie dobrze.

Historia ta jest bardzo ciekawa z naukowego punktu widzenia: kobieta z historią późnych poronień cierpiąca na silną dysbiozę pochwy skorzystała na transplantacji mikrobioty pochwy. Pięć miesięcy później miała już zdrową mikrobiotę pochwy, zaszła w ciążę i urodziła w terminie. Trzeba jednak wskazać ograniczenia tego badania: dotyczy ono tylko jednej pacjentki, u której zdiagnozowano zespół antyfosfolipidowy (APLS, trombofilia związana z poronieniami samoistnymi), którego leczenie podczas ostatniej ciąży może częściowo lub całkowicie tłumaczyć osiągnięte efekty.

Dysbioza pochwy, objawy i powtarzające się poronienia

Przed transplantacją trzydziestoletnia pacjentka, matka jednego dziecka, przeżyła kilka poronień, niekiedy późnych (w 27. tygodniu w 2019 r., w 17. i 23. tygodniu w 2020 r.). Od 9 lat skarżyła się ona na swędzenie i upławy (obfita wydzielina z pochwy o żółtym lub zielonym kolorze i przykrym zapachu), które mimo leczenia nasilały się podczas kończących się niepowodzeniem ciąż. Nie bez powodu: w lipcu 2021 r. mikrobiota jej pochwy wykazywała bardzo silną dysbiozę i zawierała 91,3% Gardnerella spp. Mikrobiota ta stanowiła przeciwieństwo mikrobioty zdrowej, to jest zdominowanej przez kilka gatunków pałeczek kwasu mlekowego (L. crispatus, L. gasseri, L. iners lub L. jensenii) wytwarzających obniżający pH i zapewniający dobre samopoczucie kobiet kwas mlekowy.

Efekt transplantacji mikrobioty pochwy

Aby ulżyć pacjentce, we wrześniu 2021 r., w dziesiątym dniu cyklu menstruacyjnego, dokonano transplantacji mikrobioty pochwy pobranej od zdrowej dawczyni. Transplantacja nie była poprzedzona leczeniem antybiotykami. O ile bowiem terapia antybiotykami doustnymi lub dopochwowymi (metronidazolem lub klindamycyną) prowadzi do wyleczenia 80–90% przypadków dysbiozy pochwy, poziom nawrotów w ciągu roku może sięgać 60%. Co więcej, towarzyszy im ryzyko powstania oporności.

Transplantacja mikrobioty pochwy złagodziła dysbiozę i jej objawy oraz spowodowała trwającą przez kilka miesięcy dominację rodzaju Lactobacillus, a dokładniej szczepów podobnych do tych, które występowały u dawczyni. W lutym 2022 r. pacjentka w sposób naturalny zaszła w ciążę, podczas której podjęto leczenie APL (sidenote: Po pierwszym poronieniu w 2019 r. wynik badania pacjentki na APLS był ujemny, a w sierpniu 2021 r., przed jej zajściem w piątą ciążę, był dodatni. ) . Regularna obserwacja mikrobioty jej pochwy wykazała w szóstym tygodniu ciąży nawrót bakterii Gardnerella spp. (41,8%). Początkowo planowano dokonanie w dwa tygodnie później kolejnej transplantacji mikrobioty pochwy, ale w wyznaczonym terminie mikrobiota pacjentki ponownie była w znacznym stopniu zdominowana przez L. crispatus. Ciąża zakończyła się narodzinami zdrowego chłopca, który przyszedł na świat w drodze planowego cesarskiego cięcia.

Polecane przez naszą społeczność

Ponieważ brak objawów we wczesnych stadiach choroby opóźnia jej leczenie, rokowanie w przypadku raka żołądka pozostaje sprawą delikatną. Chociaż w grę wchodzą czynniki genetyczne i środowiskowe, najczęstszą przyczyną jest zakażenie bakterią Helicobacter pylori, które, jak się uważa, sprzyja późniejszemu pojawieniu się innych bakterii (pochodzenia doustnego lub jelitowego) sprzyjających rozwojowi nowotworu. Mucyny (sidenote: Mucyna Glikoproteiny, które tworzą większość śluzu, złożonego lepko-sprężystego żelu, który wyściela nabłonki wydzielnicze, chroniąc je przed obcymi cząsteczkami i organizmami chorobotwórczymi. Źródła : Demouveaux B, Gouyer V, Magnien M, et al. La structure des mucines conditionne les propriétés viscoélastiques des gels de mucus [Gel-forming mucins structure governs mucus gels viscoelasticity]. Med Sci (Paris). 2018 Oct;34(10):806-812. French. ) wydzielane przez śluz trawienny również wydają się odgrywać rolę: specyficzne fenotypy mucyn (żołądkowe we wczesnych stadiach, jelitowe w zaawansowanych stadiach) ulegają ekspresji w gruczolakorakach. Czy do tego stopnia, że możliwe jest istnienie sygnatur mucyny i mikrobioty w gruczolakoraku żołądka? Tak przynajmniej zakłada belgijski zespół.

_{Źródła (sidenote: Sung H, Ferlay J, Siegel RL et al. Statistiques mondiales sur le cancer 2020 : Estimations GLOBOCAN de l'incidence et de la mortalité dans le monde pour 36 cancers dans 185 pays. CA Cancer J Clin. 2021 ; 71 : 209–49. )}

Rokowanie zależne od mucyn

Względna ekspresja mucyn żołądkowych (MUC1, MUC5AC, MUC6) i jelitowych (MUC2, MUC4, MUC13) została zbadana poprzez analizę guza i sąsiadujących tkanek nienowotworowych 108 pacjentów operowanych z powodu raka żołądka oraz biopsji 20 pacjentów, którzy przeszli gastroskopię z powodu dyspepsji czynnościowej (bez guza). Wyniki pokazują, że trzy mucyny żołądkowe ulegają ekspresji głównie w tkankach nienowotworowych (sąsiadujących lub poddanych biopsji). I odwrotnie, nadekspresja mucyny jelitowej MUC13 jest typowa dla nowotworów i koreluje ze złym rokowaniem dla rozwoju raka.

Związek między mucynami a mikrobiotą

Pod względem bakterii (zidentyfikowanych przez sekwencjonowanie genu 16S rRNA) kilka taksonów wcześniej związanych z nowotworami przewodu pokarmowego, w szczególności Corynebacterium, Fusobacterium, Streptococcus, Porphyromonas i Prevotella, różniło się znacząco między tkanką guza, sąsiednią tkanką nienowotworową i tkanką biopsyjną. Ponadto zaobserwowano powiązania między obecnymi bakteriami a specyficznym fenotypem mucyn w kontakcie ze środowiskiem guza: Helicobacter był bardziej rozpowszechniony w guzach bez mucyn, podczas gdy taksony Prevotella, Veillonella i Neisseria (niektóre z nich zostały wcześniej opisane jako patogeny jamy ustnej) wydawały się lepiej rozwijać w guzach z nadekspresją MUC13.

W kierunku prognozy dla raka żołądka?

Mucyny mogą zatem odgrywać kluczową rolę w prognozowaniu raka żołądka i tworzenia mikrobioty nowotworowej. Wzbogacenie niektórych taksonów bakterii jamy ustnej, związane z nadekspresją MUC13, może wskazywać na obecność choroby. Czy duet mucyna–mikrobiota może być wykorzystywany jako wczesny marker choroby? Być może, choć na tym etapie musimy być ostrożni – potrzebne są dalsze badania, aby potwierdzić te wstępne wnioski.

Polecane przez naszą społeczność